Soru

Zorluk: OrtaParagrafta Yardımcı Düşünceler

Aşağıdaki paragrafta fitoremediasyon (bitkisel arıtım) yöntemi hakkında bilgi verilmiştir:

(I) Fitoremediasyon; ağır metaller, petrol türevleri ve pestisitler gibi kirleticilerle zehirlenmiş toprak veya su kaynaklarının bitkiler kullanılarak temizlenmesini sağlayan yenilikçi ve çevre dostu bir biyoteknolojik yöntemdir. (II) Bu yöntemde, kökleri vasıtasıyla toksik maddeleri bünyesine alan bazı özel bitki türleri (hiperakümülatörler), kimyasal maddeleri zararsız bileşenlere dönüştürerek depolar veya buharlaşma yoluyla atmosfere salar. (III) Geleneksel kazma ve depolama gibi yüksek maliyetli ve toprağın biyolojik yapısını bozan fiziksel yöntemlerle kıyaslandığında fitoremediasyon, ekolojik dengeyi koruyarak yerinde (in-situ) ıslah imkânı sunar. (IV) Ancak bitkilerin büyüme sürelerine bağlı olarak temizleme sürecinin uzun yıllar alabilmesi ve kirleticilerin bitkiler yoluyla besin zincirine aktarılma riski, yöntemin en belirgin sınırlandırmaları arasında yer alır.

Buna göre, paragrafta numaralanmış cümleleri, bu cümlelerden çıkarılabilecek yardımcı düşüncelerle doğru şekilde eşleştiriniz.

  • I. CümleDoğal kaynaklardaki zararlı unsurların bitki desteğiyle arındırılmasında kullanılan güncel bir teknik olduğu
  • II. CümleToksik bileşenlerin bitkilerce emildikten sonra farklı şekillerde bertaraf edildiği veya saklandığı
  • III. CümleYöntemin doğaya zarar vermeden kirli alanları kendi doğal konumunda iyileştirebildiği
  • IV. CümleUygulamanın zaman alıcı doğası ve ekosistemdeki beslenme halkalarına yönelik tehditleri

Cevap

I. cümle ile 'Doğal kaynaklardaki zararlı unsurların bitki desteğiyle arındırılmasında kullanılan güncel bir teknik olduğu'; II. cümle ile 'Toksik bileşenlerin bitkilerce emildikten sonra farklı şekillerde bertaraf edildiği veya saklandığı'; III. cümle ile 'Yöntemin doğaya zarar vermeden kirli alanları kendi doğal konumunda iyileştirebildiği'; IV. cümle ile 'Uygulamanın zaman alıcı doğası ve ekosistemdeki beslenme halkalarına yönelik tehditleri' yargısı eşleşmektedir.
Doğru eşleştirmede her cümle, kendisinde sunulan bilgiyi farklı sözcüklerle (parafraz edilerek) karşılayan yargı ile eşleşmiştir. I. cümle biyoteknolojik ve güncel arındırma tekniğini; II. cümle emilim sonrası bertaraf ve depolama mekanizmasını; III. cümle yöntemin ekolojik dengeye saygılı ve yerinde (in-situ) olma özelliğini; IV. cümle ise süre ve besin zinciriyle ilgili riskleri/sınırlandırmaları karşılamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın birinci cümlesini analiz ederek anahtar kelimeleri belirleme.
I. cümlede geçen 'yenilikçi ve çevre dostu biyoteknolojik yöntem' ifadesinin 'güncel bir teknik' ifadesiyle, 'toprak ve suyun temizlenmesi' ifadesinin de 'doğal kaynakların arındırılması' ifadesiyle anlamca örtüştüğü görülür. Bu nedenle I. cümle, doğal kaynakların bitki desteğiyle arındırılmasını anlatan yargıyla eşleşir.
Tanımlayıcı ilk cümlenin yardımcı düşünce karşılığını tespit etmek.
2
Paragrafın ikinci cümlesini analiz ederek anahtar kelimeleri belirleme.
II. cümlede geçen 'toksik maddeleri bünyesine alan' ifadesinin 'emildikten sonra' ifadesiyle, 'depolar veya buharlaşma yoluyla atmosfere salar' ifadesinin ise 'farklı şekillerde bertaraf edildiği veya saklandığı' ifadesiyle örtüştüğü görülür. Bu nedenle II. cümle bu yargıyla eşleşir.
Bitkilerin toksik maddeleri işleme sürecini anlatan cümlenin karşılığını bulmak.
3
Paragrafın üçüncü cümlesini analiz ederek anahtar kelimeleri belirleme.
III. cümlede geçen 'ekolojik dengeyi koruyarak' ifadesinin 'doğaya zarar vermeden' ifadesiyle, 'yerinde (in-situ) ıslah' ifadesinin ise 'kendi doğal konumunda iyileştirebildiği' ifadesiyle örtüştüğü görülür. Bu nedenle III. cümle bu yargıyla eşleşir.
Yöntemin fiziksel yöntemlere kıyasla avantajlarını ve uygulama şeklini açıklayan cümlenin karşılığını tespit etmek.
4
Paragrafın dördüncü cümlesini analiz ederek anahtar kelimeleri belirleme.
IV. cümlede geçen 'temizleme sürecinin uzun yıllar alabilmesi' ifadesinin 'zaman alıcı doğası' ifadesiyle, 'besin zincirine aktarılma riski' ifadesinin de 'beslenme halkalarına yönelik tehditler' ifadesiyle örtüştüğü görülür. Bu nedenle IV. cümle bu yargıyla eşleşir.
Yöntemin sınırlandırmalarını ve taşıdığı riskleri belirten son cümlenin karşılığını bulmak.

Anahtar Kavram

Paragrafta Yardımcı Düşünceler
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla