Examkin

Soru

Zorluk: OrtaPasif Taşıma (Difüzyon ve Osmoz)

U şeklinde bir borunun yarı geçirgen bir zarla ayrılmış A ve B kollarına başlangıçta eşit hacimde aşağıdaki çözeltiler konulmuştur:

* A kolu: %5\%5 glikoz ve %5\%5 nişasta çözeltisi
* B kolu: %10\%10 glikoz çözeltisi

(Yarı geçirgen zar glikoza ve suya geçirgen olup nişastaya geçirgen değildir.)

Buna göre, bu deney düzeneğinde gerçekleşen olaylar ve zamanla oluşacak değişimlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Nişasta molekülleri difüzyonla A kolundan B koluna geçerek kollar arasındaki derişimi eşitler.
  2. B
    Başlangıçta B kolunun osmotik basıncı A kolundan yüksek olduğu için su ilk olarak A'dan B'ye doğru hareket eder.
  3. C
    Glikoz molekülleri, derişim farkından dolayı A kolundan B koluna doğru net difüzyon gösterir.
  4. Zamanla glikozun difüzyonu ve osmoz olayları sonucunda A kolundaki sıvı seviyesi yükselir.Cevap
  5. E
    Denge durumuna ulaşıldığında A ve B kollarındaki sıvı seviyeleri başlangıçtaki seviyede eşit kalır.

Cevap

Zamanla glikozun difüzyonu ve osmoz olayları sonucunda A kolundaki sıvı seviyesinin yükselmesi doğrudur.
Glikoz molekülleri zardan geçebilirken nişasta geçemez. B kolundan A koluna glikoz geçişi gerçekleştikçe, A kolundaki toplam çözünen madde miktarı (ve dolayısıyla osmotik basınç) B koluna göre daha yüksek hale gelir. Bu osmotik basınç farkı nedeniyle su B kolundan A koluna doğru hareket eder (osmoz) ve A kolundaki sıvı seviyesi yükselir.

Adım Adım Çözüm

1
Başlangıçtaki çözünen madde derişimlerini ve kolların osmotik basınçlarını karşılaştırın.
A kolunda %5\%5 glikoz ve %5\%5 nişasta olmak üzere toplam %10\%10 çözünen madde vardır. B kolunda ise %10\%10 glikoz vardır. Başlangıçta her iki koldaki toplam çözünen madde oranlar�� eşit (%10\%10) olduğundan osmotik basınçları da eşittir.
Başlangıç durumunda net su geçişinin yönünü belirlemek için osmotik basınç eşitliğini kontrol etmek gerekir.
2
Zardan geçebilen ve geçemeyen maddelerin difüzyon yönünü belirleyin.
Nişasta polimer olduğu için zardan geçemez ve A kolunda kalır. Glikoz monomer olduğu için zardan geçebilir; derişiminin yüksek olduğu B kolundan (%10\%10) düşük olduğu A koluna (%5\%5) doğru difüzyonla geçer.
Yarı geçirgen zardan sadece küçük moleküllerin geçebileceğini ve difüzyonun çok yoğundan az yoğuna doğru gerçekleştiğini analiz etmek gerekir.
3
Glikoz difüzyonu sonrasında kolların son derişim durumunu ve osmoz yönünü değerlendirin.
Glikoz her iki kolda eşitlenmeye çalışırken nişasta sadece A kolunda kalmaya devam eder. Bu durum, A kolundaki toplam çözünen madde oranını B koluna göre daha yüksek hale getirir. A kolunun osmotik basıncı artırır ve su B kolundan A koluna doğru osmozla geçer. Sonuçta A kolunda sıvı seviyesi yükselirken B kolunda düşer.
Maddelerin zardan geçiş durumuna göre son denge durumundaki osmotik basınç farkını ve buna bağlı su hareketini belirlemek gerekir.

Anahtar Kavram

Yarı geçirgen zar üzerinden difüzyon ve osmoz olaylarının yönünün belirlenmesi.
Bu soruyu puanla

Konular

Pasif Taşıma (Difüzyon ve Osmoz)

Bu konudan daha fazla soru