Soru

Zorluk: KolayPasif Taşıma (Difüzyon ve Osmoz)

Sağlıklı bir insandan alınan alyuvar hücresi, yoğunluğu bilinmeyen bir çözeltiye bırakıldıktan bir süre sonra su alarak şişmiş ve patlamıştır (hemoliz). Buna göre, alyuvar hücresinin bırakıldığı çözelti ve gerçekleşen olayla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Alyuvar hücresinin bırakıldığı çözelti hipotonik olup, su hücre içerisine osmozla geçmiştir.Cevap
  2. B
    Hücre, kendisinden daha yoğun (hipertonik) bir çözeltiye bırakıldığı için deplazmoliz olmuştur.
  3. C
    Hücreye su girişi, aktif taşıma mekanizmasıyla ATP harcanarak gerçekleştirilmiştir.
  4. D
    Hücre ve ortam arasında yoğunluk farkı bulunmadığından (izotonik), hücrede net su değişimi olmamıştır.
  5. E
    Hücre çeperinin aşırı su alıp gerilmesi ve patlaması sonucu hemoliz olayı gerçekleşmiştir.

Cevap

Alyuvar hücresinin bırakıldığı çözelti hipotonik olup, su hücre içerisine osmozla geçmiştir.
Alyuvar hücresi kendisinden daha az yoğun (su oranı daha yüksek) bir çözeltiye bırakıldığında, su molekülleri yoğunluk farkından dolayı pasif taşıma (osmoz) kuralları çerçevesinde hücre içine girer. Hücre çeperi bulunmayan hayvan hücreleri bu su girişine bağlı olarak şişer ve en sonunda patlar (hemoliz). Bu durum hücrenin hipotonik bir çözeltide olduğunu ve suyun osmozla girdiğini gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Alyuvar hücresinin hacimsel değişimini analiz etme
Hücrenin su alarak şiştiği ve patladığı (hemoliz olduğu) belirlenmiştir.
Hücrenin su alması, dış ortamdaki su oranının hücre içindekinden daha yüksek olduğunu gösterir.
2
Çözeltinin yoğunluk tipini belirleme
Çözeltinin hipotonik (az yoğun/su oranı yüksek) olduğu tespit edilmiştir.
Hücrelerin kendilerinden daha az yoğun ortamlara konulduğunda su alarak şişmesi kuralından yola çıkılır.
3
Su geçiş mekanizmasını ve hücre yapısını değerlendirme
Suyun hücre içine geçişinin osmoz (pasif taşıma) ile olduğu ve alyuvarda hücre çeperi bulunmadığı için patladığı belirlenmiştir.
Suyun zardan geçişi ATP gerektirmeyen pasif bir süreçtir. Hayvan hücrelerinde koruyucu bir çeper bulunmadığı için fazla su girişi hemolize yol açar.

Anahtar Kavram

Osmoz ve çözelti çeşitlerinin (hipotonik, hipertonik, izotonik) hayvan hücreleri üzerindeki etkileri
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla