Examkin

Soru

Zorluk: ZorAd Aktarması (Mecazımürsel)

Sözcüklerin benzetme amacı güdülmeden, aralarındaki iç-dış, yer-insan, par��a-bütün, yön-medeniyet gibi ilişkilerle birbirinin yerine kullanılmasına ad aktarması (mecazımürsel) denir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde ad aktarması yapılmıştır?

  1. A
    Gecenin sessizliğini bölen hırçın rüzgâr, sokaktaki eski çöp kutularını devirerek yoluna devam ediyordu.
  2. B
    Yeni atanan müdürün soğuk tavırları, çalışanlar arasında kısa sürede huzursuzluğa yol açtı.
  3. Batı, Doğu'nun mistik dünyasını anlamaya çalışırken genellikle kendi kültürel ve rasyonel kalıplarının dışına çıkamaz.Cevap
  4. D
    Dağın sırtına doğru kıvrılarak uzanan patika yol, zirveye yaklaştıkça yoğun sisin altında kayboluyordu.
  5. E
    Haliç'in durgun suları, gün batımının kızıllığı altında İstanbul'un asırlık tarihine gizemli bir şeyler fısıldıyordu.

Cevap

Batı, Doğu'nun mistik dünyasını anlamaya çalışırken genellikle kendi kültürel ve rasyonel kal��plarının dışına çıkamaz.
Doğru cevap olan cümlede geçen 'Batı' ve 'Doğu' sözcükleri, coğrafi birer yön olmanın ötesinde, bu coğrafyalarda yaşayan insanları, toplumları ve onların oluşturduğu medeniyetleri temsil etmektedir. Sözcükler arasında benzetme amacı güdülmeden kurulan bu yer-insan/yön-medeniyet ilişkisi ad aktarmasının (mecazımürsel) en tipik örneklerinden biridir.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki mecazlı veya aktarmalı kullanımları belirlemek.
İnceleme sonucunda ilk cümlede 'hırçın rüzgâr', ikinci cümlede 'soğuk tavırlar', üçüncü cümlede 'Batı ve Doğu', dördüncü cümlede 'dağın sırtı', beşinci cümlede ise 'suların fısıldaması' ifadeleri anlam olayları içeren kullanımlar olarak tespit edilmiştir.
Soruda istenen ad aktarmasını diğer anlam olaylarından (mecaz, yan anlam, deyim aktarması) ayırmak için tüm seçeneklerin incelenmesi gerekir.
2
Belirlenen ifadelerin kuruluş yollarını ve anlam ilişkilerini çözümlemek.
'Batı' ve 'Doğu' kelimelerinin coğrafi yön anlamıyla değil, bu coğrafyalardaki insan topluluklarını ve medeniyetleri ifade edecek şekilde yer-insan/yön-medeniyet ilgisiyle kullanıldığı görülmüştür.
Ad aktarması, iki kavram arasında benzetme ilgisi olmadan kurulan diğer ilgileri esas alır. Bu cümlede yön isimleri doğrudan o yöndeki uygarlıkların yerine kullanılmıştır.

Anahtar Kavram

Ad Aktarması (Mecazımürsel)
Bu soruyu puanla

Konular

Ad Aktarması (Mecazımürsel)

Bu konudan daha fazla soru