Examkin

Soru

Zorluk: OrtaFiiller (Eylemler)

(I) Gökyüzünün kurşuni bir renge büründüğü bu soğuk sonbahar sabahında, ihtiyar balıkçı rıhtımda sessizce bekliyordu. (II) Kıyıya vuran dalgaların çıkardığı o uğultulu ses, ona çocukluğunu hatırlatırdı. (III) Rüzgâr sertleştikçe kıyıdaki kulübesine sığınmaktan başka bir çaresi kalmamıştı. (IV) Sobada yanan odunların çıkardığı çıtırtıları dinlerken içindeki yalnızlığı unutmaktı tek amacı. (V) Oysa fırtına dindiğinde yeniden denize açılacak, dalgalarla olan ezeli mücadelesine devam edecekti.

Bu parçada numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    I. cümlede, yüklem şimdiki zamanın hikayesiyle çekimlenmiş basit yapılı bir fiildir.
  2. B
    II. cümlede, yüklem ek-fiil almış türemiş yapılı bir fiildir.
  3. IV. cümlede, hem fiilimsi hem de çekimli fiil kullanılmıştır.Cevap
  4. D
    III. cümlede, yüklem birleşik zamanlı basit yapılı bir fiildir.
  5. E
    V. cümlede, hem basit zamanlı hem de birleşik zamanlı çekimli fiil vardır.

Cevap

Dördüncü cümlede hem fiilimsi hem de çekimli fiil kullanılmıştır.
Dördüncü cümlede geçen 'yanan' ve 'çıkardığı' sözcükleri sıfat-fiil, 'dinlerken' sözcüğü zarf-fiildir. Cümlenin yüklemi olan 'unutmaktı' ise isim-fiildir ve ek-fiilin geçmiş zaman ekini alarak yüklem olmuştur. Cümlede çekimli bir fiil bulunmadığı için bu cümleyle ilgili ifade yanlıştır ve söylenemez.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki cümlelerin yüklemlerini ve fiil soylu sözcüklerini belirlemek.
Yüklemler sırasıyla şunlardır: 'bekliyordu' (I), 'hatırlatırdı' (II), 'kalmamıştı' (III), 'unutmaktı' (IV), 'açılacak' ve 'devam edecekti' (V).
Cümlelerin eylem ve çekim özelliklerini doğru inceleyebilmek için öncelikle yüklem görevindeki sözcüklerin türünü belirlemek gerekir.
2
Dördüncü cümleyi eylem soylu kelimeler yönünden detaylı incelemek.
Cümledeki 'yanan' (sıfat-fiil), 'çıkardığı' (sıfat-fiil), 'dinlerken' (zarf-fiil) ve 'unutmaktı' (isim-fiil) sözcüklerinin tamamı fiilimsidir.
Cümlede çekimli bir fiil olup olmadığını doğrulamak amacıyla tüm eylemsi yapılarını tespit etmek gerekir.
3
Yüklem olan fiilimsi yapısını ve çekimli fiil kavramını karşılaştırmak.
'unutmaktı' sözcüğü isim-fiil ekini (-mak) aldıktan sonra ek-fiilin bilinen geçmiş zaman ekiyle (-tı) çekimlenerek yüklem olmuştur. Bu sözcük bir fiilimsi olup çekimli fiil özelliği taşımaz.
Yüklemi fiilimsi olan cümlelerin isim cümlesi olduğunu ve bu cümlelerde çekimli fiil bulunmadığını saptamak.

Anahtar Kavram

Çekimli fiil ile fiilimsi (eylemsi) arasındaki farklar ve ek-fiilin isim-fiilleri yüklem yapma işlevi.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Fiiller (Eylemler)

Bu konudan daha fazla soru