Examkin

Soru

Zorluk: OrtaÜnsüz Yumuşaması

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünsüz yumuşamasına (ünsüz değişimine) uğramış bir sözcük kullanılmıştır?

  1. Yazar, romanının taslağını hazırlarken günlerce k��tüphanede çalıştı.Cevap
  2. B
    Pazarcı, tezgâhtaki meyveleri kırmızı sepeti doldurarak taşıdı.
  3. C
    Toplumun huzuru için herkesin yasaları ve hukuku koruması şarttır.
  4. D
    Hakem, sert müdahalede bulunan oyuncuya sarı kartı gösterdi.
  5. E
    Küçük çocuk, yatmadan önce her akşam bir bardak sütü bitirir.

Cevap

Yazar, romanının taslağını hazırlarken günlerce kütüphanede çalıştı.
Doğru olan cümlede yer alan 'taslağını' sözcüğü ünsüz yumuşaması kuralına uymaktadır. Kelimenin kökü 'taslak' olup sert ünsüz olan 'k' ile bitmektedir. Bu sözcüğe ünlüyle başlayan belirtme durumu eki getirildiğinde sondaki 'k' sesi 'ğ' sesine dönüşmüştür (taslak-ı -> taslağı).

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki tüm sözcükleri ek ve köklerine ayırarak sert ünsüzle (p, ç, t, k) biten ve ünlüyle ba��layan ek alan kelimeleri belirlemek.
Doğru seçenekte 'taslağını' kelimesinin kökü 'taslak', 'sepeti' kelimesinin kökü 'sepet', 'hukuku' kelimesinin kökü 'hukuk', 'kartı' kelimesinin kökü 'kart' ve 'sütü' kelimesinin kökü 'süt' olarak belirlenir.
Ünsüz yumuşaması kuralının uygulanabilmesi için kelimenin sert ünsüzle bitmesi ve ünlüyle başlayan ek alması şarttır.
2
Tespit edilen bu kelimelerdeki ses olaylarını veya aykırılıkları analiz etmek.
'Taslak' sözcüğü ünlüyle başlayan ek aldığında sonundaki 'k' sesi 'ğ' sesine dönüşmüştür (taslak-ı -> taslağı). Diğer sözcüklerde (sepet-i, hukuk-u, kart-ı, süt-ü) ise herhangi bir ses değişimi olmamıştır.
Türkçede bazı tek heceli sözcükler ile yabancı kökenli sözcükler ünsüz yumuşaması kuralına aykırılık gösterir.
3
Elde edilen sonuçlara göre sadece yumuşama ses olayının gerçekleştiği cümleyi işaretlemek.
Yalnızca 'taslağını' sözcüğünün bulunduğu cümlede ünsüz yumuşaması gerçekleştiği saptanır.
Soru kökü ünsüz yumuşamasına uğramış bir sözcüğün yer aldığı seçeneği sormaktadır.

Anahtar Kavram

Ünsüz yumuşaması (değişimi) kuralı ve bu kurala aykırı durumlar (tek heceli, yabancı kökenli ve özel sözcükler).
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Ünsüz Yumuşaması

Bu konudan daha fazla soru