Soru

Zorluk: ZorEş Anlamlı ve Yakın Anlamlı Sözcükler

Aşağıdaki cümlelerde koyu belirtilen sözcükleri, cümledeki bağlamsal anlamlarını en iyi karşılayan yakın veya eş anlamlı karşılıklarıyla eşleştiriniz.

  • Çağdaş yazar, eserinde bireysel kaygılardan ziyade toplumsal aksaklıklara dokunarak okuru bir iç hesaplaşmaya davet ediyor.Değinmek
  • Araştırmacının sunduğu bu yeni bulgular, bizi tarihsel olayların arka planını yeniden düş��nmeye götürüyor.Yönlendirmek
  • Dil bilimciler, bu yerel ağızdaki bazı sözcüklerin kökeninin çok eski yazılı belgelere çıktığını ifade etmektedir.Dayanmak
  • Yenilikçi sanat akımları, kendisinden önce üretilmiş olanın birebir taklit edilmesini asla kaldırmaz.Kabul etmek

Cevap

İlk cümledeki 'dokunarak' sözcüğü 'değinmek' ile, ikinci cümledeki 'götürüyor' sözcüğü 'yönlendirmek' ile, üçüncü cümledeki 'çıktığını' sözcüğü 'dayanmak' ile ve dördüncü cümledeki 'kaldırmaz' sözcüğü 'kabul etmek' anlamıyla eşleşmektedir.
Verilen cümlelerdeki altı çizili sözcüklerin bağlamsal anlamları incelendiğinde; toplumsal aksaklıklardan bahsetmek anlamındaki 'dokunmak' eylemi 'değinmek' ile, zihinsel bir sürece sevk etmek anlamındaki 'götürmek' eylemi 'yönlendirmek' ile, kökenin geçmişe uzanması anlamındaki 'çıkmak' eylemi 'dayanmak' ile ve taklitçiliği hoş görmemek/onaylamamak anlamındaki 'kaldırmak' eylemi ise 'kabul etmek' ile anlamca örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk cümlede yer alan 'dokunmak' eyleminin bağlam içindeki anlamını belirleme.
Cümledeki 'toplumsal aksaklıklara dokunarak' ifadesinde sözcüğün fiziksel temas değil, 'değinmek, söz etmek' anlamında kullanıldığı anlaşılır.
Sözcüğün mecaz/bağlamsal anlamını saptamak.
2
İkinci cümlede yer alan 'götürmek' eyleminin bağlam içindeki anlamını belirleme.
Cümledeki 'bizi ... düşünmeye götürüyor' ifadesinde sözcüğün bir şeyi bir yerden bir yere taşımak değil, 'zihinsel olarak yönlendirmek, sevk etmek' anlamında kullanıldığı anlaşılır.
Soyut anlamda kullanılan yönlendirme eylemini tanımlamak.
3
Üçüncü cümlede yer alan 'çıkmak' eyleminin bağlam içindeki anlamını belirleme.
Cümledeki 'kökeninin ... belgelere çıktığını' ifadesinde sözcüğün bir yerden yukarı çıkmak değil, 'köken olarak bir yere dayanmak, oraya kadar uzanmak' anlamında kullanıldığı anlaşılır.
Köken ilişkisi kuran fiilin bağlamsal karşılığını bulmak.
4
Dördüncü cümlede yer alan 'kaldırmak' eyleminin bağlam içindeki anlamını belirleme.
Cümledeki 'taklit edilmesini asla kaldırmaz' ifadesinde sözcüğün bir şeyi havaya kaldırmak değil, 'kabul etmemek, hoş görmemek' anlamında kullanıldığı anlaşılır.
Olumsuz bağlamda kullanılan kabul etme/tolere etme durumunu saptamak.

Anahtar Kavram

Sözcüklerin cümle içindeki bağlamlarına göre kazandıkları eş veya yakın anlamlı karşılıklarının doğru belirlenmesi.
Bu soruyu puanla