Soru

Zorluk: OrtaParagrafta Anlatım Biçimleri

Aşağıdaki paragrafları, ağır basan anlatım biçiminin belirleyici özellikleriyle eşleştiriniz.

  • Kutup yıldızı, gökyüzünün kuzey yarım küresinde yer alan ve antik çağlardan beri denizcilere yön bulmada rehberlik eden bir yıldız sistemidir. Aslında tek bir yıldız olmayıp üçlü bir yıldız sisteminden oluşur. Bu sistem içindeki en parlak bileşen olan Polaris A, Güneş'ten yaklaşık bin kat daha parlaktır. Konumu neredeyse tam olarak yerin dönme ekseni hizasında olduğu için gece boyunca gökyüzünde sabit kalıyormuş gibi görünür.Bir konu hakkında nesnel bilgiler verilerek okuyucunun aydınlatılması ve kavramların doğrudan tanımlanması amaçlanmıştır.
  • Bazı eleştirmenler, modern edebiyatın dijitalleşme süreciyle birlikte derinliğini kaybettiğini iddia ediyor. Bu iddiaya katılmak mümkün müdür? Kesinlikle hayır. Dijital mecralar, edebiyatı sıradanlaştırmamış; aksine daha geniş kitlelere ulaştırarak demokratikleştirmiştir. İnternet olmasaydı, bugün taşrada yazan kaç genç yeteneğin sesini duyabilirdik? Sanat, duvarların arkasından çıkıp hayatın içine karışmışt��r ve bu bir kayıp değil, kazanımdır.Okuyucunun yerleşik kanılarını değiştirmek amacıyla soru-cevap tarzında, samimi bir dille kanıt sunma yoluna gidilmiştir.
  • İhtiyar balıkçı, sabahın ilk ışıklarıyla birlikte kayığının iplerini çözdü. Deniz sakin görünüyordu fakat ufuktaki kurşuni bulutlar yaklaşan fırtınanın habercisiydi. Kürekleri güçlü kollarının son kuvvetiyle çekerek limandan uzaklaşmaya başladı. Tam bu sırada arkasından gelen martı çığlıkları sessizliği böldü. Cebinden çıkardığı bayat ekmek kırıntılarını suya serperek yavaşça gülümsedi.Yaşantı veya olaylar belirli bir zaman akışı içinde, kişi ve yer ögeleriyle hareket hâlinde aktarılmıştır.
  • Köyün girişindeki eski değirmen, yılların yorgunluğunu sırtında taşıyan ahşap çarkıyla öylece duruyordu. Çarkın üzerini kaplayan yeşil yosunlar, nemli havanın etkisiyle parıldıyor; sızan sular küçük damlalar hâlinde aşağıdaki taş oluğa dökülüyordu. Değirmenin hemen arkasında ise göğe doğru yükselen devasa ç��narların gölgesi, toprak yolu serin bir karanlığa bürümüştü.Kelimelerle resim yapma sanatı olarak da bilinen bu biçimde, varlıkların ayırt edici nitelikleri görsellik ön planda tutularak sunulmuştur.

Cevap

Birinci paragraf açıklayıcı, ikinci paragraf tartışmacı, üçüncü paragraf öyküleyici, dördüncü paragraf ise betimleyici anlatımın belirleyici özellikleriyle eşleşmelidir.
Verilen paragrafların birincisi bilgi verici (açıklama), ikincisi bir tezi çürütmeye yönelik (tartışma), üçüncüsü olay akışına dayalı (öyküleme) ve dördüncüsü varlıkların niteliklerini tasvir edici (betimleme) özelliklere sahip olduğundan belirtilen tanımlarla doğru bir şekilde eşleştirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci paragraftaki dil ve anlatım özelliklerini inceleme
Kutup yıldızı hakkında nesnel veriler kullanılarak açıklayıcı bir yol izlendiği saptanmıştır.
Paragrafın amacının bilgi vermek olduğunu belirleyerek uygun anlatım biçimi tanımını bulmak.
2
İkinci paragraftaki yazarın tutumunu ve tekniğini inceleme
Yazarın eleştirmenlerin iddialarına karşı çıkarak soru-cevaplarla kendi görüşünü savunduğu belirlenmiştir.
Yargıların tartışmacı anlatımla örtüştüğünü tespit etmek.
3
Üçüncü paragraftaki olay akışını inceleme
İhtiyar balıkçının limandan ayrılması ve hareket unsurları zaman sırasıyla verilmiştir.
Paragrafın öyküleyici anlatım özelliklerini taşıdığını belirlemek.
4
Dördüncü paragraftaki niteleyici ögeleri ve görsel ayrıntıları inceleme
Eski değirmen, yeşil yosunlar ve çınar gölgeleri gibi betimleyici unsurlar tespit edilmiştir.
Paragrafın kelimelerle resim çizme amacı taşıyan betimleyici anlatıma ait olduğunu saptamak.

Anahtar Kavram

Paragraftaki anlatım biçimlerinin (açıklama, tartışma, öyküleme, betimleme) temel özelliklerini ayırt etme.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla