Examkin

Soru

Zorluk: ZorKısaltmaların Yazımı

Dilimizde kısaltmaların yazımı ve bunlara getirilen eklerin kullanımı belirli kurallarla düzenlenmiştir. Bu kurallara uyulmaması yazım yanlışına yol açar.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

  1. A
    Gelecek ay düzenlenecek uluslararası kongrede, Türkiye'yi temsil edecek kurumlar arasında TÜBİTAK'ın da adı geçiyor.
  2. B
    Yazar, eserinde farklı dillerin etkisini incelerken özellikle İng.den yapılan alıntıların oranını karşılaştırmalı olarak sunmuştur.
  3. C
    Laboratuvarda kimyasal analizler için ayrılan 50 kg50\text{ kg}'lık numuneler, nem almayan özel bölmelerde saklanıyordu.
  4. Yeni düzenlemelerin ardından, çalışanların işlemlerinin kolaylaştırılması amacıyla SGK'nın sisteminde kapsamlı bir güncellemeye gidildi.Cevap
  5. E
    Eski İstanbul mahallelerini anlatan romanda, o dönemin günlük yaşamına dair pek çok detaya vb.lerine yer verilmiştir.

Cevap

Yeni düzenlemelerin ardından, çalışanların işlemlerinin kolaylaştırılması amacıyla SGK'nın sisteminde kapsamlı bir güncellemeye gidildi.
Sosyal Güvenlik Kurumu'nun kısaltması olan 'SGK', büyük harflerle yapılan ve harf harf okunan bir kısaltmadır. Bu tür kısaltmalara gelen ekler kısaltmanın açılımına göre değil, son harfin okunuşuna göre belirlenir. Türkçede 'K' harfi 'ke' şeklinde telaffuz edildiğinden, kısaltma 'se-ge-ke' şeklinde okunur ve getirilecek ek 'SGK'nin' olmalıdır. Cümlede 'SGK'nın' yazılarak yazım yanlışı yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki kısaltmaları ve bunlara getirilen ekleri belirleyin.
Belirlenen ifadeler: 'TÜBİTAK'ın', 'İng.den', '50 kg50\text{ kg}'lık', 'SGK'nın' ve 'vb.lerine' şeklindedir.
Yazım yanlışını bulabilmek için her bir kısaltmanın türüne göre ek alıp almadığı kontrol edilmelidir.
2
Büyük harflerle yapılan ve harf harf okunan kısaltmaların kurallarını uygulayın.
'SGK' kısaltması büyük harflerle oluşturulmuştur ve harf harf telaffuz edilir (se-ge-ke). Türkçede ünsüz harfler 'e' ses desteğiyle okunduğu için son harf 'ke'dir. Bu nedenle kısaltmaya getirilecek ek son harfin okunuşuna göre belirlenmeli ve 'SGK'nin' şeklinde yazılmalıdır. Cümlede 'SGK'nın' yazılarak yazım hatası yapılmıştır.
Kısaltmanın açılımına (Sosyal Güvenlik Kurumu'nun) ya da hatalı bir seslendirmeye (se-ge-ka) göre ek getirilmesi yazım yanlışıdır.
3
Diğer seçeneklerdeki kısaltma türlerini ve ekleri kontrol ederek doğruluğunu kesinleştirin.
'TÜBİTAK'ın' kelime gibi okunduğu için okunuşa göre ek almıştır (doğru). 'İng.den' ve 'vb.lerine' sonunda nokta bulunduğu için kesme işareti almamıştır (doğru). '50 kg50\text{ kg}'lık' küçük harfli ölçü birimi olduğu için açılış kelimesinin okunuşuna (kilogramlık) göre ek almış ve kesmeyle ayrılmıştır (doğru).
Tek bir doğru seçeneğin bulunduğundan emin olmak amacıyla diğer seçenekler elenir.

Anahtar Kavram

Büyük harflerle yapılan ve harf harf okunan kısaltmalara getirilen eklerin, kısaltmanın açılımına göre değil, son harfin Türkçe okunuşuna (özellikle 'K' harfinin 'ke' şeklinde okunması kuralına) göre getirilmesi ve kesme işaretiyle ayrılması.
Bu soruyu puanla

Konular

Kısaltmaların Yazımı

Bu konudan daha fazla soru