Soru

Zorluk: OrtaParagrafta Yardımcı Düşünceler

Bilişsel çelişki kuramı, bireyin sahip olduğu inan��lar, değerler veya tutumlar ile davranışları arasında bir uyumsuzluk ortaya çıktığında yaşadığı zihinsel gerginliği açıklar. Leon Festinger tarafından ortaya atılan bu teoriye göre, insanlar içsel bir tutarlılık arayışı içindedir ve bu tutarlılık bozulduğunda ciddi bir huzursuzluk hissederler. Bu huzursuzluğu azaltmak için bireyler; davranışlarını değiştirebilir, inançlarını yeni duruma uyarlayabilir ya da çelişkiyi önemsizleştirecek yeni bilgiler arayabilirler. Örneğin, sigaranın sağlığa zararlı olduğunu bilmesine rağmen sigara içmeye devam eden bir kişi, 'stresimi azaltıyor' diyerek yeni bir biliş ekler ve zihnindeki gerilimi dengeler. Kuram, insanın rasyonel bir varlık olmaktan ziyade, davranışlarını rasyonalize etmeye çalışan bir varlık olduğunu savunur.

Bu parçadan hareketle "bilişsel çelişki kuramı" ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    İnanç ve eylemler arasındaki uyumsuzluğun bireyde zihinsel bir gerginliğe yol açtığına
  2. B
    Bireyin, yaşadığı huzursuzluğu hafifletmek amacıyla inançlarını yeni duruma adapte edebileceğine
  3. C
    İnsanın kararlarında tamamen mantıklı davranan bir varlık olmaktan ziyade davranışlarını rasyonalize etmeye çalıştığına
  4. D
    Bireylerin karşılaştıkları uyumsuzlukları önemsiz kılmak adına yeni bilgi arayı��ına yönelebileceğine
  5. Zihinsel huzursuzluğun şiddetinin, çelişkiye neden olan konunun toplumsal değerlerle ne ölçüde çakıştığına göre değiştiğineCevap

Cevap

Zihinsel huzursuzluğun şiddetinin, çelişkiye neden olan konunun toplumsal değerlerle ne ölçüde çakıştığına göre değiştiğine
Doğru yanıt olan seçenek, metinde hiçbir şekilde değinilmeyen 'toplumsal değerler' unsurunu barındırmaktadır. Parçada bilişsel çelişkinin tamamen bireysel ve içsel süreçlerine odaklanılmış, toplumsal çevre veya toplumsal kabul düzeyinin bu çelişkinin şiddetine olan etkisinden bahsedilmemiştir. Dolayısıyla bu yargı parçadan çıkarılamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Parçada geçen temel yargıları ve ana fikri belirlemek.
Bilişsel çelişki ve zihinsel gerginlik kavramları analiz edildi.
Seçeneklerle metindeki bilgileri eşleştirebilmek için temel yargıların bilinmesi gerekir.
2
Çelişkiyi giderme yöntemlerini belirlemek.
Davranış değiştirme, inancı uyarlama veya çelişkiyi önemsizleştirecek yeni bilgi arama yollarından bahsedildiği ve sigara örneğiyle somutlaştırıldığı belirlendi.
Uyumsuzlukları azaltmaya yönelik stratejilerin parçadaki yerini doğrulamak gerekir.
3
İnsanın doğasına dair tespiti okumak.
Son cümlede insanın rasyonel bir varlık olmaktan çok rasyonalize eden bir varlık olduğunun vurgulandığı görüldü.
İnsanın mantıklı karar alıp almadığına dair yargının doğruluğunu kontrol etmek gerekir.
4
Seçenekleri paragraftaki bu bilgilerle karşılaştırmak.
İnanç ve eylemlerin gerginlik yaratması (birinci cümle), inançları adapte etme (üçüncü cümle), rasyonalize etme (son cümle) ve yeni bilgi arayışı (üçüncü cümle) seçeneklerle eşleşmektedir. Ancak toplumsal değerlerle çakışma durumunun gerginliğin şiddetini değiştirdiğine dair bir bilgi metinde bulunmamaktadır.
Metinde değinilmeyen unsuru (toplumsal değerler) barındıran seçeneği doğru yanıt olarak tespit etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Paragrafta Yardımcı Düşünceler
Bu soruyu puanla