Soru

Zorluk: Orta"mi" Soru Ekinin Yazımı

Türkçede "mi" soru eki; soru, pekiştirme, zaman ve koşul gibi farklı işlevlerde kullanılabilir ve her durumda kendinden önceki sözcükten ayrı yazılır. Ancak fiillerin olumsuz biçimlerinde karşımıza çıkan ve ünlü daralmasına uğrayan olumsuzluk eki (-ma/-me), soru ekiyle karıştırılmamalı ve kelimeye bitişik yazılmalıdır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu kurala uyulmamasından kaynaklanan bir yazım yanlışı vardır?

  1. A
    Dün akşamki toplantıda konuşulanları sen de mi diğerleri gibi sonradan öğrendin?
  2. B
    Bahar gelip de yayla şenlikleri başladı mı buraların havası bir anda değişir.
  3. Bunca zamandır aynı projede birlikte çalışmamıza rağmen neden bizimle hiç konuş mi yor, bir türlü anlayamıyorum.Cevap
  4. D
    Onca sıkıntıya göğüs geren bu insanların tek isteği, huzurlu mu huzurlu bir yaşam sürmekti.
  5. E
    Yeni aldıkları evin geniş salonuna yerleştirecekleri eşyaları henüz seçmemişler mi?

Cevap

Bunca zamandır aynı projede birlikte çalışmamıza rağmen neden bizimle hiç konuş mi yor, bir türlü anlayamıyorum.
Yazım hatası içeren cümlede yer alan 'konuş mi yor' sözcüğündeki 'mi' ifadesi, soru eki değil, fiilin olumsuz biçimini yapan ve şimdiki zaman ekinin etkisiyle ünlü daralmasına uğrayarak '-mu' şeklini alan olumsuzluk ekidir. Bu ekin sözcüğe bitişik yazılarak 'konuşmuyor' şeklinde gösterilmesi gerektiğinden burada yazım yanlışı yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde yer alan 'mi/mı/mu/mü' eklerinin veya seslerinin işlevlerini belirlemek.
Seçeneklerdeki cümlelerde soru eki (soru, pekiştirme, zaman işlevli) ve olumsuzluk ekinin daralmış hâli tespit edilmiştir.
Yazım kuralının hangi ek veya ses için geçerli olduğunu ve nasıl yazılması gerektiğini ayırt etmek.
2
Soru eki olan 'mi'lerin yazımını kontrol etmek.
'sen de mi', 'başladı mı', 'huzurlu mu huzurlu' ve 'seçmemişler mi' ifadelerindeki eklerin ayrı yazıldığı ve bu yazımların doğru olduğu görülmüştür.
Türkçede soru eki 'mi', hangi işlevde kullanılırsa kullanılsın kendinden önceki sözcükten ayrı yazılır.
3
Ünlü daralmasına uğrayan olumsuzluk ekinin yazımını kontrol etmek.
'konuş mi yor' ifadesindeki 'mi' sesinin olumsuzluk eki olan '-ma'nın daralmış biçimi (-mu) olduğu ve yanlışlıkla ayrı yazıldığı belirlenmiştir.
Olumsuzluk eki bir soru eki olmadığı için kendinden önceki sözcüğe bitişik yazılmalıdır. Doğru yazımı 'konuşmuyor' olmalıdır.

Anahtar Kavram

Soru Eki olan 'mi' ile Ünlü Daralmasına Uğrayan Olumsuzluk Eki '-ma/-me'nin Yazım Farkı
Bu soruyu puanla