Examkin

Atatürk İlkeleri

9 soru

Tüm türler9Çoktan seçmeli4Eşleştirme5
Soru 1Soru →

Atatürk, halkı oluşturan çeşitli meslek gruplarından bahsettiği bir söylevinde şu ifadeleri kullanmıştır:

"Bizim düşüncemizde; çiftçi, çoban, amele, tüccar, sanatkâr, asker, doktor kısacası herhangi bir sosyal müessesede faal bir vatandaşın hak, menfaat ve hürriyeti eşittir."

Atatürk'ün bu ifadesiyle toplumsal eşitliği ve ayrıcalıksız bir toplum düzenini vurgulaması, aşağıdaki ilkelerden hangisinin doğrudan bir gereğidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Halkçılık

Cevap

Halkçılık
Atatürk'ün söylevinde toplumun tüm kesimlerinin haklar bakımından eşit olduğu ve hiç kimseye ayrıcalık tanınamayacağı vurgulanmıştır. Toplumsal eşitliği, ayrıcalıksız bir toplum düzenini ve kanun önünde eşitliği savunan Atatürk ilkesi halkçılık olduğu için doğru yanıt halkçılıktır.

Adım Adım Çözüm

1
Atatürk'ün söylevinde geçen anahtar kelimeleri analiz etmek
Sözde geçen 'çiftçi, çoban, amele, tüccar...' gibi meslek gruplarının 'hak, menfaat ve hürriyet' bakımından eşit olduğu belirtilmiştir.
Soruda hedeflenen temel ilkeyi bulmak için verilen tarihsel metindeki ana vurgunun (toplumsal eşitlik) saptanması gerekir.
2
Eşitlik kavramını Atatürk ilkeleriyle ilişkilendirmek
Kanun önünde eşitlik, ayrıcalıksız toplum ve sosyal adalet kavramları doğrudan halkçılık ilkesinin temel kabulleridir.
Saptanan kavramsal vurgunun en uygun ilke ile eşleştirilmesi amaçlanmıştır.

Anahtar Kavram

Halkçılık ilkesinin kanun önünde eşitliği, sınıf ayrımının reddini ve toplumsal adaleti esas alması
Tahmini Süre:50s
Soru 2Soru →

Atatürk Dönemi'nde gerçekleştirilen aşağıdaki tarihi gelişmeler ile bu gelişmelerin doğrudan ilgili olduğu temel Atatürk ilkelerini eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

1921 Anayasası'nda yer alan 'Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir' hükmünün kabul edilerek milli iradenin yegane güç haline getirilmesi
Kabotaj Kanunu ile karasularımızda ticaret yapma yetkisinin yabancılardan alınarak Türk gemilerine verilmesi ve denizlerimizde milli egemenliğin sağlanması
Özel sektörde yeterli sermaye birikimi olmaması sebebiyle, ülkenin kalkınması için sanayi yatırımlarının planlı biçimde doğrudan devlet eliyle yapılması
Soyadı Kanunu ile resmi işlerde karışıklıkların önlenmesi ve toplumsal ayrıcalık ifade eden unvanların yasaklanarak eşit bir toplum yapısının kurulması

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

1921 Anayasası'ndaki egemenlik hükmünün Cumhuriyetçilik ile, Kabotaj Kanunu'nun Milliyetçilik ile, kamu yatırımlarının Devletçilik ile, Soyadı Kanunu'nun ise Halkçılık ile eşleştirilmesi doğru cevaptır.
Verilen gelişmelerin amaçları ve sonuçları incelendiğinde; anayasadaki ulusal egemenlik vurgusu cumhuriyet yönetimiyle, denizlerdeki ticaret hakkının millileştirilmesi ulusal bağımsızlıkla (milliyetçilik), sanayi hamlelerinin kamu eliyle yapılması devletçilikle, toplumsal eşitliğin soyadı düzenlemesiyle pekiştirilmesi ise halkçılık ilkesiyle doğrudan örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
1921 Anayasası'ndaki egemenlik maddesi incelenir.
Maddede egemenliğin şartsız millete ait olduğu belirtilmektedir, bu da doğrudan cumhuriyet yönetimi ve milli iradeyle ilgilidir.
Halkın kendi kendini yönetmesini ve milli iradeyi esas alan ilke Cumhuriyetçilik olduğundan ilk eşleştirme bu yönde yapılır.
2
Kabotaj Kanunu'nun getirdiği düzenleme analiz edilir.
Denizlerimizde ticaret hakkı milli sınırlara ve Türk vatandaşlarına tanınarak iktisadi bağımsızlık adımı atılmıştır.
Milli bağımsızlık, milli egemenlik ve yerlileşme amaçlandığı için bu gelişme Milliyetçilik ilkesiyle eşleşir.
3
I. Beş Yıllık Sanayi Planı'nın uygulanma gerekçesi değerlendirilir.
Özel sektörün yetersiz kalması üzerine yatırımların kamu gücüyle yapılması hedeflenmiştir.
Ekonomik yatırımların doğrudan devlet eliyle gerçekleştirilmesini öngören ilke Devletçilik olduğundan bu eşleştirme yapılır.
4
Soyadı Kanunu'nun toplumsal etkileri göz önünde bulundurulur.
Ayrıcalık belirten lakapların kaldırılmasıyla resmi işlemlerde düzen ve toplumsal eşitlik sağlanmıştır.
Toplumda imtiyazların ortadan kaldırılmasını ve yasalar önünde eşitliği savunan ilke Halkçılık olduğundan son eşleştirme tamamlanır.

Anahtar Kavram

Atatürk İlkeleri ve İnkılap İlişkisi
Soru 3Soru →

Amasya Genelgesi'nde yer alan "Milletin bağımsızlığını, yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır." kararı, Türk inkılabının iki temel dinamiğini bünyesinde barındırmaktadır. Bu dinamiklerden ilki dış güçlerin işgallerine karşı koymayı hedefleyen "millî bağımsızlık", ikincisi ise kişisel egemenliğe son vererek millet iradesini devlet yönetimine taşımayı amaçlayan "millî egemenlik"tir.

Buna göre, Yeni Türk Devleti'nin kuruluş sürecinde yaşanan a��ağıdaki gelişmelerden hangisi, bu iki temel dinamiğin eş zamanlı ve birbirini destekleyen bir biçimde yürütüldüğünün en belirgin kanıtıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: TBMM'nin açılarak Kurtuluş Savaşı'nı yönetmesi

Cevap

TBMM'nin açılarak Kurtuluş Savaşı'nı yönetmesi
Doğru yanıt, Türkiye Büyük Millet Meclisinin hem millet iradesini temsil eden bir kurum olarak açılması (millî egemenlik) hem de bu meclisin Kurtuluş Savaşı'nı bizzat yöneterek vatanı işgallerden kurtarmasıdır (millî bağımsızlık). Bu durum, Amasya Genelgesi'nde hedeflenen 'milletin bağımsızlığının yine milletin kararıyla kurtarılması' ilkesinin fiilen ve eş zamanlı olarak hayata geçirildiğini en net şekilde gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Amasya Genelgesi'nde yer alan kavramların analiz edilmesi
'Milletin bağımsızlığı' ifadesinin millî bağımsızlık hedefiyle, 'milletin kararı' ifadesinin ise millî egemenlik yöntemiyle örtüştüğü belirlenir.
Soruda istenen iki temel dinamiğin ne anlama geldiğini netleştirmek.
2
Seçeneklerdeki tarihsel gelişmelerin bu iki dinamiği bir arada barındırma durumunun incelenmesi
Lozan Antlaşması'nın sadece bağımsızlık, Cumhuriyet'in ilanının sadece egemenlik, Halifeliğin kaldırılmasının ise laikleşme ve egemenlik boyutlarıyla sınırlı kaldığı görülür.
Çeldirici seçeneklerin tek boyutlu veya farklı odaklı olduğunu tespit etmek.
3
Doğru seçeneğin belirlenmesi ve doğrulanması
TBMM'nin açılması (millî egemenlik/milletin kararı) ve açılan bu Meclisin Kurtuluş Savaşı'nı bizzat yöneterek zafere ulaştırması (millî bağımsızlık/milletin bağımsızlığı) iki dinamiğin eş zamanlı uygulandığını kanıtlar.
İki dinamiğin bir arada ve birbirini tamamlayarak uygulandığı tek seçeneği saptamak.

Anahtar Kavram

Atatürk İlkeleri çerçevesinde millî egemenlik ve millî bağımsızlık kavramlarının ilişkisi
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 4Soru →

Atatürk Dönemi'nde gerçekleştirilen bazı inkılaplar ve uygulamalar ile bu adımların doğrudan ilgili olduğu temel Atatürk ilkelerinin eşleştirilmesi gerekmektedir.

Aşağıda verilen inkılap ve uygulamaları, karşılarında yer alan ilgili oldukları temel Atatürk ilkeleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Şer'iye ve Evkaf Vekaletinin kaldırılarak Diyanet İşleri Başkanlığının kurulması
Aşar vergisinin kaldırılmasıyla köylü üzerindeki ağır vergi yüküne son verilmesi
Yabancı işletmelerin elindeki demiryollarının satın alınarak millileştirilmesi
Özel sektör��n yetersiz kalması üzerine sanayi yatırımlarının doğrudan devlet bütçesiyle yapılması

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Şer'iye ve Evkaf Vekaletinin kaldırılması Laiklik ilkesiyle; Aşar vergisinin kaldırılması Halkçılık ilkesiyle; yabancı demiryollarının millileştirilmesi Milliyetçilik ilkesiyle; büyük sanayi yatırımlarının devlet eliyle yapılması ise Devletçilik ilkesiyle eşleşmektedir.
Şer'iye ve Evkaf Vekaletinin kaldırılması din işlerinin devlet işlerinden ayrılması yönüyle laiklik; Aşar vergisinin kaldırılması köylünün üzerindeki ağır yükün kaldırılması yönüyle halkçılık; yabancı demiryollarının millileştirilmesi ulusal ekonomi ve bağımsızlık yönüyle milliyetçilik; fabrikaların doğrudan devlet bütçesiyle yapılması ise devletçilik ilkesi ile eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk uygulamanın analiz edilmesi
Şer'iye ve Evkaf Vekaletinin kaldırılması din ve devlet işlerinin ayrılmasıyla ilgili olduğundan laiklik ilkesi ile eşleşir.
Laiklik ilkesi, devlet yönetiminin ve kurumlarının dini esaslara değil akıl, bilim ve hukuk kurallarına dayanmasını öngörür.
2
İkinci uygulamanın analiz edilmesi
Aşar vergisinin kaldırılması toplumsal eşitlik ve halkın refahını artırma amaçlı olduğundan halkçılık ilkesi ile eşleşir.
Halkçılık ilkesi, toplumda hiçbir sınıfa ayrıcalık tanınmamasını, adalet ve eşitliği temel alır.
3
Üçüncü uygulamanın analiz edilmesi
Yabancı işletmelerin millileştirilmesi milli bağımsızlık ve ulusal ekonomiyle ilgili olduğundan milliyetçilik ilkesi ile eşleşir.
Milliyetçilik ilkesi, Türk milletinin bağımsızlığını ve kendi kaynaklarına kendisinin egemen olmasını savunur.
4
Dördüncü uygulamanın analiz edilmesi
Devlet eliyle fabrikaların kurulması devletin doğrudan ekonomik yatırımlar yapmasıyla ilgili olduğundan devletçilik ilkesi ile eşleşir.
Devletçilik ilkesi, özel sektörün yetersiz kaldığı durumlarda devletin iktisadi alana müdahale etmesini ve yatırımlara öncülük etmesini gerektirir.

Anahtar Kavram

Atatürk İlkelerinin kapsamı ve bu ilkeler doğrultusunda gerçekleştirilen inkılapların eşleştirilmesi.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 5Soru →

Mustafa Kemal Atatürk, yeni Türk harflerinin kabul edilmesinin ardından Sarayburnu'nda yaptığı konuşmada şu ifadeleri kullanmıştır:

"Yeni Türk harflerini çabuk öğrenmelidir. Her vatandaşa, kadına, erkeğe, hamala, sandalcıya öğretiniz. Bunu vatanperverlik ve milliyetperverlik vazifesi biliniz."

Atatürk'ün bu yöndeki çağrısı ve ardından başlatılan okuma yazma seferberliği (Millet Mektepleri), doğrudan aşağıdaki Atatürk ilkelerinden hangileriyle ilişkilendirilebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Halkçılık - Milliyetçilik

Cevap

Halkçılık - Milliyetçilik
Atatürk'ün sözlerinde geçen "her vatandaşa, kadına, erkeğe, hamala, sandalcıya öğretiniz" vurgusu toplumsal eşitliği ve halkın eğitim yoluyla yükseltilmesini hedeflediği için halkçılık ilkesiyle; "vatanperverlik ve milliyetperverlik vazifesi" ifadesi ise milli bağımsızlık, birlik ve yurt sevgisini temel aldığı için milliyetçilik ilkesiyle doğrudan ilgilidir. Bu nedenle halkçılık ve milliyetçilik ilkelerini içeren seçenek doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Atatürk'ün konuşmasında geçen "her vatandaşa, kadına, erkeğe, hamala, sandalcıya öğretiniz" ifadesini analiz etmek.
Bu ifade, eğitimin toplumun hiçbir sınıf veya zümre farkı gözetilmeksizin tüm kesimlerine ulaştırılmasını (fırsat eşitliğini) hedeflemektedir.
Toplumsal eşitliği, halk yararını ve sınıf ayrımının reddedilmesini öngören ilke Halkçılık'tır.
2
Atatürk'ün konuşmasında geçen "Bunu vatanperverlik ve milliyetperverlik vazifesi biliniz" ifadesini analiz etmek.
Bu ifade, okuma yazma seferberliğini vatan sevgisiyle ve milli bir ödevle bağdaştırmaktadır.
Milli birlik ve beraberliği, vatan sevgisini ve kültürel gelişimi esas alan ilke Milliyetçilik'tır.
3
İki analizi birleştirerek doğrudan ilişkili ilkeleri belirlemek.
Halkçılık ve Milliyetçilik ilkeleri birlikte bu reformun temel dayanaklarını oluşturmaktadır.
Eğitimde fırsat eşitliği ve topluma hizmet yönüyle halkçılık, milli bilinç ve vatanseverlik boyutuyla milliyetçilik ön plana çıkmaktadır.

Anahtar Kavram

Halkçılık ilkesi sosyal eşitliği ve halkın refahını savunurken, Milliyetçilik ilkesi milli birlik, beraberlik ve vatan sevgisini esas alır. Millet Mektepleri ile halkın tamamına okuma yazma öğretilmesi bu iki ilkenin ortak yansımasıdır.
Soru 6Soru →

Atatürk Dönemi'nde gerçekleştirilen inkılaplar ve tarihsel gelişmeler ile bu gelişmelerin doğrudan ilgili olduğu temel Atatürk ilkelerinin doğru eşleştirilmesi gerekmektedir.

Buna göre, aşağıda verilen tarihi gelişmeleri doğrudan ilişkili oldukları temel Atatürk ilkeleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Teşkilat-ı Esasiye Kanunu'nda 'Egemenlik kay��tsız şartsız milletindir' ilkesinin kabul edilerek millet iradesinin esas alınması
Türk Medeni Kanunu ile aile hukukunda kadın ve erkek arasında sosyal ve hukuki alanda tam bir eşitliğin sağlanması
Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı doğrultusunda, sermaye yetersizliği nedeniyle özel teşebbüsün kuramadığı fabrikaların devlet yatırımlarıyla açılması
Şeriye ve Evkaf Vekaleti'nin kaldırılarak dini kurumların devlet bürokrasisinden ayrılması ve inanç özgürlüğünün güvence altına alınması

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Egemenliğin millete ait olması Cumhuriyetçilik; Medeni Kanun ile sağlanan kadın-erkek eşitliği Halkçılık; devlet eliyle sanayi yatırımlarının yapılması Devletçilik; Şeriye ve Evkaf Vekaleti'nin kaldırılması ise Laiklik ilkesiyle eşleşmektedir.
Millet egemenliğinin kabul edilmesi doğrudan cumhuriyetçilik, Medeni Kanun ile sağlanan kadın-erkek eşitliği halkçılık, büyük sanayi tesislerinin devlet eliyle kurulması devletçilik, din ve devlet işlerinin birbirinden ayrılmasını sağlayan Şeriye ve Evkaf Vekaleti'nin kaldırılması ise laiklik ilkeleriyle eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Ulusal egemenlik ve iradeyi esas alan ilk gelişmeyi analiz ediniz.
Egemenliğin doğrudan millete ait olduğunun kabul edilmesi (Teşkilat-ı Esasiye), yönetim biçimi ve halkın egemenliği ilkesi olan Cumhuriyetçilik ile eşleşir.
Cumhuriyetçilik, milli egemenliği ve halkın kendi yöneticilerini seçmesini temel alır.
2
Kadın-erkek eşitliğini sağlayan yasal düzenlemeyi inceleyiniz.
Türk Medeni Kanunu ile kadın ve erkeğin sosyal ve hukuki alanda eşit hale getirilmesi Halkçılık ilkesiyle eşleşir.
Halkçılık ilkesi, toplumda sınıf ve zümre ayrımını reddeder, herkesin kanun önünde eşitliğini ve halkın refahını savunur.
3
Devlet yatırımlarını ve ekonomik planlamayı içeren gelişmeyi inceleyiniz.
Sermaye yetersizliği çeken özel sektör yerine fabrikaların devlet yatırımlarıyla kurulması Devletçilik ilkesiyle eşleşir.
Devletçilik, özellikle Cumhuriyet'in ilk yıllarında ekonomik kalkınmanın devlet eliyle ve kontrolüyle gerçekleştirilmesini öngörür.
4
Din ve devlet işlerinin ayrılmasıyla ilgili olan adımı değerlendiriniz.
Şeriye ve Evkaf Vekaleti'nin kaldırılması ve dini kurumların sivilleşmesi Laiklik ilkesiyle eşleşir.
Laiklik, devlet düzeninin, hukukun ve eğitimin dini esaslara değil, akla ve bilime dayandırılmasını ifade eder.

Anahtar Kavram

Atatürk İlkeleri ve İnkılap İlişkisi
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 7Soru →

Mustafa Kemal Atatürk bir konuşmasında; "Türkiye’nin asıl sahibi ve efendisi, gerçek üretici olan köylüdür. O halde, herkesten daha çok refah, mutluluk ve servete layık ve hakkı olan köylüdür." demiştir. Bu doğrultuda Cumhuriyet Dönemi'nde köylü üzerindeki ağır ekonomik yükü hafifletmek amacıyla Aşar Vergisi kaldırılmış, tarımı destekleyici çeşitli adımlar atılmıştır.

Bu uygulamalar ve Atatürk'ün sözü birlikte değerlendirildiğinde, gerçekleştirilen reformun doğrudan aşağıdaki Atatürk ilkelerinden hangisini hayata geçirmeye yönelik olduğu savunulabilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Halkçılık

Cevap

Halkçılık
Halkçılık ilkesi; toplumda ayrıcalıkların reddedilmesini, kanun önünde eşitliği ve devletin tüm politikalarında halkın refahını gözetmesini esas alır. Atatürk'ün köylüyü milletin efendisi ilan etmesi ve onların refaha layık olduğunu savunması doğrultusunda, köylülerin üzerindeki en büyük ekonomik yüklerden biri olan Aşar Vergisi'nin kaldırılması, toplumsal adaleti ve eşitliği hedeflediğinden doğrudan halkçılık ilkesini yansıtır.

Adım Adım Çözüm

1
Atatürk'ün sözündeki temel vurguyu belirlemek
Atatürk, köylüyü ülkenin asıl sahibi ve üreticisi olarak görerek onların refah ve mutluluğa layık olduğunu belirtmiştir. Bu durum toplumsal adalet ve eşitlik anlayışını yansıtır.
Uygulamanın dayandığı temel düşünsel arka planı saptamak için bu adım gereklidir.
2
Aşar Vergisi'nin kaldırılmasının toplumsal etkilerini analiz etmek
Köylü üzerindeki ağır vergi yükünün kaldırılması, toplumsal refahın artmasını ve vergi adaletinin sağlanmasını amaçlamaktadır.
Yapılan reformun toplumsal ve ekonomik sonuçlarını değerlendirmek amacıyla bu analiz yapılır.
3
Elde edilen verileri Atatürk ilkeleriyle eşleştirmek
Halkın refahı, sosyal eşitlik, adalet ve geniş kitlelerin yaşam standardının yükseltilmesi doğrudan halkçılık ilkesinin temel unsurlarıdır.
Yapılan reformun ve söylenen sözün doğrudan ilgili olduğu temel Atatürk ilkesini belirlemek için bu eşleştirme yapılır.

Anahtar Kavram

Atatürk'ün Halkçılık İlkesi ve Sosyal Adalet
Soru 8Soru →

Mustafa Kemal Atatürk'ün farklı alanlardaki hedefleri ve devlet anlayışını yansıtan aşağıdaki sözlerini, ilgili oldukları temel Atatürk ilkeleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Yetişecek çocuklarımıza ve gençlerimize görecekleri öğrenimin sınırı ne olursa olsun, ilk önce ve her şeyden önce Türkiye'nin bağımsızlığına, kendi benliğine ve millî geleneklerine düşman olan unsurlarla mücadele etme gereği öğretilmelidir.
Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir. (...) Yeni Türkiye Devleti'nin yapısının temeli egemenliktir. Egemenlik, hiçbir renk, hiçbir sınır ve hiçbir ko��ul altında ortaklık kabul etmez.
Devletin iktisadi faaliyete girişmesi, özel teşebbüs ve şahsi çalışmaları kısıtlamak için değil, aksine memleketin kalkınmasını hızlandırmak ve toplumsal refahı sağlamak içindir.
Din bir vicdan meselesidir. Herkes vicdanının emrine uymakta serbesttir. Biz dine saygı duyarız. Biz sadece din işlerini, devlet ve millet işleriyle karıştırmamaya çalışıyoruz.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Türkiye'nin bağımsızlığına ve milli benliğe vurgu yapan birinci ifade Milliyetçilik; milli egemenlik ve devlet yapısının temeline değinen ikinci ifade Cumhuriyetçilik; devletin iktisadi faaliyete katılımını açıklayan üçüncü ifade Devletçilik; din ve vicdan hürriyeti ile din işlerinin devlet işlerinden ayrılmasını belirten dördüncü ifade ise Laiklik ilkesiyle eşleşmektedir.
Verilen ifadeler incelendiğinde; bağımsızlık ve milli gelenek vurgusu içeren birinci ifade Milliyetçilik; egemenliğin millete ait olduğunu vurgulayan ikinci ifade Cumhuriyetçilik; devletin ekonomiye müdahalesini anlatan üçüncü ifade Devletçilik; din ve vicdan hürriyeti ile din işlerinin devlet işlerinden ayrılmasını temel alan dördüncü ifade ise Laiklik ile doğrudan örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci ifadedeki anahtar kavramları analiz etme.
'Türkiye'nin bağımsızlığı', 'kendi benliği' ve 'millî gelenekler' ifadeleri tespit edilmiştir.
Milli değerlerin korunması ve dış tehditlere karşı milli duruşun savunulması, doğrudan Milliyetçilik ilkesini işaret eder.
2
İkinci ifadedeki anahtar kavramları analiz etme.
'Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir' ve 'milli irade' vurguları tespit edilmiştir.
Yönetme yetkisinin millete ait olması ve halkın iradesinin üstün tutulması, doğrudan Cumhuriyetçilik ilkesiyle ilgilidir.
3
Üçüncü ifadedeki anahtar kavramları analiz etme.
'Devletin iktisadi faaliyete girişmesi' ve 'kalkınma' ifadeleri tespit edilmiştir.
Devletin ekonomik alanda yatırımlar yapması ve kalkınmayı planlaması, Devletçilik ilkesinin temel uygulamasıdır.
4
Dördüncü ifadedeki anahtar kavramları analiz etme.
'Vicdan hürriyeti', 'din işleri' ve 'devlet işlerinin ayrılması' vurguları tespit edilmiştir.
İnanç özgürlüğünün güvenceye alınması ve din ile devlet işlerinin ayrılması, Laiklik ilkesinin en belirgin özelliğidir.

Anahtar Kavram

Atatürk İlkelerinin Temel Kavramları ve Söylevlerle İlişkilendirilmesi
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 9Soru →

Aşağıda, Atatürk Dönemi'nde gerçekleştirilen bazı inkılap hareketleri ile bu inkılapların ilişkili olduğu Atatürk ilkelerinin akademik ve doktrinel açıklamaları verilmiştir. Sol sütundaki gelişmeleri, sağ sütundaki en uygun açıklamalarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

1926 yılında yürürlüğe giren Türk Medeni Kanunu ile aile hukukunda kadın ve erkeğin eşit kılınması, tek eşlilik esasının getirilmesi ve dini nikah yerine resmi nikah��n zorunlu hale getirilmesi
1934 yılında kabul edilen Soyadı Kanunu ile toplumsal ilişkilerde ayrıcalık belirten unvan ve lakapların (ağa, paşa, efendi vb.) kullanımının yasaklanması ve her Türk vatandaşına bir soyadı alma yükümlülüğünün getirilmesi
1933 yılında hazırlanan I. Beş Yıllık Sanayi Planı doğrultusunda Sümerbank ve Etibank gibi kurumların kurularak dokuma, demir-çelik ve madencilik gibi temel sanayi kollarında yatırımların bizzat devlet eliyle yapılması
1926 yılında çıkarılan Kabotaj Kanunu ile Osmanlı Devleti döneminde yabancı devletlere verilen kapitülasyonların deniz ticareti boyutuna son verilerek Türk karasularında yük ve yolcu taşıma hakkının yalnızca Türk gemilerine tanınması

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Türk Medeni Kanunu; toplumsal düzenin laikleşmesini ve kadın-erkek eşitliğini hedefleyen açıklamayla (Laiklik ve Halkçılık bütünleşmesi), Soyadı Kanunu; sınıfsız ve zümresiz bir toplum idealine dayanan eşitlikçi açıklamayla (Halkçılık), I. Beş Yıllık Sanayi Planı; devletin üretim süreçlerinde aktif rol üstlendiği ekonomik açıklamayla (Devletçilik), Kabotaj Kanunu ise Türk karasularında egemenlik haklarını koruyan ulusal ekonomi açıklamasıyla (Milliyetçilik) eşleşmelidir.
Sol sütunda verilen inkılaplar, kendileriyle en çok örtüşen ve ilkelerin felsefesini açıklayan tanımlarla hatasız eşleştirilmiştir: Medeni Kanun laik hukuk düzenini kurup kadın-erkek eşitliğini sağladığı için laiklik/halkçılık senteziyle; Soyadı Kanunu unvanları kaldırıp eşitlik sağladığı için halkçılıkla; Sanayi Planı devlet yatırımlarını içerdiği için devletçilikle; Kabotaj Kanunu deniz egemenliğini millileştirdiği için milliyetçilikle eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Türk Medeni Kanunu'nun getirdiği yenilikler analiz edilir.
Kanunun aile hukukunu sekülerleştirmesi (Laiklik) ve cinsiyet eşitliğini sağlaması (Halkçılık) tespit edilir.
Sol sütundaki birinci gelişme, laikleşme ve imtiyazsız toplum yapısını bir arada sunan dördüncü açıklama ile eşleştirilmelidir.
2
Soyadı Kanunu'nun sosyal hayattaki yansımaları incelenir.
Ayrıcalık bildiren unvanların kaldırılmasının ve kanun önünde eşitliğin sağlanmasının hedeflendiği belirlenir.
Sol sütundaki ikinci gelişme, sınıfsız ve zümresiz toplum yapısını esas alan üçüncü açıklama ile eşleştirilmelidir.
3
I. Beş Yıllık Sanayi Planı'nın iktisadi niteliği değerlendirilir.
Özel sermaye yetersizliğinden dolayı sanayi hamlesinin devlet eliyle gerçekleştirildiği anlaşılır.
Sol sütundaki üçüncü gelişme, devletin üretim süreçlerinde aktif rol almasını tanımlayan ikinci açıklama ile eşleştirilmelidir.
4
Kabotaj Kanunu'nun deniz ticareti ve egemenlik hakları üzerindeki etkisi değerlendirilir.
Türk karasularında yabancı imtiyazlarının kaldırılarak deniz ticaret hakkının Türk gemilerine verilmesiyle ekonomik bağımsızlığın sağlandığı belirlenir.
Sol sütundaki dördüncü gelişme, milli egemenlik haklarının iktisadi sahada kullanılmasını ve yabancı tekelinden kurtarılmayı ifade eden birinci açıklama ile eşleştirilmelidir.

Anahtar Kavram

Atatürk İlkelerinin İnkılaplarla İlişkilendirilmesi
Atatürk İlkeleri Alıştırma Soruları — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) | Examkin