Soru

Zorluk: OrtaParagrafta Anlatım Biçimleri

A��ağıda numaralanmış paragrafları, bu paragraflarda öne çıkan anlatım biçimlerinin belirleyici özellikleriyle eşleştiriniz.

  • Kimi ele��tirmenler, şiirin sadece hece ve kafiyeden ibaret olduğunu, bu unsurlar olmadan estetik bir hazzın yakalanamayacağını iddia eder. Oysa şiir, kelimelerin kalıplara dökülmesinden çok daha derin bir anlam işçiliğidir. Ölçüyü ve uyağı şiirin yegâne şartı sayanlar, onun ruhunu ve imgelerin sınırsız gücünü göz ardı etmektedirler. Gerçek şiir, biçimsel prangaları kırıp duygu dünyamıza yeni pencereler açabildiği ölçüde değer kazanır.Yazarın kendi fikrini kanıtlama ve karşıt düşünceyi geçersiz kılma gayesiyle kurgulanan tartışmacı anlatım biçimi
  • Divan edebiyatında şairlerin şiirlerini topladıkları eserlere 'divan' adı verilir. Bu eserler belirli bir düzen dâhilinde hazırlanır; genellikle kasidelerle başlar, gazellerle devam eder ve rubailer, kıtalar gibi nazım şekilleriyle son bulur. Divanlar, şairlerin sanat güçlerini ortaya koydukları en önemli yapıtlar olup dönem zihniyetini, dil özelliklerini ve estetik anlayışını günümüze taşıyan birer tarihî belge niteliğindedir.Bir kavramı veya olguyu tanıtmak, okuru doğrudan bilgilendirmek amacıyla oluşturulan açıklayıcı anlatım biçimi
  • Yıllardır ayak basmadığı o eski sokağın köşesinde durdu. Elindeki eski çantayı yavaşça yere bıraktı ve ceketinin yakasını kaldırdı. Yağmur damlaları yüzüne çarparken karşıdaki ahşap evin penceresine dikti gözlerini. Tam o sırada kapı yavaşça aralandı; içeriden hafif bir ışık sızdı ve tanıdık bir gölge eşikte belirdi. Adımları kendiliğinden o yöne doğru hızlandı.Belirli bir zaman diliminde kahramanların başından geçen bir kesiti hareketli bir süreç olarak sunan öyküleyici anlatım biçimi
  • Vadinin yamacına kurulu küçük köy, beyaz bir örtünün altında sessizliğe gömülmüştü. Evlerin dik çatılarından sarkan buz saçaklar, kış güneşinin altında kristal avizeler gibi parıldıyordu. Sokakların tenhalığında sadece tahta bacalardan yükselen grimsi, yoğun dumanlar rüzgârla savruluyor; köyün girişindeki donmuş çeşmenin etrafında biriken kar yığınları, rüzgârın etkisiyle tepecikler oluşturuyordu.Gözlemlenen nesne veya mekânların belirgin özelliklerinin sıfatlar yardımıyla zihinde resmedildiği betimleyici anlatım biçimi

Cevap

Eşleşmeler şu şekildedir: Şiir estetiği hakkındaki eleştirel paragraf tartışmacı anlatımla; divan edebiyatı hakkındaki bilgilendirici paragraf açıklayıcı anlatımla; sokaktaki hareketli olay kesiti öyküleyici anlatımla; kış köyünü resmeden tasvir paragrafı ise betimleyici anlatımla eşleşmektedir.
Verilen paragrafların dil, anlatım ve işlevsel özellikleri incelendiğinde; birinci paragrafta yerleşik bir kanıya karşı çıkılarak kendi tezini savunma (tartışmacı anlatım), ikinci paragrafta nesnel olarak bir kavramı tanıtma (açıklayıcı anlatım), üçüncü paragrafta bir olayı zaman akışı içinde kahramanın devinimiyle aktarma (öyküleyici anlatım) ve dördüncü paragrafta ise bir mekânı sıfatlar aracılığıyla zihinde canlandırma (betimleyici anlatım) özellikleri açıkça görülmektedir. Yapılan eşleştirmeler bu temel niteliklerle tam uyum göstermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci paragrafın ana amacını belirlemek
Yazarın 'kimi eleştirmenler' ifadesiyle başlayan yerleşik bir görüşe karşı çıktığı ve kendi sanat anlayışını savunduğu görülür. Bu üslup tartışmacı anlatıma aittir.
Paragraftaki düşünceyi aktarma tarzını saptayarak doğru eşi bulmak.
2
İkinci paragraftaki bilgi verme yönelimini analiz etmek
Paragrafta divanların yapısı ve işlevi üzerine tamamen öğretici ve nesnel bilgiler sunulmaktadır. Bu yapı açıklayıcı anlatımın göstergesidir.
Metnin yazılış amacının okuru bilgilendirmek olduğunu belirlemek.
3
Üçüncü paragraftaki eylem ve zaman ögelerini incelemek
Karakterin durması, çantasını bırakması, kapının aralanması gibi peş peşe gerçekleşen hareketler bir olay örgüsü oluşturur. Bu durum öyküleyici anlatımı doğrular.
Metindeki devinimi ve olay akışını tespit etmek.
4
Dördüncü paragraftaki görselliği ve tasvir gücünü değerlendirmek
Köy, dik çatılar, buz saçaklar, dumanlar gibi unsurlar nitelik bildiren sözcüklerle okuyucunun gözünde canlandırılmıştır. Bu durum betimleyici anlatımdır.
Metindeki durağan tasviri ve kelimelerle resmetme amacını saptamak.

Anahtar Kavram

Paragrafta Anlatım Biçimleri
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla