Soru

Zorluk: OrtaXIX. Yüzyıl Modernleşmesi ve Kurumsal Islahatlar

Osmanlı Devleti’nde XIX. yüzyılda modernleşme hamleleri kapsamında geleneksel kurumlar korunurken, bunların yanında Batı tarzı işleyen yeni kurumlar da ihdas edilmiştir. Örneğin, medreselerin varlığı sürerken rüştiye ve idadiler açılmış; şeriyye mahkemelerinin yanı sıra Nizamiye mahkemeleri kurulmuştur. Bu ıslahat tarzının Osmanlı ülkesinde aşağıdakilerden hangisine doğrudan neden olduğu savunulabilir?

  1. A
    Geleneksel kurumların tamamen ortadan kaldırılarak kültürel birliğin sağlanmasına
  2. B
    Batılılaşma hareketlerinin sivil toplum öncülüğünde tabandan tavana doğru yayılmasına
  3. Eğitim ve yargı sisteminde farklı kuralların uygulandığı ikili bir yapının ortaya çıkmasınaCevap
  4. D
    Avrupa devletlerinin azınlık haklarını gerekçe göstererek Osmanlı iç işlerine müdahale etmesinin tamamen önlenmesine
  5. E
    Şer'i hukukun devlet yönetimindeki ve hukuki alandaki etkinliğinin tamamen sona ermesine

Cevap

Eğitim ve yargı sisteminde farklı kuralların uygulandığı ikili bir yapının ortaya çıkmasına
Osmanlı Devleti'nde XIX. yüzyılda gerçekleştirilen modernleşme hareketleri, geleneksel yapıların tamamen kaldırılması yerine yenilerinin eklenmesi yöntemiyle yürütülmüştür. Bu durum, eğitim alanında medrese-rüştiye, hukuk alanında ise şeriyye-nizamiye mahkemeleri gibi aynı amaca hizmet eden ancak farklı kurallarla işleyen iki ayrı yapının yan yana bulunmasına, yani kurumsal ikiliklerin ortaya çıkmasına yol açmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki ıslahat yöntemini analiz etme
Geleneksel kurumlar (medreseler, şeriyye mahkemeleri) ile Batı tarzı kurumların (rüştiye/idadi, Nizamiye mahkemeleri) eş zamanlı olarak varlığını sürdürdüğü tespit edilir.
Soru kökündeki bilgiden hareketle yapılan ıslahatların niteliğini anlamak.
2
Eş zamanlı var olan iki farklı kurum yapısının toplumsal ve idari etkisini değerlendirme
Aynı alanlarda (eğitim ve hukuk) iki farklı zihniyet ve yönteme sahip kurumların bulunmasının kurumsal ve kültürel bir bölünmeye (ikiliğe) yol açacağı belirlenir.
Islahatların doğrudan ortaya çıkardığı kurumsal sonucu tespit etmek.
3
Seçenekleri analiz ederek doğru sonuca ulaşma
Eğitim ve yargı sisteminde farklı kuralların uygulandığı ikili bir yapının ortaya çıktığı sonucuna ulaşılır.
Yanlış seçenekleri eleyerek doğru yargıyı doğrulamak.

Anahtar Kavram

XIX. Yüzyıl Kurumsal Modernleşmesi ve İkili Yapı
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla