Examkin

Soru

Zorluk: Ortaİlk T��rk Devletlerinde Yönetim Anlayışı, Kut ve Töre

İlk Türk devletlerinde kurultay, devlet işlerinin görüşülüp karara bağlandığı bir meclis olmanın yanı sıra yeni kağanın belirlenmesinde de önemli bir rol oynamıştır. Kağan, kurultay��n da onayıyla tahta geçtikten sonra gücünü ve yönetim yetkisini göksel bir kaynağa (kut) dayandırmış; ancak bu yetkisini kullanırken töre adı verilen yazısız hukuk kurallarına uymak zorunda kalmıştır. Töreye aykırı davranan veya halkın refahını sağlayamayan kağanların kutunun Tanrı tarafından geri alındığına inanılmış ve bu durum taht değişikliklerine gerekçe gösterilmiştir.

Bu bilgilerden hareketle ilk Türk devletlerindeki yönetim anlayışı ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

  1. A
    Hükümdarın meşruiyeti, topluma sunduğu hizmetlerle ve töreye bağlılığıyla doğrudan ilişkilendirilmiştir.
  2. Devlet yönetiminde son sözün her koşulda kurultaya ait olduğu mutlak bir meclis üstünlüğü sistemi kurulmuştur.Cevap
  3. C
    Kağanın yönetim gücü ve otoritesi, töre kuralları çerçevesinde sınırlandırılmıştır.
  4. D
    Hükümdarın tahta çıkışında ve siyasi yetkilerini kullanmasında hem beşeri hem de ilahi unsurlar etkili olmuştur.
  5. E
    Toplumsal düzenin ve refahın bozulması, hükümdarın göksel meşruiyetini kaybettiğinin bir kanıtı olarak kabul edilmiştir.

Cevap

Devlet yönetiminde son sözün her koşulda kurultaya ait olduğu mutlak bir meclis üstünlüğü sistemi kurulmuştur ifadesine ulaşılamaz.
Doğru cevap, devlet yönetiminde son sözün her koşulda kurultaya ait olduğunu ve mutlak bir meclis üstünlüğü sistemi kurulduğunu belirten seçenektir. Metinde kurultayın yeni kağanın belirlenmesinde rol oynadığı belirtilse de, meclisin mutlak bir üstünlüğe sahip olduğuna veya kağanın üzerinde sınırsız bir egemenlik kurduğuna dair bir bilgi yer almaz. Tarihsel olarak da kurultay bir danışma meclisi niteliğindedir ve son söz genellikle kağana aittir.

Adım Adım Çözüm

1
Metni ve soru kökünü dikkatlice analiz ederek ilk Türk devletlerindeki temel yönetim unsurlarını belirlemek.
Hükümdarın tahta çıkışında kurultayın onayı (beşeri) ve kut inancı (ilahi) gibi unsurların birlikte rol oynadığı, ancak hükümdarın töre ile sınırlandırıldığı görülür.
Soru kökünün bizden ulaşamayacağımız yanlış yargıyı istediğini tespit etmek.
2
Seçeneklerdeki ifadeleri metindeki bilgilerle ve tarihi gerçeklerle karşılaştırmak.
Seçeneklerde yer alan egemenliğin töre ile sınırlandırılması, kutun yönetim meşruiyetindeki rolü ve halkın refahının kut ile ilişkisi doğrulanırken, kurultayın mutlak bir meclis üstünlüğüne sahip olduğu iddiasının yanlış olduğu saptanır.
İlk Türk devletlerinde meclisin (kurultay) yapısını ve sınırlarını doğru analiz etmek.
3
Doğru cevabı belirleyerek işaretleme yapmak.
Kurultayın mutlak meclis üstünlüğünü yansıttığını savunan ifadenin yanlış olduğu kesinleşir.
Yanıtı sonuçlandırmak.

Anahtar Kavram

İlk Türk Devletlerinde Yönetim Anlayışı, Kut ve Töre
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

İlk T��rk Devletlerinde Yönetim Anlayışı, Kut ve Töre

Bu konudan daha fazla soru