Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi

110 soru

Soru 101Soru

İkinci Dünya Savaşı'nın Türkiye üzerindeki olumsuz ekonomik etkilerini hafifletmek, savaş zenginlerini ve karaborsacıları vergilendirmek amacıyla 1942 yılında Varlık Vergisi Kanunu kabul edilmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Varlık Vergisi Kanunu'nun amaçları, uygulanışı veya sonuçları arasında gösterilemez?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tarımsal üretimi teşvik etmek amacıyla aşar vergisinin kapsamını daraltarak köylünün üzerindeki vergi yükünü hafifletmeyi amaçlaması

Cevap

Tarımsal üretimi teşvik etmek amacıyla aşar vergisinin kapsamını daraltarak köylünün üzerindeki vergi yükünü hafifletmeyi amaçlaması seçeneğidir.
Doğru yanıt, aşar vergisinin kapsamının daraltılmasına yönelik ifadedir. Aşar vergisi, Cumhuriyet'in ilk yıllarında (1925'te) köylünün durumunu iyileştirmek için kaldırılmış olup İkinci Dünya Savaşı döneminde yürürlükte değildir. Dolayısıyla 1942 tarihli Varlık Vergisi ile ilişkilendirilemez.

Adım Adım Çözüm

1
Varlık Vergisi Kanunu'nun (1942) çıkarılma amacını ve hedef kitlesini analiz edin.
Bu kanun, savaş döneminde haksız kazanç sağlayan büyük sermaye sahiplerini ve tüccarları vergilendirmek, enflasyonu düşürmek amacıyla çıkarılmıştır.
Soruda verilen seçeneklerin doğruluğunu değerlendirmek için kanunun kapsamını belirlemek gerekir.
2
Seçeneklerde geçen tarihsel olguların kronolojik uyumunu kontrol edin.
Aşar vergisinin 1925 yılında kaldırıldığı, İkinci Dünya Savaşı'nın ise 1939-1945 yılları arasında yaşandığı tespit edilir.
Aşar vergisinin savaş yıllarında var olmadığını ve Varlık Vergisi ile bir ilişkisi bulunmadığını ortaya koymak gerekir.

Anahtar Kavram

Varlık Vergisi Kanunu (1942) ve İkinci Dünya Savaşı Dönemi Türkiye Ekonomisi
Soru 102Soru

İkinci Dünya Savaşı sürecinde Türkiye'de iç ve dış politikada yaşanan aşağıdaki gelişmelerin kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

İkinci Dünya Savaşı sürecinde Türkiye'de yaşanan gelişmelerin kronolojik sıralaması: İlk olarak 1940 yılında Millî Korunma Kanunu kabul edilmiş, ardından 1942 yılında Varlık Vergisi Kanunu yasalaşmıştır. Diplomatik alanda ise Ocak 1943 tarihinde Adana Görüşmesi yapılmış, son olarak Şubat 1945 tarihinde Almanya ve Japonya'ya resmen savaş ilan edilmiştir. Bu doğrultuda doğru sıralama Millî Korunma Kanunu, Varlık Vergisi Kanunu, Adana Görüşmesi ve Almanya ile Japonya'ya savaş ilan edilmesi şeklindedir.
Sıralamadaki ilk olay 18 Ocak 1940 tarihli Millî Korunma Kanunu'dur. İkincisi 11 Kasım 1942 tarihli Varlık Vergisi Kanunu'dur. Üçüncüsü 30-31 Ocak 1943 tarihli Adana Görüşmesi'dir. Son olay ise 23 Şubat 1945 tarihli Almanya ve Japonya'ya savaş ilan edilmesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Ekonomik önlemler kapsamında ilk çıkarılan kanunun tespit edilmesi.
Savaşın hemen başında kabul edilen Millî Korunma Kanunu (18 Ocak 1940) birinci sırada yer alır.
Savaşın başlamasıyla birlikte Türkiye'nin iç piyasada fiyat kontrolü ve üretim denetimi sağlama ihtiyacının ilk dönemde ortaya çıkması.
2
Savaş sürecinde çıkarılan diğer olağanüstü mali tedbirin tarihinin belirlenmesi.
Varlık Vergisi Kanunu (11 Kasım 1942) ikinci sırada yer alır.
Savaşın uzamasıyla karaborsanın ve enflasyonun artması üzerine ek vergi tedbirlerinin alınması.
3
Dış politikadaki müttefik baskılarını yansıtan diplomatik görüşmenin zamanının saptanması.
Cumhurbaşkanı İsmet İnönü ile Winston Churchill arasındaki Adana Görüşmesi (30-31 Ocak 1943) üçüncü sırada yer alır.
Müttefiklerin mihver devletlere karşı taarruza geçmeye başladığı dönemde Türkiye'yi savaşa fiilen sokma girişimlerinin yoğunlaşması.
4
Savaşın sonuna doğru atılan nihai siyasi adımın belirlenmesi.
Almanya ve Japonya'ya resmen savaş ilan edilmesi (23 Şubat 1945) son sırada yer alır.
Yalta Konferansı'nda Birleşmiş Milletler kurucu üyeliği için savaş ilanı şartının getirilmesi nedeniyle savaşın son aylarında yapılan diplomatik hamle.

Anahtar Kavram

İkinci Dünya Savaşı sürecinde Türkiye'nin uyguladığı iç ekonomik politikalar ve dış diplomatik hamleler.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 103Soru

İkinci Dünya Savaşı sürecinde, müttefik liderlerin Türkiye'yi kendi yanlarında savaşa sokma baskılarına karşı Ankara hükümeti aktif bir tarafsızlık siyaseti izlemiştir. Bu doğrultuda 1943 yılında gerçekleştirilen Adana ve I. Kahire konferanslarında savaşa katılma taleplerine ilkesel olarak olumlu yanıt verilmiş, ancak fiili katılım sürekli ertelenmiştir.

Buna göre, Türkiye'nin savaşa fiilen katılmayı ertelemek amacıyla müttefiklere öne sürdüğü temel gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türk ordusunun askeri malzeme ve teçhizat bakımından yetersiz olması ve müttefiklerin bu eksiklikleri giderme taahhüdünü tam olarak karşılayamaması

Cevap

Türk ordusunun askeri malzeme ve teçhizat bakımından yetersiz olması ve müttefiklerin bu eksiklikleri giderme taahhüdünü tam olarak karşılayamaması
Türkiye, İkinci Dünya Savaşı boyunca izlediği aktif tarafsızlık siyasetinin bir parçası olarak savaşa fiilen katılmayı ertelemek istemiştir. Bu doğrultuda yapılan diplomatik görüşmelerde (Adana ve Kahire), müttefiklerin savaşa katılma yönündeki yoğun baskılarına karşı Türk ordusunun taarruz gücünün ve modern teçhizatının yetersiz olduğunu savunmuştur. Müttefiklerin bu eksikleri giderme sözü vermesine rağmen yardımların yetersiz kalması, Türkiye'ye savaşa fiilen girmeyi ertelemek için meşru ve askeri bir gerekçe sağlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
İkinci Dünya Savaşı dönemindeki Türkiye'nin dış politika hedeflerini ve stratejilerini analiz edin.
Türkiye, savaş dışı kalarak ülkenin yıkıma uğramasını engellemeye çalışmış ve 'aktif tarafsızlık' politikasını benimsemiştir.
Savaşan tarafların baskılarını hafifletmek ve zamana yaymak için haklı gerekçeler üretilmesi gerekmektedir.
2
1943 yılında yapılan Adana Görüşmesi ve Kahire Konferansları'nın içeriğini değerlendirin.
İngiltere Başbakanı Churchill'in baskılarına karşı Türk delegasyonu, ordunun modernize edilmemiş olduğunu ve müttefiklerin askeri yardımları yapmadan savaşa girilmeyeceğini belirtmiştir.
Türkiye'nin müttefiklerden askeri teçhizat desteği talep etmesi, savaşı ertelemede diplomatik ve meşru bir koz olarak kullanılmıştır.
3
Seçeneklerde yer alan diğer tarihi olayların kronolojisini ve niteliğini kontrol ederek doğru cevaba ulaşın.
Boğazlar Komisyonu'nun kaldırılmış olması, Marshall Planı'nın savaş sonrası olması ve Ege Adaları sorununun o döneme ait olmaması nedenleriyle doğru gerekçenin askeri teçhizat yetersizliği olduğu kesinleşir.
Tarihsel anakronizmlerin ve yanlış kavramların elenmesiyle doğru seçeneğe ulaşılır.

Anahtar Kavram

İkinci Dünya Savaşı'nda Türkiye'nin izlediği aktif tarafsızlık politikası ve müttefiklerle yürütülen diplomatik ilişkiler (Adana Görüşmesi, Kahire Konferansı)
Soru 104Soru

İkinci Dünya Savaşı sürerken İngiltere Başbakanı Winston Churchill, Türkiye'yi kendi saflarında savaşa dahil etmek amacıyla 30-31 Ocak 1943 tarihlerinde Adana'da Cumhurbaşkanı İsmet İnönü ile bir araya gelmiştir. Yapılan görüşmede Türkiye, savaşa katılma talebini ilkesel olarak kabul etmesine rağmen fiilen savaşa girmeyi ileri bir tarihe ertelemiştir. Buna göre Türkiye'nin savaşa fiilen katılmayı erteleme kararı almasındaki temel gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Askerî teçhizat ve donanım yönünden ordunun ihtiyaçlarının müttefik devletler tarafından karşılanmamış olması

Cevap

Askerî teçhizat ve donanım yönünden ordunun ihtiyaçlarının müttefik devletler tarafından karşılanmamış olması
Türkiye'nin Adana Görüşmeleri'nde müttefiklerin savaşa girme baskılarına karşı sürdüğü en büyük mazeret, ordusunun savunma gücünün, silah ve teçhizatının yetersiz olmasıdır. Ankara hükümeti, bu eksikliklerin müttefikler tarafından giderilmesini şart koşarak fiilen savaşa katılmayı ertelemiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Adana Görüşmeleri'nin gerçekleştiği tarihsel dönemin (1943) askeri ve siyasi koşullarının analiz edilmesi.
İngiltere'nin Türkiye'yi savaşa sokma baskılarına karşın Türkiye'nin ihtiyatlı bir denge politikası izlediği tespit edilir.
Türkiye'nin dış politikadaki temel yaklaşımını belirlemek.
2
Türkiye'nin savaşa girmek için müttefik devletlerden talep ettiği şartların ve bu şartların gerekçelerinin incelenmesi.
Türkiye'nin ilkesel olarak katılımı kabul etmesine rağmen ordunun savunma gücünün yetersizliğini öne sürdüğü görülür.
Erteleme kararının arkasındaki doğrudan nedeni ortaya çıkarmak.
3
Seçeneklerin değerlendirilerek askeri yetersizlik gerekçesini doğru ifade eden şıkkın belirlenmesi.
Ordunun savunma kapasitesi ve askeri donanım eksikliğini belirten seçeneğin doğru cevap olduğu sonucuna ulaşılır.
Soruyu çözümlemek ve nihai cevabı netleştirmek.

Anahtar Kavram

İkinci Dünya Savaşı Sürecinde Türkiye'nin Dış Politikası ve Denge Siyaseti
Soru 105Soru

İkinci Dünya Savaşı s��recinde Türkiye'de iç ve dış politikada yaşanan aşağıdaki gelişmelerin geçmişten günümüze doğru kronolojik sıralamasını yapınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Doğru kronolojik sıralama şu şekildedir: Savaşın ekonomik etkilerini hafifletmek amacıyla hükûmete geniş yetkiler veren Millî Korunma Kanunu'nun kabul edilmesi (1940) -> İngiltere'ye sipariş edilen askerî malzemeleri teslim alacak personeli taşıyan Refah Şilebi'nin Akdeniz'de batırılması (1941) -> Olağanüstü savaş koşulları nedeniyle tarım kesimini vergilendirmeyi amaçlayan Toprak Mahsulleri Vergisi Kanunu'nun çıkarılması (1943) -> Kurulacak olan Birleşmiş Milletler Teşkilatına kurucu üye olabilmek amacıyla Almanya ve Japonya'ya resmen savaş ilan edilmesi (1945).
Verilen tarihî gelişmelerin kronolojik akışı incelendiğinde; Millî Korunma Kanunu 1940'ta, Refah Şilebi Faciası 1941'de, Toprak Mahsulleri Vergisi Kanunu 1943'te ve Almanya ile Japonya'ya yönelik resmî savaş ilanı 1945'te gerçekleşmiştir. Bu durum geçmişten günümüze doğru kronolojik sırayı doğrulamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Millî Korunma Kanunu'nun kabul tarihinin belirlenmesi
Ocak 1940 olarak saptanır.
Savaşın patlak vermesinin hemen ardından Türkiye'nin iç piyasada fiyatları ve üretimi kontrol altına almak için attığı ilk büyük adımdır.
2
Refah Şilebi Olayı'nın gerçekleştiği dönemin saptanması
Haziran 1941 olarak saptanır.
Türkiye'nin tarafsızlığını korurken İngiltere ile askerî malzeme alımı kapsamında yürüttüğü personel transferi sırasında meydana gelen tarihî bir olaydır.
3
Toprak Mahsulleri Vergisi Kanunu'nun yürürlüğe giriş tarihinin saptanması
Haziran 1943 olarak saptanır.
Savaşın uzamasıyla bozulan mali yapıyı düzeltmek ve tarım kesiminden kaynak oluşturmak amacıyla çıkarılan olağanüstü dönem vergisidir.
4
Almanya ve Japonya'ya savaş ilan edilmesinin amacının ve tarihinin incelenmesi
Şubat 1945 olarak saptanır.
Savaşın sonuna doğru Müttefik Devletlerin Yalta Konferansı'ndaki kararı doğrultusunda, Birleşmiş Milletler kurucu üyeliği hakkı kazanmak için atılan diplomatik adımdır.

Anahtar Kavram

İkinci Dünya Savaşı yıllarında Türkiye'nin uyguladığı olağanüstü iç ekonomi politikaları ile savaşın diplomatik ve askerî gelişmeleri.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 106Soru

İkinci Dünya Savaşı'nın sonlarına doğru, 23 Şubat 1945'te Türkiye; fiilen savaşa katılmayacak olmasına rağmen Almanya ve Japonya'ya savaş ilan etmiştir.

Türkiye'nin bu kararı almasında etkili olan temel gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yalta Konferansı'nda alınan kararlar doğrultusunda kurulacak olan Birleşmiş Milletler Teşkilatına kurucu üye olarak katılabilmek

Cevap

Birleşmiş Milletler Teşkilatının kurucu üyeleri arasında yer alabilmek amacıyla Almanya ve Japonya'ya savaş ilan edilmesi.
Müttefik Devletler, Şubat 1945'te gerçekleştirdikleri Yalta Konferansı'nda, yeni kurulacak olan Birleşmiş Milletler Teşkilatına yalnızca 1 Mart 1945 tarihine kadar Mihver Devletleri'ne savaş ilan etmiş ülkelerin kurucu üye olarak kabul edileceğini kararlaştırmışlardır. Türkiye, savaş sonrası uluslararası düzenin dışında kalmamak ve teşkilatın kurucu üyelerinden biri olmak amacıyla 23 Şubat 1945'te Almanya ve Japonya'ya savaş ilan etmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
İkinci Dünya Savaşı'nın son dönemindeki diplomatik gelişmeleri analiz etmek.
Müttefik Devletler'in Yalta Konferansı'nda (Şubat 1945) yeni kurulacak Birleşmiş Milletler Teşkilatına üye olabilmek için 1 Mart 1945 tarihine kadar Mihver Devletleri'ne savaş ilan etme şartı getirdiğini belirlemek.
Türkiye'nin savaş ilanı kararının arkasındaki dış diplomatik baskıyı ve motivasyonu anlamak.
2
Türkiye'nin bu kararı alma amacını değerlendirmek.
Türkiye'nin savaş sonrası kurulacak yeni dünya düzeninde ve Birleşmiş Milletler'de kurucu üye olarak yer alarak uluslararası alanda yalnız kalmamayı hedeflediğini ortaya koymak.
Savaş ilanı kararının doğrudan sonucunu ve Türkiye'nin dış politika hedefini saptamak.

Anahtar Kavram

Türkiye'nin İkinci Dünya Savaşı sonundaki diplomatik hamleleri ve Birleşmiş Milletler'e katılım süreci.
Soru 107Soru

Soğuk Savaş Dönemi'nde kurulan Doğu ve Batı bloklarının örgütsel yapıları ile Türkiye'nin bu süreçte dış politikada dahil olduğu veya öncülük ettiği bölgesel güvenlik ittifaklarının özellikleri tarihsel süreç içinde büyük bir önem taşımaktadır.

Buna göre, sol sütunda verilen uluslararası oluşum/belgeler ile sağ sütundaki açıklamaları doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Truman Doktrini
Kominform
Balkan Paktı (1953)
Bağdat Paktı

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Truman Doktrini - Türkiye ve Yunanistan'a yönelik ABD askeri/ekonomik yardım belgesi; Kominform - Doğu Bloku siyasi/ideolojik eş güdüm örgütü ve Yugoslavya'nın ihracı; Balkan Paktı (1953) - Türkiye, Yunanistan ve Yugoslavya arasındaki kısa ömürlü bölgesel pakt; Bağdat Paktı - Irak'ın çekilmesiyle Ankara'ya taşınan ve CENTO adını alan Orta Doğu güvenlik örgütü.
Doğru eşleştirmeler yapıldığında; Truman Doktrini, Türkiye ve Yunanistan'a yönelik askeri-ekonomik yardımı başlatan ABD belgesiyle; Kominform, Marshall Planı'na karşı kurulan siyasi koordinasyon örgütü ve Yugoslavya'nın ihracıyla; Balkan Paktı (1953), Türkiye, Yunanistan ve Yugoslavya arasındaki kısa ömürlü ittifakla; Bağdat Paktı ise Irak'ın ayrılmasıyla CENTO adını alan Orta Doğu güvenlik örgütüyle eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Sol sütundaki 'Truman Doktrini' terimini inceleyerek amacını belirlemek.
Truman Doktrini'nin, Akdeniz ve Boğazlar çevresindeki Sovyet baskısına karşı Türkiye ve Yunanistan'a yapılacak askeri/ekonomik yardımları kapsadığı tespit edilir ve bu açıklama sağ sütundaki ilgili maddeyle eşleştirilir.
Çevreleme politikasının ilk resmi belgesi olan Truman Doktrini doğrudan Türkiye ve Yunanistan odaklıdır.
2
Sol sütundaki 'Kominform' örgütünün işlevini ve Doğu Bloku içindeki konumunu analiz etmek.
Kominform'un Doğu Bloku komünist partileri arasında siyasi koordinasyon sağladığı ve Yugoslavya'nın bu bürodan ihraç edildiği bilgisiyle sağ sütundaki birinci açıklama eşleştirilir.
Kominform, Sovyet ideolojik liderliğini pekiştirmek amacıyla kurulmuştur ve Yugoslavya'nın ihracı bu örgütün en bilinen tarihsel olayıdır.
3
Sol sütundaki 'Balkan Paktı (1953)' oluşumunun üyelerini ve akıbetini değerlendirmek.
Balkan Paktı'nın Türkiye, Yunanistan ve Yugoslavya arasında imzalandığı, ancak Kıbrıs Sorunu ve Yugoslavya'nın Sovyetler ile yumuşama politikası nedeniyle işlevsiz kaldığı bilgisiyle sağ sütundaki dördüncü açıklama eşleştirilir.
1953 Balkan Paktı, Balkan Antantı (1934) ile karıştırılmamalıdır; Soğuk Savaş dönemi savunma ittifakıdır.
4
Sol sütundaki 'Bağdat Paktı' örgütünün gelişim seyrini ve dönüşümünü incelemek.
Irak'ın pakttan ayrılmasıyla örgütün merkezinin Ankara'ya taşınması ve CENTO adını alması bilgisi doğrultusunda sağ sütundaki ikinci açıklama ile eşleştirme tamamlanır.
Irak'taki 1958 darbesi, Bağdat Paktı'nın yapısını ve adını kökten değiştirerek CENTO'ya dönüştürmüştür.

Anahtar Kavram

Soğuk Savaş Dönemi'nde Doğu-Batı Bloklarının Yapısı ve Türkiye'nin Dış Politika İttifakları
Soru 108Soru

İki Savaş Arası Dönem'de (1919-1939) totaliter ve militarist rejimlerin iktidarlarını sağlamlaştırmak veya yayılmacı politikalarını desteklemek amacıyla başvurdukları paramiliter yapılar ve gizli örgütlenmeler bulunmaktadır. Aşağıda verilen milis güçleri ve örgütleri, ilişkili oldukları devletler ve bu devletlerde üstlendikleri tarihsel işlevlerle doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Kara Gömlekliler (Camicie Nere)
Kahverengi Gömlekliler (SA)
NKVD (Halk İçişleri Komiserliği)
Kara Ejder Cemiyeti (Kokuryukai)

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Kara Gömlekliler İtalya'daki faşist milis kuvvetleriyle, Kahverengi Gömlekliler Almanya'daki Nazi paramiliter yapısıyla, NKVD Sovyetler Birliği'ndeki Stalin dönemi iç güvenlik teşkilatıyla ve Kara Ejder Cemiyeti Japonya'daki militarist yayılmacı gizli örgütlenmeyle eşleşmektedir.
Doğru eşleştirmede Kara Gömlekliler İtalya'daki faşist milis kuvvetleriyle, Kahverengi Gömlekliler Almanya'daki Nazi paramiliter yapısıyla, NKVD Sovyetler Birliği'ndeki Stalin dönemi iç güvenlik teşkilatıyla ve Kara Ejder Cemiyeti Japonya'daki militarist yayılmacı gizli örgütlenmeyle ilişkilendirilmiştir. Bu eşleştirme tarihsel verilerle tamamen örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
İtalya'da faşist rejimin kurucusu Mussolini'nin milis gücünü tespit etmek.
Kara Gömlekliler (Camicie Nere) milis gücü belirlendi.
Mussolini'nin iktidarı ele geçirmesinde ve muhalefeti ezmesinde bu grup birincil araç olmuştur.
2
Almanya'da Nazi Partisi'nin ilk paramiliter kanadını belirlemek.
Kahverengi Gömlekliler (SA) yapısı belirlendi.
Hitler'in iktidara yükselme sürecinde sokaklarda terör estiren ana nazi milis örgütüdür.
3
SSCB'de Stalin dönemi baskı ve tasfiye mekanizmasını tanımlamak.
NKVD (Halk İçişleri Komiserliği) teşkilatı belirlendi.
Stalin'in rakiplerini tasfiye ettiği Büyük Temizlik döneminin yürütücüsü olan Sovyet gizli servisidir.
4
Japon militarizmini destekleyen Asya merkezli gizli cemiyeti bulmak.
Kara Ejder Cemiyeti (Kokuryukai) belirlendi.
Japonya'nın Asya'daki yayılmacı planlarını destekleyen gizli istihbarat ve propaganda cemiyetidir.

Anahtar Kavram

İki Savaş Arası Dönem'de Totaliter ve Militarist Rejimlerin Baskı ve Güvenlik Mekanizmaları
Soru 109Soru

İkinci Dünya Savaşı sürecinde Türkiye'de iç ve dış politikada yaşanan aşağıdaki gelişmeleri, karşılarında verilen doğru açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

II. Kahire Konferansı
Toprak Mahsulleri Vergisi
Köy Enstitüleri
Milli Korunma Kanunu

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

II. Kahire Konferansı diplomatik baskı ve askeri malzeme şartıyla; Toprak Mahsulleri Vergisi tarım ürünlerinden alınan olağanüstü vergiyle; Köy Enstitüleri kırsal eğitim ve kalkınma modeliyle; Milli Korunma Kanunu ise hükümete geniş ekonomik yetkiler veren yasa açıklamasıyla eşleşir.
İkinci Dünya Savaşı döneminde Türkiye'de hem iç hem de dış politikada önemli adımlar atılmıştır. II. Kahire Konferansı, Türkiye'nin savaşa girmesi için müttefiklerin baskı uyguladığı diplomatik bir zirvedir. Toprak Mahsulleri Vergisi, savaş yıllarında tarım kesiminden alınan olağanüstü bir vergidir. Köy Enstitüleri, savaşın zor koşullarında kırsal kalkınma ve eğitimi hedefleyen özgün kurumlardır. Milli Korunma Kanunu ise hükümete fiyat kontrolü ve zorunlu çalışma gibi olağanüstü ekonomik yetkiler veren temel yasadır.

Adım Adım Çözüm

1
Dış politika ve diplomasi ile ilgili olan kavramı belirleme.
II. Kahire Konferansı'nın müttefik baskıları ve askeri malzeme eksikliği gerekçesiyle eşleştiği saptanır.
Konferansın Türkiye'nin savaşa fiilen katılmasına yönelik baskıların yapıldığı diplomatik bir görüşme olması nedeniyle.
2
Ekonomik önlemler ve vergi düzenlemelerini analiz etme.
Toprak Mahsulleri Vergisi'nin tarım ürünleri ve üreticilerinden alınan olağanüstü vergi açıklamasıyla; Milli Korunma Kanunu'nun ise hükümete tanınan geniş müdahale yetkileriyle eşleştiği belirlenir.
Her iki düzenlemenin de savaş ekonomisinin finansmanı ve kontrolü amacıyla çıkarılmış olması nedeniyle.
3
Eğitim ve sosyal alandaki gelişmeyi eşleştirme.
Köy Enstitüleri'nin köylerin eğitim ihtiyacını ve kırsal kalkınmayı amaçlayan eğitim modeliyle eşleştiği görülür.
1940 yılında açılan enstitülerin temel kuruluş amacının kırsal eğitim ve kalkınma olması nedeniyle.

Anahtar Kavram

İkinci Dünya Savaşı sürecinde Türkiye'de uygulanan iç ve dış politika gelişmeleri
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 110Soru

İkinci Dünya Savaşı sürecinde Türkiye'de yaşanan gelişmeler ile bu gelişmelerin kapsam veya amaçlarına yönelik açıklamaları doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Milli Korunma Kanunu
Adana Görüşmeleri
Varlık Vergisi
San Francisco Konferansı

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Milli Korunma Kanunu hükümete ekonomiyi doğrudan denetleme yetkisi veren düzenleme ile, Adana Görüşmeleri savaşı erteleyen diplomatik zirve ile, Varlık Vergisi azınlık yurttaşları etkileyen mali uygulama ile, San Francisco Konferansı ise kurucu üye sıfatıyla katılınan kongre ile eşleşmelidir.
Doğru eşleştirmede Milli Korunma Kanunu ekonomiye müdahale yetkisi veren yasa ile; Adana Görüşmeleri askeri malzeme eksikliği nedeniyle savaşa katılımın ertelendiği diplomatik zirve ile; Varlık Vergisi gayrimüslim azınlıklardan alınan olağanüstü vergi uygulaması ile; San Francisco Konferansı ise Birleşmiş Milletler kurucu üyeliği için katılınan çok uluslu kongre ile eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Milli Korunma Kanunu'nun temel niteliğini belirleme
Milli Korunma Kanunu'nun (1940), olağanüstü dönemde devletin ekonomiye müdahalesine olanak tanıyan geniş yetkili yasal düzenleme olduğu sonucuna varılır.
Bu kanunun iç piyasada fiyat kontrolü ve stokçulukla mücadeleyi hedefleyen yapısını tanımlamak amacıyla bu adım atılır.
2
Adana Görüşmeleri'nin diplomatik amacını saptama
Adana Görüşmeleri'nde (1943) Türkiye'nin savaşa girmemek için askeri malzeme eksikliğini öne sürdüğü tespit edilir.
Müttefik baskılarına karşı uygulanan aktif tarafsızlık politikasının bu aşamasını analiz etmek amacıyla bu adım atılır.
3
Varlık Vergisi'nin toplumsal ve mali sonuçlarını değerlendirme
Varlık Vergisi'nin (1942) savaş zenginliğini önlemek adına çıkarıldığı fakat özellikle gayrimüslim azınlıklara ağır yükler getirdiği doğrulanır.
Savaş dönemi vergi politikalarının sosyo-ekonomik yansımalarını anlamak amacıyla bu adım atılır.
4
San Francisco Konferansı'nın dış politikadaki yerini belirleme
Almanya ve Japonya'ya savaş ilan edilmesinin ardından Türkiye'nin Birleşmiş Milletler kurucu üyesi olmak için bu kongreye katıldığı anlaşılır.
Türkiye'nin savaş sonrasında oluşacak yeni dünya düzeninde yer alma stratejisini kavramak amacıyla bu adım atılır.

Anahtar Kavram

İkinci Dünya Savaşı döneminde Türkiye'nin iç ekonomik politikaları ve dış diplomatik temasları.
Tahmini Süre:2m 0s
ÖncekiSayfa 6 / 6
Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi Alıştırma Soruları — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) — Sayfa 6 | Examkin