Soru

Zorluk: ZorAmasya Görüşmeleri ve Mebusan Meclisi'nin Açılması

Amasya Görüşmeleri'nde Temsil Heyeti ile İstanbul Hükümeti temsilcisi Salih Paşa arasında imzalanan protokollerde yer alan;

I. İtilaf Devletleri ile yapılacak barış konferansına Temsil Heyeti'nin de uygun bulacağı delegeler gönderilecektir.
II. Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti, İstanbul Hükümeti tarafından resmen ve hukuken tanınacaktır.
III. Mebusan Meclisi'nin İstanbul'da toplanması güvenlik açısından uygun olmadığından, Anadolu'da güvenli bir yerde toplanması sağlanacaktır.

maddeleri ve Millî Mücadele Dönemi'nin tarihsel süreci dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

  1. A
    İstanbul Hükümeti'nin Salih Paşa'yı görevlendirip Temsil Heyeti ile ortak protokoller imzalaması, Temsil Heyeti'nin varlığının resmen ve hukuken kabul edildiğini gösterir.
  2. B
    Barış konferansına gönderilecek delegelerin belirlenmesinde Temsil Heyeti'nin onayının aranması, ulusal çıkarları koruma konusunda ortak hareket edilmek istendiğini kanıtlar.
  3. Bu kararların alınmasıyla birlikte Millî Mücadele'nin gerekçesi, amacı ve yöntemi ilk kez belirlenmiş, vatanın bütünlüğü ve bağımsızlığı konusunda bölgesel kararlar alınmıştır.Cevap
  4. D
    Mebusan Meclisi'nin Anadolu'da toplanmasının önerilmesi, İstanbul'un İtilaf Devletleri'nin fiilî ya da dolaylı baskısı altında bulunması nedeniyle meclisin bağımsız karar alamayacağı endişesine dayanmaktadır.
  5. E
    İstanbul Hükümeti'nin meclisin Anadolu'da toplanması kararını uygulamaya geçirmemesinde, yürürlükteki anayasa olan Kanun-ı Esasi'nin 'meclis başkentte toplanır' hükmü hükmü hukuki bir gerekçe olarak kullanılmıştır.

Cevap

Millî Mücadele'nin gerekçesi, amacı ve yönteminin Amasya Görüşmeleri'nde belirlendiğini iddia eden seçenek yanlıştır. Bu ilkeler Amasya Görüşmeleri'nde değil, Amasya Genelgesi'nde kararlaştırılmıştır.
Doğru cevap, Millî Mücadele'nin gerekçe, amaç ve yönteminin bu görüşmelerde belirlendiğini savunan seçenektir. Çünkü bu temel ilkeler Amasya Görüşmeleri'nde (Ekim 1919) değil, Amasya Genelgesi'nde (Haziran 1919) kararlaştırılmıştır. Dolayısıyla bu bilgi tarihsel açıdan yanlıştır ve ulaşılamaz olan seçenektir.

Adım Adım Çözüm

1
Amasya Görüşmeleri protokollerinde yer alan maddeleri analiz etme.
Görüşmelerde Temsil Heyeti ile İstanbul Hükümeti temsilcisi Salih Paşa'nın bir araya geldiği, ortak kararlar almaya çalıştığı ve Temsil Heyeti'nin hukuken tanındığı tespit edilir.
İstanbul Hükümeti'nin resmî bir temsilci göndermesi, Millî Mücadele hareketini muhatap kabul ettiğini gösterir.
2
Seçeneklerde verilen tarihsel bilgilerin doğruluk kontrolünü yapma.
Mebusan Meclisi'nin toplanma yeri tartışmalarında Kanun-ı Esasi hükümlerinin (meclisin başkentte toplanması zorunluluğu) İstanbul Hükümeti tarafından Temsil Heyeti'nin Anadolu'da toplanma talebine karşı hukuki bir engel olarak sunulduğu doğrulanır. Ayrıca barış konferansına delege seçimi maddesinin de ulusal çıkarları korumayı amaçladığı anlaşılır.
İstanbul Hükümeti'nin anayasal gerekçelerle Anadolu seçeneğini reddetmesi meclisin İstanbul'da açılmasına yol açmıştır.
3
Amasya Genelgesi ile Amasya Görüşmeleri arasındaki kronolojik ve kavramsal ayrımı yapma.
Millî Mücadele'nin gerekçesi, amacı ve yönteminin Amasya Genelgesi'nde (22 Haziran 1919) belirlendiği, Amasya Görüşmeleri'nin (20-22 Ekim 1919) ise Temsil Heyeti'nin hukuken tanınmasını sağlayan bir görüşme olduğu belirlenir.
İki tarihsel olayın karıştırılması, en sık yapılan kronolojik hatalardan biridir.

Anahtar Kavram

Amasya Görüşmeleri'nin siyasi sonuçları, Temsil Heyeti'nin hukuken tanınması ve Mebusan Meclisi'nin toplanma yeri tartışmaları.
Bu soruyu puanla