Examkin

Soru

Zorluk: OrtaHidayet ve Dalalet

Ankebût Suresi'nin 69. ayetinde şöyle buyrulmaktadır:

'Bizim uğrumuzda cihat edenleri (gayret gösterenleri) elbette kendi yollarımıza iletiriz (hidayet ederiz). Şüphesiz Allah, ihsan sahipleriyle beraberdir.'

Bu ayette yer alan kavramlar ve İslam'ın irade-hidayet ilişkisine dair genel ilkeleri göz önünde bulundurulduğunda, hidayete ulaşma süreciyle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. Hidayet; kulun hakikati bulma yolundaki samimi çabası ve iradesine (cihat) karşılık, Allah'ın bu yönelişi doğru yola ulaştırma ile neticelendirmesidir; bu da kulu Allah'ı görüyormuşçasına yaşama bilinci olan ihsana ulaştırır.Cevap
  2. B
    Hidayet, kulun tercihinden bağımsız olarak tamamen ilahi bir cebirle (zorlamayla) gerçekleşir; zira ayetteki 'iletiriz' fiili insanın bu süreçte herhangi bir iradi rolünün bulunmadığını gösterir.
  3. C
    İhsan, kişinin ibadetlerinde sadece şekilsel şartları yerine getirmesidir; ayetteki 'kendi yollarımız' ifadesi de kişinin sadece dünyevi hedeflere ulaşmasını ifade eder.
  4. D
    İnsanın doğru yola ulaşması tamamen kendi aklının ve çabasının (cihat) ürünüdür; kulun hidayete ermesinde yaratıcı ve yönlendirici bir unsur olarak Allah'ın iradesinin rolü yoktur.
  5. E
    Ayette hidayet yollarına iletilme vaadi, yalnızca savaş meydanında düşmanla çarpışan (cihat) askerin kazanacağı zafer ve ganimet yollarıyla sınırlandırılmıştır.

Cevap

Hidayet; kulun hakikati bulma yolundaki samimi çabası ve iradesine karşılık, Allah'ın bu yönelişi doğru yola ulaştırma ile neticelendirmesidir; bu da kulu Allah'ı görüyormuşçasına yaşama bilinci olan ihsana ulaştırır.
Doğru değerlendirme, hidayetin tek taraflı bir süreç olmadığını, kulun samimi çabası ve yönelişine (cihat) karşılık Allah'ın hidayet lütfetmesiyle gerçekleştiğini ve bu durumun kulda Allah'ı görüyormuşçasına yaşama bilinci (ihsan) oluşturduğunu belirtir. Ayetteki 'Bizim uğrumuzda cihat edenleri... kendi yollarımıza iletiriz' ifadesi kulun gayreti ile Allah'ın hidayetini; 'Allah ihsan sahipleriyle beraberdir' ifadesi ise bu sürecin ihsan mertebesiyle taçlandığını gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Ayetin metnini ve içerdiği kavramları analiz etme.
Ayette kulun gayreti (cihat), Allah'ın onu doğru yola iletmesi (hidayet) ve bu sürecin ihsan sahipleriyle beraberlikle tamamlanacağı belirtilmektedir.
Sorunun çöz��mü için öncelikle ayette geçen 'cihat', 'yol' (hidayet/sırat-ı müstakim) ve 'ihsan' kavramlarının anlam ilişkilerini kurmak gerekir.
2
İslam'ın hidayet-irade dengesini değerlendirme.
Hidayet, kulun cüz'i iradesini ve çabasını (cihat) kullanması sonucunda Allah'ın külli iradesiyle kulunu doğru yola yönlendirmesidir.
Hidayetin tek başına kulun gücüyle ya da insanın iradesini yok sayan bir ilahi zorlamayla değil, kulun tercihi ve Allah'ın yaratmasıyla gerçekleştiğini kavramak gerekir.
3
Doğru seçeneği belirleme.
Kulun hakikate yönelmesi (cihat) ile Allah'ın onu hidayete ulaştırması ve ihsan bilincine kavuşturması arasındaki bütüncül ilişkiyi açıklayan ifadenin doğru olduğu görülür.
Hidayet ve ihsan kavramlarının anlamlarını ve insan iradesiyle ilişkisini doğru şekilde bütünleştiren seçeneği tespit etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Hidayet, Dalalet ve İnsan İradesi İlişkisi
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Hidayet ve Dalalet

Bu konudan daha fazla soru