Soru

Zorluk: Zor"de" Bağlacı ve Ekinin Yazımı

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'de' ('da', 'te', 'ta') bağlacı veya ekinin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Klasik Türk musikisinin seçkin eserlerinin icra edildiği bu özel konserde de dinleyiciler salonu tamamen doldurdu.
  2. B
    Sanatçı, son sergisini açtığı Ankara'da da Anadolu coğrafyasının renklerini yansıtan tablolara yer vermiş.
  3. C
    Küresel iklim değişikliğinin etkilerini azaltmak amacıyla düzenlenen zirvede, ülkelerin karbon salımını azaltma taahhütleri de ele alındı.
  4. D
    Felsefe tarihinin en önemli tartışma konularından biri olan bilginin kaynağı problemi, geçmişte de günümüzde de güncelliğini korumaktadır.
  5. Tarihî belgeler, bu bölgenin eski çağlarda önemli bir ticaret merkezi olduğunu gösterirken son arkeolojik buluntularda bu tezi destekliyor.Cevap

Cevap

Tarihî belgeler, bu bölgenin eski çağlarda önemli bir ticaret merkezi olduğunu gösterirken son arkeolojik buluntularda bu tezi destekliyor.
Doğru cevap, son arkeolojik buluntuların da tezi desteklediğini belirten cümledir. Bu cümlede geçen 'buluntularda' ifadesindeki 'da', bulunma durumu eki değil, bağlaçtır. Cümlede 'son arkeolojik buluntular dahi/bile bu tezi destekliyor' anlamı kastedildiği için 'da' bağlacının sözcükten ayrı yazılması gerekir. Doğru yazım 'buluntular da' şeklinde olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki 'de/da' ek ve bağlaçlarını tespit etme.
Seçeneklerde yer alan 'konserde de', 'Ankara'da da', 'zirvede', 'taahhütleri de', 'geçmişte de', 'günümüzde de' ve 'buluntularda' ifadeleri belirlendi.
Yazım kuralı incelemesi yapabilmek için ilgili dil bilgisi unsurlarının konumunu belirlemek gerekir.
2
İlgili unsurların cümleye kattığı anlamı ve işlevini (ek veya bağlaç) analiz etme.
Belirlenen unsurlardan hangilerinin bulunma durumu bildirdiği (ek), hangilerinin ise dahi/bile anlamı kattığı (bağlaç) tespit edildi.
Yazım kuralının doğru uygulanıp uygulanmadığı ancak söz konusu unsurun dil bilgisel işlevinin doğru belirlenmesiyle mümkündür.
3
Yazım kuralları doğrultusunda denetleme yapma.
Son cümlede geçen 'buluntularda' sözcüğündeki 'da'nın, cümleye bulunma anlamı katmadığı, aksine 'buluntular da (dahi) bu tezi destekliyor' şeklinde bir bağlaç olduğu ve ayrı yazılması gerektiği görüldü.
Bağlaç olan de/da kendinden önceki sözcükten her zaman ayrı yazılır; bulunma durumu eki olan -de/-da ise bitişik yazılır.

Anahtar Kavram

Bulunma durumu eki (-de / -da) ile bağlaç olan 'de / da'nın ayrımı ve yazım kuralları
Bu soruyu puanla