Soru

Zorluk: ZorÖgeleri Bulurken Söz Öbeklerinin Bölünmezliği

Sanatçının, toplumsal sorunları kendi potasında eriterek oluşturduğu bu etkileyici yapıtlar, edebiyat dünyasında kalıcı bir iz bırakmanın ilk adımıdır.

Bu cümlenin öge dizilişi aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

  1. A
    Zarf Tümleci - Özne - Dolaylı Tümleç - Yüklem
  2. B
    Özne - Dolaylı Tümleç - Yüklem
  3. Özne - YüklemCevap
  4. D
    Özne - Belirtili Nesne - Zarf Tümleci - Yüklem
  5. E
    Belirtili Nesne - Özne - Dolaylı Tümleç - Yüklem

Cevap

Özne - Yüklem öge dizilişine sahip seçenektir.
Doğru olan seçenekte belirtildiği gibi, cümle sadece özne ve yüklemden oluşmaktadır. Yüklem, 'edebiyat dünyasında kalıcı bir iz bırakmanın ilk adımıdır' şeklinde bir isim-fiil grubu ve isim tamlamasının birleşiminden oluşan bölünmez bir bütündür. Özne ise 'Sanatçının, toplumsal sorunları kendi potasında eriterek oluşturduğu bu etkileyici yapıtlar' şeklinde bir sıfat-fiil grubu ve sıfat tamlamasıdır. Bu gruplar bölünemeyeceği için cümlenin ögeleri Özne - Yüklem şeklindedir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk olarak cümlenin yüklemini belirleyin.
Cümlenin yüklemi 'edebiyat dünyasında kalıcı bir iz bırakmanın ilk adımıdır' söz öbeğidir.
'bırakmanın ilk adım��' belirtili isim tamlamasıdır. Tamlayan olan 'bırakmanın' sözcüğü de kendi içinde 'edebiyat dünyasında kalıcı bir iz bırakma' fiilimsi grubunun bir parçasıdır. Tamlamalar ve fiilimsi grupları bölünemeyeceğinden yüklem bir bütündür.
2
Bulunan yükleme 'ne/kim' sorularını yönelterek özneyi tespit edin.
Cümlenin öznesi 'Sanatçının, toplumsal sorunları kendi potasında eriterek oluşturduğu bu etkileyici yapıtlar' söz öbeğidir.
'Yapıtlar' ismi, önündeki 'Sanatçının... oluşturduğu' sıfat-fiil grubu ve 'bu etkileyici' sıfatları ile nitelenmiş/belirtilmiştir. Sıfat tamlamaları ve fiilimsi öbekleri bölünemeyeceğinden özne de bir bütündür.

Anahtar Kavram

Cümlenin ögeleri bulunurken isim tamlamaları, sıfat tamlamaları, edat grupları, fiilimsi grupları, deyimler ve birleşik fiiller gibi söz öbekleri asla bölünemez.
Bu soruyu puanla