Soru

Zorluk: ZorZamirler (Adıllar)

Sanatçı, yaratım sürecinde (I) kendisini çevreleyen dünyayı anlamlandırırken (II) başkalarının göremediği ayrıntılara odaklanır. Bu doğrultuda kaleme alınan yapıtların (III) kimi, bireyin içsel yalnızlığını işlerken (IV) birçoğu da toplumsal sorunları yansıtır. Ancak okurun zihninde asıl yer edinen, eserdeki karakterlerin dünyası değil, yazarın (V) kendisininkidir.

Bu parçadaki numaralanmış sözc��klerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    I. sözcük, belirtme durumu eki almış bir dönüşlülük zamiridir.
  2. B
    II. sözcük, tamlayan eki almış bir belgisiz zamirdir.
  3. III. sözcük, isim tamlamasında tamlanan görevinde kullanılmış bir belgisiz sıfattır.Cevap
  4. D
    IV. sözcük, iyelik eki almış bir belgisiz zamirdir.
  5. E
    V. sözcükte, dönüşlülük zamirine hem iyelik hem de ilgi zamiri eki getirilmiştir.

Cevap

İsim tamlamasında tamlanan görevinde kullanılan üçüncü sözcüğün belgisiz sıfat olduğunu öne süren ifade yanlıştır; bu sözcük belgisiz zamir görevindedir.
Üçüncü sözcük olan 'kimi', 'yapıtların kimi' isim tamlamasında tamlanan konumundadır ve bir ismin yerini tuttuğu için belgisiz zamirdir. İlgili seçenekte bu sözcüğün belgisiz sıfat olduğu iddia edildiği için bu yargı yanlıştır ve söylenemez.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki numaralanmış sözcüklerin cümle içindeki görevlerini ve aldıkları ekleri tek tek analiz edin.
I. sözcük 'kendisini' (dönüşlülük zamiri + iyelik ve belirtme eki), II. sözcük 'başkalarının' (belgisiz zamir + tamlayan eki), III. sözcük 'kimi' (belgisiz zamir), IV. sözcük 'birçoğu' (belgisiz zamir + iyelik eki), V. sözcük 'kendisininkidir' (dönüşlülük zamiri + iyelik eki + tamlayan eki + ilgi zamiri).
Zamir türlerini ve zamirlerin aldıkları eklerin işlevlerini doğru belirlemek, seçeneklerdeki yargıları sınamak için gereklidir.
2
İsim tamlamasının tamlananı durumundaki 'kimi' sözcüğünün türünü belirleyin.
'Yapıtların kimi' belirtili isim tamlamasında tamlanan olan 'kimi' sözcüğü 'bazıları/kimisi' anlamında kullanılarak bir ismin yerini tutmuştur ve belgisiz zamirdir. Sıfatlar tek başlarına tamlanan olamazlar.
Belgisiz sıfatlar ile belgisiz zamirler arasındaki işlevsel farkı ortaya koyarak yanlış yargıyı tespit etmek hedeflenir.
3
Seçeneklerde verilen iddiaları bu bulgularla karşılaştırarak yanlış olan yargıyı saptayın.
Üçüncü sözcüğün belgisiz sıfat olduğunu öne süren seçenekteki yargının yanlış olduğu belirlenir, çünkü bu sözcük belgisiz zamirdir.
Soru kökünde bizden söylenemeyecek olan (yanlış) yargı istendiği için bu tespitle çözüme ulaşılır.

Anahtar Kavram

Belgisiz zamirlerin isim tamlamalarında tamlanan olarak kullanılabilmesi ve sıfatlardan ayırt edilmesi
Bu soruyu puanla