Soru

Zorluk: Çok zorTuzların Özellikleri ve Yaygın Kullanım Alanları

Laboratuvarda etiketleri kaybolmuş XX, YY ve ZZ katı tuz numunelerinin NaClNaCl, Na2CO3Na_2CO_3, NaHCO3NaHCO_3, CaCO3CaCO_3 ve NH4ClNH_4Cl bileşiklerinden üçü olduğu bilinmektedir. Bu tuzları teşhis etmek amacıyla aşağıdaki araştırmalar yapılıyor:

- XX ve YY katılarının oda sıcaklığında hazırlanan sulu çözeltilerinin bazik özellik gösterdiği, ZZ katısının sulu çözeltisinin ise asidik özellik gösterdiği tespit ediliyor.
- XX katısı ısıtıldığında karbondioksit (CO2CO_2) gazı açığa çıkarak YY katısına dönüşüyor.
- ZZ katısının kuru pillerde elektrolit olarak ve metallerin kaynak yapılmadan önce yüzeylerindeki pası temizlemede (lehimcilikte) kullanıldığı biliniyor.

Buna göre XX, YY ve ZZ tuzları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    X tuzunun yaygın adı çamaşır sodası, Y tuzunun yaygın adı ise yemek sodasıdır.
  2. B
    Z tuzunun sistematik adı sodyum klorür olup, sulu çözeltisi oda sıcaklığında turnusol kağıdının rengini değiştiremez.
  3. Y tuzu sert sularda sertliğe neden olan iyonları çöktürerek suyun yumuşatılmasında kullanılırken, X tuzu antiasit özelliğiyle mide asitliğini düzenlemede kullanılabilir.Cevap
  4. D
    Y tuzu ısıtıldığında sönmemiş kireç (CaO) katısına ve karbondioksit (CO2) gazına ayrışarak çimento üretiminde doğrudan kullanılır.
  5. E
    X, Y ve Z bileşiklerinin tamamı iyonik yapıda olduğundan, oda sıcaklığındaki katı hallerinde serbest iyonlar yardımıyla elektrik akımını iletir.

Cevap

Sodyum karbonat tuzu sert sulardaki kalsiyum ve magnezyum iyonlarını çöktürerek suyun yumuşatılmasında kullanılırken, sodyum bikarbonat tuzu antiasit özelliğiyle mide asitliğini düzenlemede kullanılabilir.
Sodyum karbonat tuzu sulu ortamda sertlik veren kalsiyum ve magnezyum iyonlarıyla çökelek oluşturarak suyun yumuşatılmasını sağlar. Sodyum bikarbonat ise zayıf bazik özelliğiyle mide asidinin pH dengesini düzenlemede antiasit olarak görev yapar.

Adım Adım Çözüm

1
Z tuzunun kimliğini belirlemek.
Z tuzunun sulu çözeltisinin asidik olması ve kuru pillerde elektrolit olarak kullanılması onun amonyum klorür (NH4ClNH_4Cl - nişadır) olduğunu gösterir.
Amonyum klorür asidik bir tuzdur ve lehimcilik ile pil üretimi yaygın kullanım alanlarındandır.
2
X ve Y tuzlarının kimliğini belirlemek.
X tuzunun ısıtılmasıyla karbondioksit çıkışı ve Y tuzunun oluşması, X'in sodyum bikarbonat (NaHCO3NaHCO_3 - yemek sodası) ve Y'nin sodyum karbonat (Na2CO3Na_2CO_3 - çamaşır sodası) olduğunu kanıtlar.
Sodyum bikarbonat ısı etkisiyle sodyum karbonat, su ve karbondioksit gazına ayrışır.
3
X ve Y tuzlarının kullanım alanlarını analiz etmek.
Sodyum karbonat sert sulardaki kalsiyum ve magnezyum iyonlarını çöktürerek suyu yumuşatır; sodyum bikarbonat ise antiasit olarak mide asidini nötralize eder.
Çamaşır sodası sert suları yumuşatmada, yemek sodası ise kabartma tozu ve mide rahatlatıcı antiasit olarak yaygın şekilde kullanılır.

Anahtar Kavram

Tuzların asit-baz karakteri, kimyasal formülleri, yaygın adları, ısı karşısındaki davranışları ve endüstriyel kullanım alanları.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla