Soru

Zorluk: ZorKesme İşaretinin Kullanım Alanları ve Sınırları

Özel adlara ve kısaltmalara gelen eklerin yazımında kesme işaretinin kullanımı ve sınırları Türk Dil Kurumu tarafından kurallara bağlanmıştır.

Buna göre, aşağıda verilen cümlelerin hangisinde bu kurallara uyulmamasından kaynaklanan bir noktalama hatası vardır?

  1. A
    Avrupa Birliği'ne üye ülkelerle yapılan çevre zirvesinde, sürdürülebilir enerji kaynaklarının yaygınlaştırılması kararlaştırıldı.
  2. B
    Yapılan son incelemelerde, Amik Ovamızın tarımsal sulama altyapısında ciddi bir modernizasyon ihtiyacı olduğu tespit edildi.
  3. C
    Kültür Bakanlığı, Türkçenin tarihsel gelişimini ve söz varlığını korumak amacıyla geniş kapsamlı bir arşiv çalışması başlattı.
  4. Yükseköğretim Kurulunun son kararıyla, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dekanlığı'na yeni bir atama gerçekleştirildi.Cevap
  5. E
    Şirketimiz, 2026'daki yeni yatırım hedefleri doğrultusunda ASELSAN'ın başlattı��ı savunma sanayi projesine ortak oldu.

Cevap

Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Co��rafya Fakültesi Dekanlığına ifadesinde kesme işareti kullanılmamalı ve kelime 'Dekanlığına' şeklinde bitişik yazılmalıdır.
Dekanlık gibi idari birim, makam ve kuruluş adlarına getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Ayrıca TDK kurallarına göre 'Başbakanlık, Rektörlük vb. sözler ünlüyle başlayan bir ek geldiğinde Başbakanlığa, Rektörlüğe vb. biçimlerde yazılır.' kuralı uyarınca dekanlık kelimesine yönelme eki geldiğinde kesme işareti kullanılmadan doğrudan yumuşama yapılarak 'Dekanlığına' şeklinde yazılması gerekir. Bu nedenle ilgili seçenekte noktalama hatası yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki özel adlara ve kısaltmalara getirilen eklerin kesme işaretiyle ayrılma durumlarını tek tek analiz et.
Avrupa Birliği'ne, Amik Ovamızın, Türkçenin, Dekanlığı'na ve 2026'daki / ASELSAN'ın ifadeleri incelenmek üzere belirlenir.
Yazım yanlışının hangi kuralın ihlalinden kaynaklandığını saptamak.
2
TDK'nin kurum, kuruluş ve kurul adlarına gelen eklerin ayrılmaması kuralını ve bunun istisnalarını hatırla.
Avrupa Birliği'ne ifadesindeki kesme kullanımı doğrudur çünkü Avrupa Birliği bu kuralın dışındadır. Ancak Dekanlık gibi idari makam ve kurul adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmamalı ve ünlüyle başlayan ek aldığında yumuşayarak yazılmalıdır.
Kurum ve kuruluş adlarındaki ek ayrımı sınırlarını denetlemek.
3
Özel adlardaki iyelik eki değişimi ve yapım eki sonrası gelen eklerin durumunu kontrol et.
Amik Ovamızın (başka bir iyelik eki geldiği için kesmesiz) ve Türkçenin (yapım ekinden sonra gelen çekim eki olduğu için kesmesiz) kullanımlarının kurallara tamamen uygun olduğunu doğrula.
İyelik eki ve yapım eki kurallarının doğru uygulanıp uygulanmadığını teyit etmek.
4
Hatalı kullanımı tespit edip düzelt.
Dekanlığı'na yazımının yanlış olduğunu, doğrusunun 'Dekanlığına' şeklinde olması gerektiğini belirle.
Soru kökünde istenen noktalama hatasını netleştirmek.

Anahtar Kavram

Kesme işaretinin kurum, kuruluş adlarında, yapım eki almış özel isimlerde ve iyelik eki değişimlerinde kullanım sınırları.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla