Soru

Zorluk: OrtaBesin Zinciri, Besin Ağı ve Enerji Piramitleri

Bir orman ekosisteminde yer alan besin zincirindeki organizmaların ekolojik nişleri ve beslenme ilişkileri incelenmiştir. Bu ekosistemde bulunan bazı canlılar sol sütunda, bu canlılara ait trofik düzey ve enerji akışı özellikleri ise sağ sütunda verilmiştir.

Buna göre, sol sütundaki canlılar ile sağ sütundaki ekolojik özellikleri doğru bir şekilde eşleştiriniz.

  • Meşe AğacıFotosentez yoluyla ışık enerjisini kimyasal bağ enerjisine dönüştürür; ekolojik piramidin tabanında yer alır ve dokularındaki toksik madde birikimi (biyolojik birikim) en az olan canlı grubunu oluşturur.
  • Yaprak TırtılıDoğrudan üretici canlı ile beslenerek kimyasal enerjiyi ikinci trofik düzeye aktarır ve birincil tüketici (otçul) olarak adlandırılır.
  • Saprofit BakteriHücre dışı enzim salgılayarak organik atıkları parçalar; besin zincirinin her basamağındaki kalıntılarla beslenerek inorganik maddeleri doğaya geri kazandırır.
  • AtmacaBesin zincirinin üst basamaklarında yer alır; trofik düzey boyunca yukarı doğru azalan enerjiden en az faydalanan gruptur ve dokularındaki toksik madde oranı (biyolojik birikim) en fazladır.

Cevap

Sol sütunda yer alan meşe ağacı, güneş ışığını kullanarak inorganik maddelerden organik besin üreten üretici özelliğiyle eşleşir. Yaprak tırtılı otçul beslenen birincil tüketici olup ikinci trofik düzey özelliğiyle eşleşir. Saprofit bakteri hücre dışı enzimleriyle organik atıkları parçalayan ayrıştırıcı özelliğiyle eşleşir. Atmaca ise en üst trofik düzeyde yer alıp enerjinin en az aktarıldığı ve biyolojik birikimin en fazla olduğu özellik ile eşleşir.
Üreticiler (meşe ağacı) besin piramidinin tabanında yer alır ve biyolojik birikimin en az olduğu basamaktır. Birincil tüketiciler (otçullar - yaprak tırtılı) doğrudan üreticileri tüketerek ikinci trofik düzeyde yer alır. Ayrıştırıcılar (saprofit bakteri) organik kalıntıları inorganik maddelere dönüştürerek tüm düzeylerle bağlantılıdır. Üst düzey tüketiciler (atmaca) ise trofik düzeylerin tepesine yakındır; yukarı çıktıkça biyolojik birikim artar, toplam aktarılan enerji ve biyokütle azalır.

Adım Adım Çözüm

1
Üretici canlıyı ve özelliklerini belirlemek.
Meşe ağacı üreticidir ve ışık enerjisini kimyasal enerjiye çevirerek en az biyolojik birikime sahip basamağı oluşturur.
Üreticiler besin piramidinin birinci trofik düzeyinde yer alır.
2
Birincil tüketiciyi ve özelliklerini belirlemek.
Yaprak tırtılı otçul bir birincil tüketicidir ve ikinci trofik düzeyde yer alır.
Üreticilerle doğrudan beslenen canlılar enerjiyi ilk tüketen tüketici grubudur.
3
Ayrıştırıcı canlıyı ve özelliklerini belirlemek.
Saprofit bakteriler organik atıkları hücre dışı sindirimle parçalayarak tüm trofik düzeylerle madde ilişkisi kurar.
Ayrıştırıcılar organik maddeleri inorganik maddelere dönüştürerek madde döngüsünü tamamlar.
4
Üst düzey tüketiciyi ve özelliklerini belirlemek.
Atmaca en üst basamakta yer alır, biyolojik birikimi en fazladır ve aktarılan enerjiden en az payı alır.
Trofik düzeylerde yukarı doğru çıkıldığında aktarılan enerji azalırken zehirli maddelerin birikimi artar.

Anahtar Kavram

Besin zinciri, besin ağı ve ekolojik piramitlerde trofik düzeyler, enerji akışı ve madde döngülerinin özellikleri.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla