Examkin

Soru

Zorluk: ZorFiiller (Eylemler)

Yıllardır bu sessiz k��şede durup bekliyorum,
Sözlerine hemen kanıyor çocuksu yüreğim;
Oysa zaman su gibi akıp gidiyor avuçlarımdan,
Geriye sadece hüzünlü hatıralar kalıyor.

Bu dizelerdeki fiillerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    Dizelerde şimdiki zamanla çekimlenmiş eylemlerden yalnızca 'bekliyorum' sözcüğünde ünlü daralması vardır; 'kanıyor' ve 'gidiyor' sözcüklerinde daralma gerçekleşmemiştir.
  2. B
    Dizelerdeki 'kanıyor' eyleminin kökü sesteş (eş sesli) özellik gösterirken 'bekliyorum' eyleminin kökü sesteş veya ortak kök değildir.
  3. C
    Dizelerdeki 'gidiyor' eyleminde ünsüz yumuşaması (değişimi) gerçekleşmiştir.
  4. D
    Dizelerde geçen 'durup' ve 'akıp' kelimeleri çekimli birer fiil değil, fiilimsi (zarf-fiil) görevindedir.
  5. Dizelerdeki tüm çekimli fiiller türemiş yapılıdır.Cevap

Cevap

Dizelerdeki tüm çekimli fiillerin t��remiş yapılı olduğu yargısı söylenemez.
Dizelerdeki tüm çekimli fiillerin türemiş yapılı olduğu yargısı yanlıştır. 'Kanıyor' (kan-), 'gidiyor' (git-) ve 'kalıyor' (kal-) eylemleri yapım eki almadıkları için basit yapılıyken yalnızca 'bekliyorum' (bek-le-) eylemi türemiştir. Bu nedenle bu ifade söylenemez.

Adım Adım Çözüm

1
Dizelerdeki eylemsel ifadeleri ve çekimli fiilleri belirlemek.
Dizelerde geçen fiil soylu sözcükler şunlardır: durup (zarf-fiil), bekliyorum (çekimli fiil), kanıyor (çekimli fiil), akıp (zarf-fiil), gidiyor (çekimli fiil), kalıyor (çekimli fiil).
Çekimli fiiller ile fiilimsileri birbirinden ayırarak eylemlerin yapısal ve çekimsel özelliklerini incelemek gerekir.
2
Çekimli fiillerin yapılarını (basit, türemiş, birleşik) analiz etmek.
- bekliyorum: bek (isim kökü) -> bek-le- (türemiş fiil)
- kanıyor: kan- (fiil kökü, inanmak anlamında) -> kan-ı-yor (basit fiil)
- gidiyor: git- (fiil kökü) -> git-i-yor (basit fiil)
- kalıyor: kal- (fiil kökü) -> kal-ı-yor (basit fiil)
Seçeneklerdeki yapıya dair iddiaların doğruluğunu belirlemek.
3
Fiillerdeki ses olaylarını ve kök özelliklerini incelemek.
- 'bekliyorum' kelimesinde bekle- fiiline gelen -yor eki nedeniyle ünlü daralması (e->i) olmuştur.
- 'kanıyor' sözcüğünün kökü 'kan-' fiilidir. İsim olan 'kan' ile sesteştir, ortak kök değildir. Bu fiilde daralma yoktur, 'ı' yardımcı ünlüdür.
- 'gidiyor' sözcüğünde git- fiilindeki 't' sesi 'd'ye dönüşerek ünsüz yumuşaması gerçekleştirmiştir.
Çeldiricilerdeki ses bilgisi ve kök türü analizlerini doğrulamak.

Anahtar Kavram

Çekimli fiillerin yapısı, kök özellikleri, fiilimsi ayrımı ve fiillerde meydana gelen ses olayları.
Bu soruyu puanla

Konular

Fiiller (Eylemler)

Bu konudan daha fazla soru