Siyaset Felsefesi

4 soru

Soru 1Soru

John Locke'a göre, doğa durumunda insanlar barışçıl ve özgür olsalar da, haklarının ihlal edilmesi durumunda başvuracakları tarafsız bir yargıcın bulunmaması, toplumu bir güvensizlik sarmalına sürükleyebilir. Bu belirsizliği aşmak için insanlar, cezalandırma haklarını kendi rızalarıyla kamusal bir otoriteye devrederler. Ancak bu devir, egemenliğin koşulsuz ve sınırsız bir teslimiyeti değildir; aksine, bireysel hak ve özgürlüklerin korunması şartına bağlı bir 'emanet' ilişkisidir. Eğer siyasi otorite bu emanete ihanet eder ve mülkiyet ya da özgürlük haklarını gasbederse, meşruiyetini kaybeder. Bu durumda toplumun, sözleşmeyi ihlal eden iktidara karşı direnme ve yeni bir düzen kurma hakkı doğar.

Bu parçadaki görüşlerden hareketle John Locke’un siyaset anlayışına ilişkin aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Siyasi iktidarın meşruiyeti, bireylerin devredilemez haklarını koruma görevini yerine getirmesiyle sınırlıdır.

Cevap

Siyasi iktidarın meşruiyeti, bireylerin devredilemez haklarını koruma görevini yerine getirmesiyle sınırlıdır.
Parçada Locke'un toplumsal sözleşme kuramı açıklanmaktadır. Locke'a göre siyasi otorite, bireylerin hak ve özgürlüklerini korumak amacıyla kurulmuş bir 'emanet' niteliğindedir. Otorite bu hakları ihlal ettiğinde meşruiyetini kaybeder ve direnme hakkı doğar. Bu durum, iktidarın meşruiyetinin bireysel hakların korunması şartıyla sınırlandırıldığını gösterir. Dolayısıyla, siyasi iktidarın meşruiyetinin bireylerin devredilemez haklarını koruma görevini yerine getirmesiyle sınırlı olduğu yargısı doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Paragraftaki temel iddiayı ve anahtar kavramları belirleyin.
John Locke'un toplum sözleşmesi teorisi, doğa durumu, hakların korunması, meşruiyet ve direnme hakkı vurgulanmaktadır.
Sorunun odağını ve filozofun siyaset felsefesindeki temel konumunu saptamak için bu analiz gereklidir.
2
Devletin kuruluş amacını ve iktidarın sınırlarını inceleyin.
Devletin, bireylerin haklarını (mülkiyet, özgürlük vb.) korumak üzere 'emanet' olarak kurulduğu ve mutlak bir teslimiyet olmadığı görülür.
İktidarın meşruiyet sınırlarının neye dayandığını belirlemek için bu adım önemlidir.
3
Meşruiyetin kaybolma koşulunu ve bunun doğurduğu sonucu analiz edin.
Eğer siyasi iktidar hakları korumaz veya ihlal ederse meşruiyetini yitirir ve halkın direnme hakkı doğar.
Locke'un sınırlı devlet ve liberalizm anlayışını sentezlemek için bu çıkarım yapılmalıdır.
4
Seçenekleri analiz ederek doğru yargıya ulaşın.
Doğru yanıt olan yargı, iktidarın meşruiyetinin bireysel hakların korunmasıyla sınırlı olduğunu belirtmektedir.
Paragraftaki 'emanet ilişkisi' ve 'direnme hakkı' vurgusu doğrudan bu sonuca ulaştırmaktadır.

Anahtar Kavram

John Locke'un toplum sözleşmesi kuramı çerçevesinde siyasi meşruiyetin kaynağı ve sınırları
Soru 2Soru

Jean-Jacques Rousseau'ya göre, insan doğası gereği özgür ve eşit doğmuştur ancak toplumsal yaşamın başlaması ve mülkiyetin ortaya çıkışıyla birlikte bu doğal özgürlük yitirilmiştir. İnsanın kaybettiği bu özgürlüğü yeni bir formda geri kazanmasının yolu, tüm bireylerin haklarını ve güçlerini toplumun bütününe devrederek ortak bir irade oluşturmalarından geçer. Bu ortak irade, bireysel çıkarların toplamı değil, toplumsal ortak iyiyi hedefleyen 'genel irade'dir. Birey, genel iradeye itaat ettiğinde aslında kendi iradesine itaat etmiş olur ve böylece özgürlüğünü korur.

Buna göre, Rousseau'nun siyaset felsefesiyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gerçek özgürlük, bireyin kendi katılımıyla oluşturulan ortak toplumsal iradeye ve yasalara uymasıyla mümkündür.

Cevap

Gerçek özgürlük, bireyin kendi katılımıyla oluşturulan ortak toplumsal iradeye ve yasalara uymasıyla mümkündür.
Doğru yanıt olan yargı, parçadaki 'Birey, genel iradeye itaat ettiğinde aslında kendi iradesine itaat etmiş olur ve böylece özgürlüğünü korur.' ifadesiyle doğrudan örtüşmektedir. Rousseau'ya göre yasalara itaat, eğer bu yasalar toplumun ortak iyiliğini hedefleyen ortak irade tarafından yapılmışsa, özgürlüğün kısıtlanması değil bilakis güvence altına alınmasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki temel argümanı belirleme
Rousseau'nun doğal durumdan toplumsal duruma geçişte özgürlüğün nasıl korunabileceğine yönelik çözümünün 'genel irade' kavramı olduğu tespit edilir.
Parçanın ana fikrini saptamak, doğru seçeneğe ulaşmanın ilk adımıdır.
2
Genel irade ile bireysel özgürlük ilişkisini analiz etme
Bireyin kendi katılımıyla oluşan genel iradeye (yasalara) uymasının, aslında kendi iradesine uyması anlamına geldiği ve bunun da özgürlüğü sağladığı sonucuna varılır.
Yazarın özgürlük ve yasalara itaat arasında kurduğu köprüyü anlamak, çeldiricileri elemeyi sağlar.

Anahtar Kavram

Toplumsal Sözleşme ve Genel İrade
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 3Soru

Thomas Hobbes, "Leviathan" adlı eserinde insanların doğa durumunda sürekli bir korku ve ölüm tehlikesi içinde yaşadıklarını, bu durumdan kurtulmak için akıl yürüterek aralarında bir sözleşme yaptıklarını belirtir. Bu sözleşmeyle insanlar, güvenliklerini sa��lamak karşılığında kendi üzerlerindeki yönetme haklarını tek bir egemene veya kurula devrederler. Hobbes'a göre bu egemen gücün yetkileri sınırsızdır ve bölünemez; çünkü bölünmüş bir güç toplumsal güvenliği sağlayamaz.

Buna göre Hobbes'un siyaset felsefesiyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Devletin meşruiyeti, insanların güvenlik ihtiyacına dayalı rasyonel bir uzlaşmaya dayanmaktadır.

Cevap

Devletin meşruiyeti, insanların güvenlik ihtiyacına dayalı rasyonel bir uzlaşmaya dayanmaktadır.
Doğru seçenek, devletin meşruiyetinin insanların can güvenliği arayışı doğrultusunda kendi aralarında yaptıkları iradi ve rasyonel bir anlaşmaya (toplumsal sözleşmeye) dayandığını ifade eder. Hobbes felsefesinde devlet doğal bir organizma değil, insanların güvenlik ihtiyacını karşılamak üzere yapay olarak inşa ettikleri bir ortak uzlaşı ürünüdür.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki temel iddiayı analiz etmek.
Hobbes'a göre insanların güvenlik ihtiyacı sebebiyle akıl yürüterek kendi aralarında bir sözleşme yaptıkları belirlenir.
Yazarın devletin kökenine ilişkin sunduğu gerekçeyi saptamak.
2
Seçenekleri bu temel iddiayla karşılaştırmak.
İnsanların ortak iradesi ve rasyonel uzlaşısının devletin meşruiyet zemini olduğu görülür.
Doğru yargıya ulaşmak ve hatalı yorumları elemek.

Anahtar Kavram

Toplumsal Sözleşme ve Devletin Kökeni
Soru 4Soru

Platon, *Devlet* adlı eserinde toplumsal yapıyı insan ruhunun bir yansıması olarak ele alır. Ona göre insan ruhunda bulunan akıl, cesaret ve arzular; devlette sırasıyla yöneticiler, askerler (koruyucular) ve üreticiler sınıflarına kar��ılık gelmektedir. Ruhun bölümleri arasındaki hiyerarşik uyum bireyde adaleti sağlarken, devlette de her sınıfın kendi ödevini yerine getirmesi ve aklı temsil eden filozofların yönetici olması toplumsal adaleti tesis eder.

Buna göre Platon'un ideal devlet modeline ilişkin aşağıdakilerden hangisi savunulabilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Toplumsal adaletin gerçekleşmesi, her sınıfın kendi doğasına uygun olan işlevi yerine getirmesine ve bilgece yönetilmesine bağlıdır.

Cevap

Toplumsal adaletin gerçekleşmesi, her sınıfın kendi doğasına uygun olan işlevi yerine getirmesine ve bilgece yönetilmesine bağlıdır.
Platon'un devlet kuramında devlet, insan ruhunun makro düzeydeki bir kopyasıdır. Parçada da belirtildiği üzere, ruhun akıl, cesaret ve arzu bölümlerinin uyumu bireyde adaleti sağlarken; toplumsal düzeyde de yöneticilerin bilgece yönetmesi, askerlerin koruması ve üreticilerin üretmesiyle adalet tesis edilir. Dolayısıyla adalet, her sınıfın kendi doğasına uygun işi yapması ve hiyerarşik düzene uymasıyla mümkündür.

Adım Adım Çözüm

1
Metinde kurulan ruh ve devlet benzetmesini (analoji) incelemek.
Ruhun bölümleri (akıl, cesaret, arzu) ile toplumsal sınıfların (yöneticiler, askerler, üreticiler) eşleştiği ve aralarında hiyerarşik bir uyum olduğu tespit edilir.
Platon'un toplumsal sınıfları ve devlet yapısını nasıl temellendirdiğini anlamak için.
2
Adaletin hangi koşullarda gerçekleştiğini belirlemek.
Adaletin, her sınıfın kendi ödevini yapması ve filozofların yönetmesiyle sağlandığı anlaşılır.
İdeal devletin adalet ilkesine nasıl ulaştığını kavramak için.
3
Ulaşılan sonuçları seçeneklerle karşılaştırmak.
Her sınıfın kendi doğasına uygun işlevleri yerine getirmesinin adaleti oluşturduğu seçeneğine ulaşılır.
Doğru yargıyı tespit etmek için.

Anahtar Kavram

Platon'un İdeal Devlet ve Adalet Anlayışı
Tahmini Süre:2m 0s
Siyaset Felsefesi Alıştırma Soruları — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) | Examkin