Examkin

"mi" Soru Ekinin Yazımı

7 soru

Tüm türler7Çoktan seçmeli4Boşluk doldurma3
Soru 1Soru →

Aşağıdaki cümlede boş bırakılan yerleri, Türk Dil Kurumu (TDK) yazım kurallarına uygun olacak şekilde 'mi' soru ekinin doğru biçimleriyle doldurunuz.

Aşağıdaki boşlukları doldurun

Sen de bizimle sinemaya gelecek yoksa evde kalacaksın?
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Cümledeki boşluklardan birincisine 'misin', ikincisine ise 'mi' sözcüğü yazılmalıdır.
Türkçede soru eki olan 'mi', kendinden önceki kelimeden her zaman ayrı yazılır. Ancak bu eke gelen şahıs ekleri soru ekine bitişik yazılır. Bu doğrultuda birinci boşluğa 'gelecek' fiilinden sonra ikinci tekil şahıs ekiyle çekimlenmiş soru eki olan 'misin' getirilmeli, ikinci boşluğa ise herhangi bir ek almayan soru eki 'mi' ayrı bir kelime olarak getirilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlenin anlam akışını ve soru ekinin ekleneceği sözcükleri inceleyin.
İlk boşlukta 'gelecek' eyleminden sonra ikinci şahsa yönelik bir soru anlamı kurulduğu, ikinci boşlukta ise 'evde' sözcüğünden sonra bir soru edatının yer alacağı tespit edilir.
Söz konusu boşluklara getirilecek eklerin türünü ve alacağı şahıs eklerini belirlemek gerekir.
2
Birinci boşluğa gelecek soru ekinin yazımını belirleyin.
Kendinden önceki 'gelecek' sözcüğünden ayrı yazılan soru eki, kendinden sonra gelen ikinci tekil şahıs ekini (-sin) üzerine alarak 'misin' şeklinde yazılır.
Soru eki 'mi' kendinden önceki sözcükten ayrı yazılırken, kendinden sonra gelen ekler soru ekine bitişik yazılır.
3
İkinci boşluğa gelecek soru ekinin yazımını belirleyin.
Soru eki kendinden önceki 'evde' sözcüğünden ayrı olarak 'mi' şeklinde yazılır.
Soru eki 'mi' her zaman kendinden önceki sözcükten ayrı yazılır.

Anahtar Kavram

"mi" soru eki gelenekleşmiş olarak kendinden önceki sözcükten ayrı yazılır. Soru ekine getirilen şahıs ve zaman ekleri ise bu eke bitişik yazılır.
Soru 2Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "mi" soru ekinin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bahar gelip de çiçekler açtımı buraların havası bir başka olur.

Cevap

Bahar gelip de çiçekler açtımı buraların havası bir başka olur.
Soru eki olan 'mi' (veya kalınlık-incelik uyumuna göre 'mı, mu, mü'), cümleye soru anlamı dışında zaman ya da pekiştirme anlamı kattığında da kendinden önceki kelimeden ayrı yazılır. Bu nedenle zaman anlamı taşıyan 'açtımı' ifadesinin 'açtı mı' şeklinde yazılması gerekirdi.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki 'mi' eklerinin işlevlerini belirleyin.
Cümlelerde sırasıyla pekiştirme, olumsuzluk, zaman (zarf-fiil benzeri işlev), ve soru anlamları taşıyan 'mi' ekleri veya benzer sesler kullanılmıştır.
Yazım kurallarını doğru denetleyebilmek için ekin türünü ve işlevini belirlemek gerekir.
2
Soru eki olan 'mi'nin tüm işlevlerdeki yazım kurallarını hatırlayın.
Soru eki olan 'mi / mı / mu / mü', cümleye soru, pekiştirme veya zaman anlamı katsa bile her zaman kendinden önceki sözcükten ayrı yazılır.
Türk Dil Kurumu'nun soru ekinin yazımına yönelik temel kuralını uygulamak için.
3
Hatalı yazılan seçeneği tespit edin.
'açtımı' ifadesinde zaman anlamı katan 'mi' eki kelimeye bitişik yazılmıştır. Doğru yazımı 'açtı mı' şeklinde olmalıdır.
Soru ekinin yazım kuralına aykırı kullanımı belirlemek için.

Anahtar Kavram

Soru eki olan 'mi'nin yazımı ve diğer işlevleri
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 3Soru →

Türkçede "mi" soru eki; soru, pekiştirme, zaman ve koşul gibi farklı işlevlerde kullanılabilir ve her durumda kendinden önceki sözcükten ayrı yazılır. Ancak fiillerin olumsuz biçimlerinde karşımıza çıkan ve ünlü daralmasına uğrayan olumsuzluk eki (-ma/-me), soru ekiyle karıştırılmamalı ve kelimeye bitişik yazılmalıdır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu kurala uyulmamasından kaynaklanan bir yazım yanlışı vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bunca zamandır aynı projede birlikte çalışmamıza rağmen neden bizimle hiç konuş mi yor, bir türlü anlayamıyorum.

Cevap

Bunca zamandır aynı projede birlikte çalışmamıza rağmen neden bizimle hiç konuş mi yor, bir türlü anlayamıyorum.
Yazım hatası içeren cümlede yer alan 'konuş mi yor' sözcüğündeki 'mi' ifadesi, soru eki değil, fiilin olumsuz biçimini yapan ve şimdiki zaman ekinin etkisiyle ünlü daralmasına uğrayarak '-mu' şeklini alan olumsuzluk ekidir. Bu ekin sözcüğe bitişik yazılarak 'konuşmuyor' şeklinde gösterilmesi gerektiğinden burada yazım yanlışı yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde yer alan 'mi/mı/mu/mü' eklerinin veya seslerinin işlevlerini belirlemek.
Seçeneklerdeki cümlelerde soru eki (soru, pekiştirme, zaman işlevli) ve olumsuzluk ekinin daralmış hâli tespit edilmiştir.
Yazım kuralının hangi ek veya ses için geçerli olduğunu ve nasıl yazılması gerektiğini ayırt etmek.
2
Soru eki olan 'mi'lerin yazımını kontrol etmek.
'sen de mi', 'başladı mı', 'huzurlu mu huzurlu' ve 'seçmemişler mi' ifadelerindeki eklerin ayrı yazıldığı ve bu yazımların doğru olduğu görülmüştür.
Türkçede soru eki 'mi', hangi işlevde kullanılırsa kullanılsın kendinden önceki sözcükten ayrı yazılır.
3
Ünlü daralmasına uğrayan olumsuzluk ekinin yazımını kontrol etmek.
'konuş mi yor' ifadesindeki 'mi' sesinin olumsuzluk eki olan '-ma'nın daralmış biçimi (-mu) olduğu ve yanlışlıkla ayrı yazıldığı belirlenmiştir.
Olumsuzluk eki bir soru eki olmadığı için kendinden önceki sözcüğe bitişik yazılmalıdır. Doğru yazımı 'konuşmuyor' olmalıdır.

Anahtar Kavram

Soru Eki olan 'mi' ile Ünlü Daralmasına Uğrayan Olumsuzluk Eki '-ma/-me'nin Yazım Farkı
Soru 4Soru →

(I) Güzeller güzeli o sahil kasabasına vardık mı içimizi tarifi imkânsız bir huzur kaplardı. (II) Son günlerde yaşanan bu belirsizliklerin herkesin keyfini kaçırdığı bir gerçek değil midir? (III) Y��netim kurulunun aldığı bu son kararı ortaklardan hiçbirinin onaylamayacağını bilmiyor muydu? (IV) Kendisine yöneltilen onca haksız suçlamaya rağmen neden sessiz kalmayı tercih ettiğini hiç düşün m��yordu. (V) Sokak aralarından gelen o tatlı mı tatlı çocuk sesleri bizi bir anlığına da olsa eski günlere götürdü.

Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde "mi" ekinin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: IV

Cevap

IV numaralı cümlede geçen 'düşün müyordu' ifadesinin yazımı yanlıştır. Buradaki '-mü' soru eki değil, olumsuzluk ekinin daralmış hâlidir ve kelimeye bitişik yazılmalıdır.
IV numaralı cümledeki 'düşün müyordu' ifadesinde bir yazım yanlışı vardır. Buradaki '-mü' eki soru eki değil, olumsuzluk eki olan '-me'nin şimdiki zaman eki olan '-yor'un etkisiyle daralmış şeklidir. Türkçede olumsuzluk eki her zaman fiile bitişik yazılır. Dolayısıyla sözcüğün doğru yazımı 'düşünmüyordu' şeklinde olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki 'mi' (mı, mu, mü) eklerini veya benzer sesleri içeren sözcükleri tespit etmek.
I. cümlede 'vardık mı', II. cümlede 'değil midir', III. cümlede 'onaylamıyor muydu', IV. cümlede 'düşün müyordu', V. cümlede 'tatlı mı tatlı' ifadeleri incelenmek üzere belirlenmiştir.
Yazım kurallarına uygunluğu denetlemek için öncelikle hedef eklerin geçtiği sözcük gruplarının doğru tespit edilmesi gerekir.
2
Belirlenen eklerin cümle i��erisindeki işlevlerini (soru, zaman, pekiştirme veya olumsuzluk) çözümlemek.
I. cümlede zaman, II. cümlede soru, III. cümlede soru, V. cümlede ise pekiştirme i��levinde kullanılmıştır ve bu cümlelerde ekler kurala uygun biçimde ayrı yazılmıştır. IV. cümlede ise ekin soru veya pekiştirme işlevinde olmadığı görülür.
'mi' ekinin yazımı cümledeki işlevine göre şekillendiği için söz dizimindeki görevinin analiz edilmesi şarttır.
3
IV. cümledeki 'düşün müyordu' ifadesinin kök ve ek analizini gerçekleştirerek doğru yazım şeklini bulmak.
Kelimenin yapısı 'düşün- (fiil kökü) + -me (olumsuzluk eki) + -yor (şimdiki zaman eki) + -du (ek-fiil)' biçimindedir. Buradaki olumsuzluk eki olan '-me', kendisinden sonra gelen şimdiki zaman ekinin daraltıcı etkisiyle '-mü' sesine dönüşmüştür. Bu ek bir soru eki olmadığından kelimeye bitişik yazılmalı ve 'düşünmüyordu' şeklinde olmalıdır.
Yazım yanlışının dil bilgisi kurallarına göre gerekçelendirilmesi ve doğru kelime formunun gösterilmesi.

Anahtar Kavram

mi Soru Ekinin Yazımı ve Olumsuzluk Ekinin Daralmış Hâliyle Farkı
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 5Soru →

Aşağıdaki parçada boş bırakılan yerleri, 'mi' soru ekinin ve fiillerdeki olumsuzluk ekinin yazım kurallarını dikkate alarak uygun eklerle tamamlayınız.

Aşağıdaki boşlukları doldurun

Sanatçı, eserinde toplumsal sorunları mı ele alıyor yoksa bireysel temalara mı yöneliyor, bunu tam olarak kestiremiyoruz. Ancak şu bir gerçek ki o, okuyucuyla bağ kurmayı başardı gerisi kendiliğinden geliyor; çünkü hiçbir okur samimiyetten yoksun bir anlatıyı benimse.
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

İlk boşluğa zaman/koşul anlamı katan ve kelimeden ayrı yazılması gereken 'mı' soru eki; ikinci boşluğa ise fiilin olumsuz şimdiki zaman çekimini tamamlayan ve kelimeye bitişik yazılan daralmış olumsuzluk eki olan '-miyor' getirilmelidir.
İlk boşluğa getirilmesi gereken ek, zaman/koşul işlevi gören 'mı' soru ekidir ve bu ek TDK kuralları uyarınca ayrı yazılmalıdır. İkinci boşluğa getirilmesi gereken ek ise olumsuzluk ekinin daralmış biçimi olan '-miyor' ekidir; bu ek bir çekim eki olduğu için fiil gövdesine bitişik yazılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
İlk boşluğun cümledeki işlevini ve yazım kuralını belirlemek.
Boşluğun bulunduğu kısımda 'başardı mı' ifadesi yer almaktadır. Buradaki 'mı' eki cümleye soru anlamı değil, zaman/koşul (başardığı zaman) anlamı katmaktadır.
Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre 'mi' soru eki, cümleye soru anlamı dışında pekiştirme, zaman veya koşul gibi farklı anlamlar kattığında da daima ayrı yazılır.
2
İkinci boşluğun kelime yapısını ve yazım kuralını belirlemek.
Boşluktan önce 'benimse-' fiil kökü bulunmaktadır. Cümlenin anlam akışına göre bu fiilin şimdiki zaman olumsuz üçüncü tekil şahısla çekimlenmesi gerekmektedir, bu da 'benimsemiyor' şeklindedir.
Buradaki '-mi-' sesi bir soru eki değil, olumsuzluk eki olan '-ma/-me'nin şimdiki zaman eki olan '-yor'un etkisiyle daralmış şeklidir. Olumsuzluk eki ve onun daralmış biçimleri fiile bitişik yazılmalıdır.

Anahtar Kavram

"mi" Soru Ekinin Farklı İşlevleri ve Olumsuzluk Ekinin Daralmış Hâliyle Karşılaştırılması
Soru 6Soru →

Aşağıdaki parçada boş bırakılan yerleri, 'mi' soru ekinin ve fiillerdeki olumsuzluk ekinin yazım kurallarını dikkate alarak uygun biçimleriyle doldurunuz.

Aşağıdaki boşlukları doldurun

Sanatçı, toplumsal sorunları dile getirirken tarafsız kalabilir ? Elbette hayır; çünkü o, toplumun acılarını hissettiği ölçüde üretebilir. Ancak yazarın bu gerçeği doğrudan söyleyor olması, onun sorunlara karşı duyarsız olduğunu gösterir? Asla. O, eserlerinde sessizce çığlık atarak okuru düşünmeye sevk eder. Bu ince çizgiyi fark ettiniz edebiyatın asıl gücünü de kavramış olursunuz.
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Boşluklar sırasıyla 'mi', 'mi', 'mu' ve 'mi' şeklinde doldurulmalıdır.
Boşluklar sırasıyla 'mi' (soru eki, ayrı), 'mi' (olumsuzluk eki daralması, bitişik), 'mu' (soru eki, ayrı ve ünlü uyumlu) ve 'mi' (zaman/koşul anlamlı pekiştirme/soru eki, ayrı) şeklinde doldurulmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
İlk boşluğun (blank_1) bağlamını belirleme
Bu boşlukta soru anlamı taşıyan 'mi' eki yer almalıdır.
Soru eki olan 'mi', kendinden önceki kelimeden her zaman ayrı yazılır. Dolayısıyla bu boşluğa 'mi' yazılmalıdır.
2
İkinci boşluğun (blank_2) işlevini analiz etme
Buradaki ek soru eki değil, olumsuzluk ekinin (-me/-ma) ünlü daralmasına uğramış biçimidir.
Olumsuzluk eki fiile bitişik yazılır, bu yüzden 's��ylemiyor' şeklinde bitişik yazılmalıdır. Boşluğa 'mi' getirilmelidir.
3
Üçüncü boşluğun (blank_3) uyumunu kontrol etme
Burada soru işlevli ek, kendinden önceki kelimenin son ünlüsüne göre 'mu' şeklini almalıdır.
Soru eki kendinden önceki kelimeden ayrı yazılır ve büyük ünlü uyumuna uyarak 'mu' şeklinde yazılmalıdır.
4
Dördüncü boşluğun (blank_4) cümleye kattığı anlamı ve yazımını değerlendirme
Bu boşluktaki 'mi' eki cümleye zaman/koşul anlamı katmıştır.
'mi' soru eki cümleye zaman veya pekiştirme gibi farklı anlamlar katsa da her zaman ayrı yazılır. Bu yüzden boşluğa 'mi' getirilmelidir.

Anahtar Kavram

"mi" Soru Ekinin Farklı İşlevleri ve Yazım Kuralları
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 7Soru →

Türkçede "mi" eki, kendinden önceki sözcükten her zaman ayrı yazılır ve kendisinden sonra gelen ekler bu eke bitişik yazılır. Ancak ünlü daralması nedeniyle ortaya çıkan olumsuzluk eki "-ma / -me"nin daralmış biçimi olan "-mı / -mi" ile soru eki olan "mi" birbirine karıştırılmamalıdır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Okula yeni başlayan çocukların bu duruma alışamadıklarını bir türlü göre miyordu.

Cevap

göre miyordu ifadesinin yer aldığı cümlede yazım yanlışı yapılmıştır.
Yazım yanlışı barındıran cümlede geçen 'göre miyordu' ifadesindeki '-mi-' eki, soru edatı olan 'mi' değil; 'görmek' fiilinin yeterlilik olumsuz biçimi olan 'göremiyor' (göre-me-yor) kelimesindeki olumsuzluk eki '-me'nin şimdiki zaman eki '-yor'un etkisiyle daralmış şeklidir. Türkçede olumsuzluk eki kelimeye bitişik yazılır. Bu nedenle bu sözcüğün 'göremiyordu' şeklinde bitişik yazılması gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde geçen 'mi' (-mı, -mu, -mü) eklerini ve benzer ses birimlerini tespit edin.
Seçeneklerde 'ısındı mı', 'getiremiyor musun', 'olduğunu mu', 'göre miyordu' ve 'tam mı' ifadeleri incelenmek üzere belirlenir.
Yazım kuralının doğru uygulanıp uygulanmadığını denetlemek için ilgili sözcüklerin bulunması gerekir.
2
Belirlenen eklerin işlevlerini (soru eki mi, olumsuzluk eki mi, zaman/koşul anlamı katan edat mı) analiz edin.
'ısındı mı'da zaman anlamı katan soru edatı, 'getiremiyor'da olumsuzluk eki, 'göre miyordu'da olumsuzluk eki, diğerlerinde ise soru eki tespit edilir.
Yazım kuralı ekin işlevine göre değişiklik gösterdiğinden işlev analizi yapılmalıdır.
3
Ekin yazılışını Türk Dil Kurumu kuralları çerçevesinde kontrol edin.
'göre miyordu' ifadesindeki '-mi-' ekinin olumsuzluk eki (göre-me-yor-du) olduğu ve ünlü daralması nedeniyle bu hali aldığı, dolayısıyla fiile bitişik yazılması gerektiği halde ayrı yazıldığı belirlenir.
Soru eki dışındaki daralmış olumsuzluk eklerinin ayrı yazılamayacağı kuralı ihlal edilmiştir.

Anahtar Kavram

'mi' soru ekinin ve daralmış olumsuzluk ekinin yazımı
"mi" Soru Ekinin Yazımı Alıştırma Soruları — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin