Soru

Zorluk: OrtaTamlama Yanlışları

Sıfatlarla isimlerin aynı tamlanana bağlanması, Türkçede tamlama yanlışlığından kaynaklanan anlatım bozukluğuna yol açar.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu açıklamaya uygun bir anlatım bozukluğu vardır?

  1. A
    Yeni dönemde hem kültürel hem de sanatsal etkinliklerin sayısı artırılacak.
  2. Siyasi ve ekonomi ilişkileri geliştirmek amacıyla iki ülke arasında yeni bir anlaşma imzalandı.Cevap
  3. C
    Öğretmenimiz, her fırsatta bilimsel ve tarihî gerçeklerden sapmamak gerektiğini vurgulardı.
  4. D
    Firma, bu yıl da yerli ve ithal ürünlerin satışından yüksek gelir elde etti.
  5. E
    Sanatçı, romanlarında hem bireysel hem de toplumsal konuları başarıyla işliyor.

Cevap

Siyasi ve ekonomi ilişkileri geliştirmek amacıyla iki ülke arasında yeni bir anlaşma imzalandı.
Doğru cevapta sıfat olan siyasi sözcüğü ile isim olan ekonomi sözcüğü ve bağlacıyla bağlanarak ortak bir tamlanana (ilişkileri) yönlendirilmiştir. Bu durum siyasi ilişkileri gibi dil bilgisi kurallarına aykırı bir ifadenin ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Cümlenin siyasi ilişkiler ile ekonomi ilişkilerini ya da siyasi ve ekonomik ilişkileri şeklinde düzeltilmesi gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki tamlamalar ve bu tamlamaları oluşturan sözcüklerin türleri belirlenir.
Seçeneklerde yer alan tamlamalar ve sözcük türleri (isim, sıfat) tespit edilmiştir.
Tamlama yanlışını bulmak için öncelikle tamlayan ve tamlanan ögelerinin türlerini analiz etmek gerekir.
2
Ortak tamlanana bağlanan tamlayanların aynı türden (sıfat + sıfat veya isim + isim) olup olmadığı incelenir.
Siyasi ve ekonomi ilişkileri ifadesinde sıfat olan siyasi ile isim olan ekonomi sözcüklerinin ortak bir tamlanana (ilişkileri) bağlandığı saptanmıştır.
Farklı türden tamlayanların ortak bir tamlanana bağlanması dil bilgisi kurallarına aykırıdır.
3
Hatalı bağlanan tamlama ayrıştırılarak anlatım bozukluğu tespit edilir.
Siyasi ilişkileri ifadesinin dil bilgisel olarak yanlış olduğu görülür ve doğru seçeneğe ulaşılır.
Anlatım bozukluğunun kaynağını netleştirerek doğru yanıt doğrulanır.

Anahtar Kavram

Tamlama Yanlışları
Bu soruyu puanla