Soru

Zorluk: KolayFiiller (Eylemler)

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde çekimli bir fiil (eylem) kullanılmamıştır?

  1. A
    Yıllardır büyük bir özenle boyadığı duvarların rengi nihayet solmuştu.
  2. Tek amacı, çocukluğunun geçtiği o eski evi bir kez daha görebilmekti.Cevap
  3. C
    Sıcak yaz günlerinde balkonda biraz olsun serinlemek için buzlu çay içiyor.
  4. D
    Yarın akşamki toplantıda senin de bizimle çalışacağını yeni öğrendik.
  5. E
    Sınıftaki arkadaşları da onun bu başarısını büyük bir sevinçle kutladı.

Cevap

Tek amacı, çocukluğunun geçtiği o eski evi bir kez daha görebilmekti.
Doğru cevap olan 'görebilmekti' sözcüğünün yer aldığı cümlede çekimli bir fiil bulunmamaktadır. Bu cümledeki 'görebilmekti' yüklemi, bir isim-fiildir (fiilimsi) ve ek-fiil alarak yüklem olmuştur. Fiilimsiler ek-fiil alarak yüklem görevini üstlenseler de çekimli fiil kategorisine girmezler.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerin yüklemlerini ve fiil soylu sözcüklerini tespit etmek.
Tüm seçeneklerdeki yüklemler belirlenmiştir: 'solmuştu', 'görebilmekti', 'içiyor', 'öğrendik', 'kutladı'.
Çekimli fiiller cümlelerde genellikle yüklem görevinde bulunurlar.
2
Yüklem olan sözcüklerin kip ve şahıs eki alıp almadığını kontrol etmek.
'solmuştu' (öğrenilen geçmiş zamanın hikayesi), 'içiyor' (şimdiki zaman), 'öğrendik' (görülen geçmiş zaman), 'kutladı' (görülen geçmiş zaman) çekimli fiillerdir. Ancak 'görebilmekti' yüklemi '-mek' isim-fiil ekini almıştır.
Fiilimsiler (isim-fiil, sıfat-fiil, zarf-fiil) kip ve şahıs ekleriyle çekimlenmedikleri için çekimli fiil sayılmazlar.
3
İsim-fiilin ek-fiil alarak yüklem olma durumunu değerlendirmek.
'görebilmekti' sözcüğü ek-fiil (-ti) alarak yüklem olmuştur fakat bu durum onu çekimli fiil yapmaz.
Ek-fiil alan isim soylu sözcükler ve fiilimsiler yüklem olsalar da çekimli fiil değildir.

Anahtar Kavram

Çekimli Fiil ve Fiilimsi Ayrımı
Bu soruyu puanla