Aşağıdaki cümlelerde geçen koyu yazılmış sözcüklerin düzeltme işaretinin (^) kullanımıyla ilgili gerekçelerini, sağda verilen açıklamalarla doğru bir şekilde eşleştiriniz.
- Törendeki resmî görevliler, binanın girişindeki Atatürk resmini dikkatle panoya astı.Nispet ekinin, üçüncü şahıs iyelik eki ve belirtme durumu ekiyle karışmasını önlemek.
- Bunca yıl geçmesine rağmen çocukluk arkadaşını hâlâ unutmadığını, onun hatırasını yaşattığını söyledi.Yazılışları bir, anlamları ve söylenişleri ayrı olan kelimeleri ayırt etmek.
- Duvardaki tablonun hemen altında, eski bir dükkânın tozlu raflarında duran bir kâğıt parçası buldu.Arapça ve Farsçadan geçen kelimelerde k, g ve l ünsüzlerinden sonra gelen a ve u ünlülerini ince okutmak.
- Toplumun genel ahlak kurallarına uymayan bu davranış, kurulun titiz hakem heyeti tarafından incelendi.Söylenişinde uzun ünlü bulunmasına rağmen TDK kuralları gereği düzeltme işareti kullanmamak.
Cevap
Birinci cümledeki 'resmî/resmini' kelimeleri nispet ekinin iyelik ekiyle karışmasını önleme gerekçesiyle; ikinci cümledeki 'hâlâ' kelimesi anlamca karışan sesteş kelimeleri ayırt etme gerekçesiyle; üçüncü cümledeki 'dükkân/kâğıt' kelimeleri ünsüz inceltme gerekçesiyle; dördüncü cümledeki 'ahlak/hakem' kelimeleri ise uzun telaffuz edilmesine rağmen düzeltme işareti kullanılmaması gerekçesiyle eşleşmektedir.
Verilen cümlelerdeki koyu yazılmış sözcüklerin düzeltme işareti kullanım gerekçeleriyle eşleşmesi şu şekildedir: 'resmî/resmini' nispet eki ile iyelik ekinin karışmasını önler; 'hâlâ' sesteş kelime karışıklığını giderir; 'dükkân/kâğıt' ünsüz inceltme kuralına uyar; 'ahlak/hakem' ise uzun telaffuz edilmesine karşın düzeltme işareti almayan kelimelerdir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
TDK Yazım Kılavuzu'na göre düzeltme işaretinin kullanım yerleri, işlevleri ve istisnaları