Millî Mücadele Dönemi

Erzurum Kongresi'nde alınan kararlar incelendiğinde, bu kararların bir kısmının ülkeyi dış işgallerden kurtarmayı hedefleyen 'millî bağımsızlık', bir kısmının ise halk��n kendi geleceğine kendisinin karar vermesini öngören 'millî egemenlik' ilkesiyle ilişkili olduğu görülür.

Buna göre, Erzurum Kongresi'nde alınan aşağıdaki kararlardan hangisi doğrudan 'millî egemenlik' ilkesini gerçekleştirmeye yöneliktir?

23 Nisan 1920’de açılan TBMM, bir yandan İstanbul Hükümeti ve İtilaf Devletleri’nin kışkırtmalarıyla Anadolu’nun farklı bölgelerinde çıkan iç isyanlarla mücadele etmiş; diğer yandan da 24 Nisan Önergesi ve ardından Teşkilat-�� Esasiye Kanunu ile yeni bir devletin hukuki ve idari temellerini atmıştır. Meclis, otoritesini korumak amacıyla Hıyanet-i Vataniye Kanunu’nu çıkarmış ve üyeleri milletvekillerinden oluşan ��stiklal Mahkemeleri’ni kurmuştur. Buna karşın, padişah ve halifenin geleceğine yönelik kararların 'baskı ve zordan kurtulunduktan sonra Meclis tarafından belirleneceği' ilan edilerek saltanat makamı doğrudan ve hemen tasfiye edilmemiştir.

Bu bilgiler ve dönemin koşulları dikkate alındığında, TBMM’nin kuruluş stratejisi ve isyanlar karşısındaki tutumu hakkında aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Mondros Ateşkes Antlaşması’nın imzalanmasından sonra 9. Ordu Müfettişliği yetkileriyle Anadolu’ya gönderilen Mustafa Kemal Paşa, Havza Genelgesi ile halkı protesto mitingleri düzenlemeye çağırarak milli bilinci uyandırmayı hedeflemiş; Amasya Genelgesi ile de 'milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır' ilkesini ortaya koyarak ulusal egemenliğe dayalı bir yönetim arayışının ilk işaretini vermiştir.

Bu iki genelgenin yayımlanış süreci, içeriği ve hedefleri bir bütün olarak değerlendirildiğinde, bu geli��melerin Millî Mücadele’nin hukuki-siyasi meşruiyeti ve Osmanlı devlet yapısı üzerindeki etkileri hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Millî Mücadele'nin hazırlık döneminde yaşanan aşağıdaki gelişmelerin kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

Millî Mücadele Hazırlık Dönemi’nde gerçekleştirilen Erzurum ve Sivas Kongreleri, hem dışarıya karşı verilecek bağımsızlık mücadelesinin sınırlarını çizmiş hem de gelecekteki devlet düzeninin yönetim esaslarına dair önemli ipuçları vermiştir. Bu süreçte kongre kararlarında millî bağımsızlık (ulusun dış baskılardan uzak hür yaşaması) ile millî egemenlik (yönetim gücünün millete ait olması) ilkeleri arasında hassas bir denge kurulmaya çalışılmıştır.

Buna göre, kongrelerde alınan aşağıdaki kararlardan hangisi, karşısında verilen tarihsel veya hukuki nitelendirmeyle uyuşmamaktadır?

Mustafa Kemal Paşa’nın Anadolu’ya geçişi ile başlayan Millî Mücadele’nin örgütlenme sürecinde yaşanan aşağıdaki gelişmeleri, kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralayınız.

Millî Mücadele Hazırlık Dönemi'nde gerçekleştirilen Erzurum ve Sivas Kongreleri, kurtuluş mücadelesinin hem bağımsızlık (dışa karşı) hem de egemenlik (içe karşı) esaslarını belirleyen tarihi dönüm noktalarıdır. Bu kongrelerde alınan kararlar ile bu kararların doğrudan hedeflediği siyasi veya hukuki amaçlar bulunmaktadır.

Aşağıda sol sütunda bu kongrelerde alınan bazı kararlar, sağ sütunda ise bu kararların doğrudan ilişkili olduğu siyasi veya hukuki amaç ya da çıkarımlar verilmiştir. Sol sütundaki kararları, sağ sütundaki en uygun amaç veya çıkarım ile eşleştiriniz.

Amasya Görüşmeleri'nde Temsil Heyeti ile İstanbul Hükümeti temsilcisi Salih Paşa arasında imzalanan protokollerde yer alan;

I. İtilaf Devletleri ile yapılacak barış konferansına Temsil Heyeti'nin de uygun bulacağı delegeler gönderilecektir.
II. Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti, İstanbul Hükümeti tarafından resmen ve hukuken tanınacaktır.
III. Mebusan Meclisi'nin İstanbul'da toplanması güvenlik açısından uygun olmadığından, Anadolu'da güvenli bir yerde toplanması sağlanacaktır.

maddeleri ve Millî Mücadele Dönemi'nin tarihsel süreci dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

Büyük Millet Meclisi'nin (BMM) açılış süreci ve meclise karşı çıkan isyanlara karşı alınan önlemlerle ilgili aşağıda verilen gelişmelerin kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

Millî Mücadele Dönemi'nde Güney Cephesi'ndeki direniş, düzenli bir ordu bulunmaksızın Kuvayımilliye ruhuyla hareket eden yerel halk tarafından yürütülmüştür. Sivas Kongresi'nde alınan kararlar doğrultusunda Temsil Heyeti tarafından bölgeye gönderilen subaylar, dağınık haldeki yerel güçleri organize etmeye çalışmıştır. Maraş, Antep ve Urfa'da büyük fedakarlıklarla sürdürülen mücadeleler sonucunda Fransızlar bölgede tutunamamış, Batı Cephesi'nde Sakarya Meydan Muharebesi'nin kazanılmasının ardından imzalanan Ankara Antlaşması ile Anadolu'dan çekilmek zorunda kalmışlardır.

Bu bilgilere göre, Güney Cephesi'ndeki mücadeleler ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Batı Cephesi'ndeki askerî gelişmelerin siyasi ve toplumsal sonuçlarıyla ilişkisini kurmak isteyen bir tarih araştırmacısının aşağıdaki askerî gelişmeleri bu gelişmelerin sonucunda ortaya çıkan siyasi/toplumsal durumlar ile eşleştirmesi gerekmektedir.

Buna göre, sol sütunda yer alan askerî gelişmeler ile sağ sütunda yer alan siyasi ve toplumsal sonuçların doğru eşleştirmesi nasıl olmalıdır?

Millî Mücadele’nin Batı Cephesi’nde düzenli ordunun Yunan taarruzlarına karşı verdiği mücadeleler hem iç politikada hem de dış politikada önemli gelişmelere zemin hazırlamıştır. Bir tarih öğretmeni, askerî gelişmeler ile bu gelişmelerin siyasi sonuçlarını ve niteliklerini göstermek amacıyla tahtaya aşağıdaki tabloyu çizmiştir:

Tarih öğretmeninin hazırladığı tablonun tamamen doğru olabilmesi için hangi satırdaki eşleştirmenin tablodan çıkarılması ya da değiştirilmesi gerekir?

Millî Mücadele Dönemi'nde Sakarya Meydan Muharebesi ve Büyük Taarruz süreçlerinde yaşanan aşağıdaki gelişmeleri kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralayınız.

Mudanya Mütarekesi ile İstanbul, Boğazlar ve Doğu Trakya savaşılmadan kurtarılmış; ancak bu bölgelerin nihai teslimi barış antlaşmasının imzalanmasına bırakılmıştır. İtilaf Devletleri, Lozan'da toplanacak barış konferansına TBMM Hükümeti'nin yanı sıra Osmanlı Hükümeti'ni de davet etmiştir. Bu gelişme üzerine TBMM Hükümeti, 1 Kasım 1922'de saltanatı kaldırarak konferansta Türk milletini tek başına temsil etme hakkını elde etmiştir.

Bu bilgilere ve dönemin tarihi koşullarına göre, Millî Mücadele'nin diplomatik süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi savunulamaz?

Mustafa Kemal ve Temsil Heyeti'nin Ankara merkezli olarak yürüttüğü ulusal mücadele sürecinde, Ankara'da yeni bir meclisin açılmasına giden tarihsel gelişmeler ile meclisin otoritesini sağlamak adına aldığı kararların kronolojik sırası büyük önem taşımaktadır.

Buna göre, aşağıda verilen tarihsel olayların ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru kronolojik sıralaması nasıl olmalıdır?

Aşağıda verilen Millî Mücadele Dönemi kahramanlarını, Doğu ve Güney cephelerinde üstlendikleri tarihî rollerle eşleştiriniz.

Kurtuluş Savaşı Batı Cephesi'nde Sakarya Meydan Muharebesi ve Büyük Taarruz süreçlerinde yaşanan aşağıdaki gelişmelerin kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralaması nasıl olmalıdır?

Amasya Genelgesi, Millî Mücadele’nin yol haritası niteliğindedir. Bu genelgede Kurtuluş Savaşı’nın gerekçesi, amacı ve yöntemi ilk kez belirlenmiştir.

Buna göre, genelgede yer alan aşağıdaki maddelerden hangisi Millî Mücadele’nin hem amacını hem de yöntemini bir arada belirtmektedir?

Erzurum Kongresi'nin toplanmasına Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti ile Trabzon Muhafaza-i Hukuk-ı Milliye Cemiyeti öncülük etmiştir. Kongrede ise "Milli sınırlar içinde vatan bir bütündür, parçalanamaz." kararı kabul edilmiştir.

Bu durum Erzurum Kongresi'nin aşağıdaki özelliklerinden hangisini doğrudan kanıtlar?

Aşağıdaki Amasya Görüşmeleri ve Mebusan Meclisi'nin açılması sürecindeki gelişmeleri, bu gelişmelerin tarihsel önem ve sonuçlarıyla eşleştiriniz.