Soru

Zorluk: ZorZamirler (Adıllar)

Sanatçı, yapıtlarında (I) kendisini sorgularken aslında (II) hepimizin ortak duygularına tercüman olur. Onun başarısı, kendi dünyasından çok (III) başkalarınınkine odaklanabilmesinde yatar. Kimi eleştirmenler (IV) buradaki derinliği göremezken (V) kimileri bunu hemen fark eder.

Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    I. sözcük, üçüncü tekil şahıs iyelik ve belirtme durum eki almış bir dönüşlülük zamiridir.
  2. B
    II. sözcük, tamlayan eki almış bir belgisiz zamirdir.
  3. C
    III. sözcükte, bir belgisiz zamire eklenen ilgi zamiri (-ki) tamlananın yerini tutmuştur.
  4. IV. sözcük, işaret zamiridir.Cevap
  5. E
    V. sözcük, belgisiz sıfatın çekim eki alarak zamirleşmesiyle oluşmuş bir belgisiz zamiridir.

Cevap

IV. sözcük, işaret zamiridir ifadesi yanlıştır. Çünkü 'buradaki' sözcüğü 'derinlik' ismini belirten bir işaret sıfatıdır.
Metindeki 'buradaki derinliği' tamlamasında geçen 'buradaki' sözcüğü, 'derinlik' ismini işaret eden bir işaret sıfatıdır. 'Bura' işaret zamiri köküne sıfat yapan '-ki' eki getirilerek türetilmiştir ve cümlede sıfat görevinde kullanılmıştır. Bu nedenle bu sözcüğün işaret zamiri olduğunu belirten yargı yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki numaralanmış sözcükleri ve aldıkları ekleri cümledeki işlevlerine göre tek tek inceleyin.
I. kendisini (dönüşlülük zamiri + iyelik + belirtme durum eki), II. hepimizin (belgisiz zamir + tamlayan eki), III. başkalarınınkine (belgisiz zamir + tamlayan eki + ilgi zamiri + yönelme durum eki), IV. buradaki (sıfat yapan -ki eki almış işaret sıfatı), V. kimileri (çekim eki alarak zamirleşmiş belgisiz sözcük).
Sözcük türlerini ve eklerin işlevlerini doğru saptamak, seçeneklerdeki yargıları değerlendirmek için gereklidir.
2
IV. numaralı 'buradaki' sözcüğünün türünü ve işlevini belirleyin.
'buradaki' sözcüğü kendisinden sonra gelen 'derinlik' ismini işaret yoluyla belirttiği için işaret sıfatıdır. 'bura' zamir köküne gelen '-ki' eki sıfat yapan ektir.
İşaret sözcükleri bir ismin önüne gelip onu etkilediğinde sıfat, ismin yerini tuttuğunda zamir olur.
3
Seçeneklerdeki yargıları analiz ederek yanlış olan seçeneği işaretleyin.
Dördüncü sözcüğün işaret zamiri olduğunu belirten yargının yanlış olduğu saptanır.
Soruda bizden yanlış olan açıklama istendiği için doğru cevaba ulaşılmış olur.

Anahtar Kavram

Zamirler (Adıllar) ve Sıfat-Zamir Ayrımı
Bu soruyu puanla