Rasyonalist filozoflar, bilginin kaynağı olarak aklı görseler de bu temel kabulün içini doldururken farklı kavramsal araçlar ve açıklamalar geliştirmişlerdir. Aşağıda rasyonalist filozofların epistemolojik görüşlerine dair yapılan açıklamaları, ilişkili oldukları temel kavramlarla eşleştiriniz.
- Platon'un, duyusal dünyanın değişkenliğine karşı değişmez ve genelgeçer bilginin ruhun geçmiş yaşantılarından getirdiği ideaların hatırlanmasıyla mümkün olduğunu savunduğu kuramdır.Anamnesis (Anımsama)
- Descartes'ın şüphe yöntemini sonuna kadar götürdükten sonra, zihnin hiçbir dışsal veriye ve duyuma ihtiyaç duymadan, kendi üzerine düşünerek ulaştığı ilk kesin ve şüphe götürmez apaçıklığı sağlayan zihinsel yetidir.Aklın Doğal Işığı
- Spinoza'nın, evrenin rasyonel ve zorunlu düzenini (tözün doğasını) parçalı ve dolaylı akıl yürütmelerin ötesine geçerek bir bütün olarak tek bir bakışta kavramayı sağlayan en üst düzey bilgi türüdür.Sezgisel Akıl (Scientia Intuitiva)
- Leibniz'in, karşıtları mantıksal çelişki yaratacağı için doğruluğu zorunlu olan ve doğrulanması için hiçbir deneysel gözleme ihtiyaç duyulmayan apriori önerme kategorisidir.Akıl Doğrular��
Cevap
Platon'un hatırlama kuramı ile Anamnesis; Descartes'ın şüphe sonrası apaçıklığı sağlayan yetisi ile Aklın Doğal Işığı; Spinoza'nın dolaysız en üst düzey bilgisi ile Sezgisel Akıl; Leibniz'in karşıtı çelişki yaratan önermeleri ile Akıl Doğruları eşleşmektedir.
Verilen eşleştirmelerde Platon'un ideaları hatırlama kuramı anamnesis ile, Descartes'ın şüphe sonrası apaçıklığa ulaştıran zihinsel yetisi aklın doğal ışığı ile, Spinoza'nın dolaysız en üst düzey bilgisi sezgisel akıl ile ve Leibniz'in karşıtı çelişki yaratan zorunlu önermeleri akıl doğruları ile eşleşmektedir. Bu eşleştirme rasyonalizmin farklı filozoflardaki kavramsal yansımalarını tam ve doğru olarak ortaya koymaktadır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Rasyonalist filozofların bilgiye ulaşmada akla biçtikleri roller ve geliştirdikleri özgün epistemolojik kavramlar.