Soru

Zorluk: KolayKesme İşaretinin Kullanım Alanları ve Sınırları

Özel adlara getirilen iyelik, durum ve bildirme ekleri kesme işaretiyle ayrılır. Ancak kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılmaması gerekir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu kurala uyulmamasından kaynaklanan bir noktalama ve yazım hatası yapılmıştır?

  1. A
    Türk Tarih Kurumunun kütüphanesinde araştırma yapmak için Ankara'ya gitti.
  2. B
    Avrupa Birliği'ne üye ülkelerin katılımıyla gerçekleştirilen zirve dün sona erdi.
  3. Sağlık Bakanlığı'nın yaptığı son açıklamaya göre salgın hastalık kontrol altına alındı.Cevap
  4. D
    TBMM'nin yeni yasama yılı açılışında genel kurulda önemli kararlar alındı.
  5. E
    Yakup Kadri'nin Yaban adlı eseri, Kurtuluş Savaşı Dönemi'nin ruhunu yansıtır.

Cevap

Sağlık Bakanlığı'nın yaptığı son açıklamaya göre salgın hastalık kontrol altına alındı.
Sağlık Bakanlığı bir kurum adıdır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Bu nedenle 'Sağlık Bakanlığı'nın' yazımı yanlıştır, doğrusu 'Sağlık Bakanlığının' olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki özel adları ve bunlara getirilen ekleri tespit etmek.
Cümlelerde geçen özel adlar: 'Türk Tarih Kurumunun', 'Ankara'ya', 'Avrupa Birliği'ne', 'Sağlık Bakanlığı'nın', 'TBMM'nin', 'Yakup Kadri'nin' ve 'Kurtuluş Savaşı Dönemi'nin' ifadeleridir.
Kesme işaretinin doğru kullanılıp kullanılmad��ğını belirlemek için öncelikle özel adların türünü ve gelen ekleri incelememiz gerekir.
2
Kurum ve kuruluş adlarına getirilen eklerin yazım kuralını uygulamak.
'Sağlık Bakanlığı' bir devlet kurumu adıdır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Dolayısıyla bu ifadenin 'Sağlık Bakanlığının' şeklinde yazılması gerekir.
Kurum ve kuruluş isimlerine gelen çekim eklerinin kesme işaretiyle ayrılmaması kuralının doğru uygulanıp uygulanmadığını kontrol etmek.
3
Diğer seçeneklerdeki kesme işareti kullanımlarını değerlendirmek.
'Türk Tarih Kurumunun' ifadesinde kurum adına gelen ek ayrılmamıştır (doğru). 'Ankara'ya', 'Yakup Kadri'nin' ifadelerinde kişi ve yer adlarına gelen çekim ekleri ayrılmıştır (doğru). 'Avrupa Birliği'ne' ifadesi kurum/kuruluş kuralının istisnasıdır ve ek kesmeyle ayrılır (doğru). 'TBMM'nin' kısaltmasına gelen ek ayrılmıştır (doğru). 'Kurtuluş Savaşı Dönemi'nin' dönem adına gelen ek ayrılmıştır (doğru).
Seçeneklerde başka bir yazım yanlışı olmadığından ve yalnızca kurum adı olan Sağlık Bakanlığı ifadesinde hata yapıldığından emin olmak.

Anahtar Kavram

Kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılmaması kuralı.
Bu soruyu puanla