Soru

Zorluk: OrtaAd Aktarması (Mecazımürsel)

Ad aktarması (mecazımürsel); bir sözcüğün benzetme amac�� güdülmeden, aralarındaki yer-insan, iç-dış, sanatçı-eser, parça-bütün gibi çeşitli ilgiler dolayısıyla başka bir sözcüğün yerine kullanılmasıdır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde ad aktarması yapılmıştır?

  1. A
    Sonbaharın gelişiyle birlikte hüzünlü bulutlar, şehrin üzerinde ağlamaklı bir edayla süzülüp duruyordu.
  2. B
    Genç yazarın kaleme aldığı bu sürükleyici polisiye roman, okurları gizem dolu dehlizlerde heyecanlı bir yolculuğa çıkarıyor.
  3. Diplomatik temasların ardından nihayet dün Ankara, sınır kapılarındaki denetimlerin artırılacağını resmen duyurdu.Cevap
  4. D
    Yıllardır s��regelen bu anlamsız tartışmanın buzlarını eritmek için nihayet iki taraf da olumlu birer adım attı.
  5. E
    Fırtınanın denizdeki dalgaları kudurttuğu o gece, tecrübeli balıkçılar limandan ayrılmamak için direndi.

Cevap

Diplomatik temasların ardından nihayet dün Ankara, sınır kapılarındaki denetimlerin artırılacağını resmen duyurdu. cümlesinin yer aldığı seçenek doğru cevaptır.
Diplomatik temasların ardından nihayet dün Ankara, sınır kapılarındaki denetimlerin artırılacağını resmen duyurdu. cümlesinde yer alan 'Ankara' sözcüğü, coğrafi bir yer adı olmasına rağmen benzetme amacı güdülmeden, yer-yönetim ilişkisiyle doğrudan 'Türkiye Cumhuriyeti Devleti / hükümet yetkilileri' anlamında kullanılmıştır. Bu durum Türkçedeki tipik yer-insan / yer-yönetim odaklı ad aktarması (mecazımürsel) örneğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde geçen mecazlı ve aktarmalı kullanımları tespit etmek.
Seçeneklerdeki mecazlar, deyim aktarmaları ve ad aktarması olabilecek ifadeler belirlenmiştir.
Ad aktarmasını bulabilmek için öncelikle cümlelerde gerçek anlamının dışında kullanılan t��m sözcüklerin taranması gerekir.
2
Mecazlı ifadelerin benzetme amacı taşıyıp taşımadığını kontrol etmek.
Hüzünl�� bulutlar, gizemli dehlizler, buzları eritmek ve dalgaların kudurması ifadelerinin benzetme ilgisine (deyim aktarması ve standart mecazlara) dayandığı için elenmesi.
Ad aktarmasını diğer mecazlardan ayıran en temel fark, sözcükler arasında benzetme amacının olmamasıdır.
3
Doğru seçenekteki benzetme amacı gütmeyen ilişkiyi çözümlemek.
'Ankara' sözcüğünün yer-yönetim ilişkisi kurarak doğrudan 'Türkiye hükümeti / devlet yetkilileri' yerine kullanıldığının saptanması.
Burada bir benzetme ilişkisi kurulmamış, yer adı doğrudan orada bulunan yönetim mekanizmasını karşılayacak şekilde ad aktarması yoluyla kullanılmıştır.

Anahtar Kavram

Ad Aktarması (Mecazımürsel)

Alternatif Yöntem

Cümledeki şüpheli sözcüğün yerine gerçekte kastettiği sözcüğü koyarak cümlenin mantığını test edebilirsiniz. Örneğin 'Ankara duyurdu' ifadesinde Ankara yerine 'hükümet yetkilileri' getirdiğimizde anlam tam olarak oturur. Bu yerine koyma esnasında iki kavram arasında hiçbir benzetme ilişkisi bulunmuyorsa orada ad aktarması vardır.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla