Examkin

Soru

Zorluk: OrtaFiiller (Eylemler)

(I) Rüzgârın uğultusu, vadinin derinliklerinde yankılanan tek sesti.
(II) Yıllardır bu yollardan geçen yolcuları hep özlerim.
(III) Gece çökerken köydeki evlerin ışıkları birer birer yandı.
(IV) Kitap okumak, insan zihnini her zaman geliştirir.
(V) O gün olanları heyecanla herkese anlatıverdi.

Bu parçada numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    I. cümlede çekimli bir fiil kullanılmamıştır.
  2. B
    II. cümlenin yüklemi, basit zamanlı ve türemiş yapılı bir fiildir.
  3. C
    III. cümlede hem fiilimsi hem de çekimli fiil yer almaktadır.
  4. IV. cümlenin yüklemi, birleşik zamanlı bir fiildir.Cevap
  5. E
    V. cümlenin yüklemi, birleşik yapılı bir fiildir.

Cevap

Dördüncü cümlenin yüklemi, birleşik zamanlı bir fiildir.
Dördüncü cümlenin yüklemi olan 'geliştirir' fiili, geniş zaman eki (-ir) ile çekimlenmiştir. Fiilin üzerinde sadece bir tane kip eki bulunduğundan, bu fiil basit zamanlı (basit çekimli) bir fiildir. Birleşik zamanlı fiil olabilmesi için geniş zamanın hikayesi (geliştirirdi) veya rivayeti (geliştirirmiş) gibi ek-fiil alması gerekirdi. Bu nedenle bu cümleyle ilgili yapılan birleşik zamanlı fiil tespiti yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci cümleyi incelemek
Cümledeki 'sesti' yüklemi ek-fiil almış bir isimdir ve çekimli fiil değildir. 'yankılanan' ise sıfat-fiildir. Çekimli fiil yoktur.
Birinci cümlenin yüklem ve fiilimsi durumunu tespit etmek için.
2
İkinci cümleyi incelemek
Yüklem olan 'özlerim' sözcüğü, 'öz' isim kökünden '-le' ekiyle türetilmiş türemiş bir fiildir ve tek kip eki (geniş zaman) aldığı için basit zamanlıdır.
İkinci cümlenin fiil yapısı ve zaman özelliğini belirlemek için.
3
Üçüncü cümleyi incelemek
Cümlede 'çökerken' zarf-fiili (fiilimsi) ve 'yandı' çekimli fiili bulunmaktadır.
Üçüncü cümledeki fiilimsi ve çekimli fiil varlığını kontrol etmek için.
4
Dördüncü cümleyi incelemek
'geliştirir' fiilinin geniş zaman eki (-ir) aldığı ve başka bir kip veya ek-fiil almadığı için basit zamanlı olduğu görülür.
Dördüncü cümlenin birleşik zamanlı olup olmadığını doğrulamak için.
5
Beşinci cümleyi incelemek
Yüklem olan 'anlatıverdi' fiilinin tezlik kurallı birleşik fiili olduğu ve dolayısıyla birleşik yapılı olduğu tespit edilir.
Beşinci cümlenin fiil yapısını belirlemek için.

Anahtar Kavram

Fiillerin çekim özellikleri (kip, zaman, şahıs) ve yapısal özellikleri (basit, türemiş, birleşik)
Bu soruyu puanla

Konular

Fiiller (Eylemler)

Bu konudan daha fazla soru