Soru

Zorluk: KolaySes Dalgaları

Ses dalgalarına ait bazı kavramlar soldaki sütunda, bu kavramların açıklamaları ve fiziksel özellikleri ise sağdaki sütunda verilmiştir.

Buna göre, soldaki kavramları sağdaki en uygun açıklamalarla eşleştiriniz.

  • YükseklikSes dalgasının frekansı ile ilişkili olan, sesin ince (tiz) veya kalın (pes) algılanmasını belirleyen özellik
  • ŞiddetSes dalgasının genliği ve taşıdığı enerji ile ilişkili olan, sesin gürlük düzeyini belirleyen özellik
  • TınıAynı frekanstaki sesleri çıkaran farklı kaynakların seslerini ayırt etmeyi sağlayan ses dalgası formu (sesin rengi)
  • Ortam İhtiyacıSes dalgalarının mekanik ve boyuna dalga olması sebebiyle yayılabilmek için mutlaka maddesel bir ortama ihtiyaç duyması (boşlukta yayılamama)

Cevap

Yükseklik kavramı sesin ince/kalın duyulmasını sağlayan frekans açıklamasıyla; şiddet kavramı sesin gürlüğünü belirleyen genlik/enerji açıklamasıyla; tını kavramı farklı kaynakların sesini ayırt etmeye yarayan ses rengi açıklamasıyla; ortam ihtiyacı ise mekanik ve boyuna bir dalga olan sesin boşlukta yayılamaması açıklamasıyla eşleşir.
Yükseklik kavramı sesin ince veya kalın algılanmasını belirleyen frekans özelliğiyle eşleşir. Şiddet kavramı sesin gürlüğünü belirleyen genlik özelliğiyle eşleşir. Tını kavramı farklı kaynakların sesini ayırt etmeyi sağlayan sesin rengi özelliğiyle eşleşir. Ortam ihtiyacı ise sesin boşlukta yayılmasını engelleyen mekanik ve boyuna dalga olması özelliğiyle eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Yükseklik kavramının fiziksel kaynağını analiz etme.
Yükseklik frekansla ilgilidir. Frekansı yüksek sesler ince, düşük sesler kalındır. Birinci açıklama ile eşleşir.
Sesin incelik ve kalınlığı fiziksel olarak bir saniyedeki titreşim sayısını ifade eden frekans ile tanımlanır.
2
Şiddet kavramının fiziksel kaynağını analiz etme.
Şiddet genlikle ilgilidir. Genlik büyükse ses gür, küçükse zayıftır. İkinci açıklama ile eşleşir.
Ses dalgasının taşıdığı enerji miktarının bir ölçüsü olan genlik, sesin gürlük seviyesini (şiddetini) belirler.
3
Tını kavramının fiziksel kaynağını analiz etme.
Tını sesin rengidir. Farklı müzik aletlerinin ayırt edilmesini sağlar. Üçüncü açıklama ile eşleşir.
Aynı frekans ve şiddetteki ses dalgalarının, kaynağın fiziksel yapısına bağlı olarak farklı dalga şekillerine sahip olması tını farkını yaratır.
4
Ortam ihtiyacı kavramının fiziksel kaynağını analiz etme.
Ses mekanik ve boyuna bir dalga olduğundan boşlukta yayılamaz, maddesel ortama ihtiyaç duyar. Dördüncü açıklama ile eşleşir.
Mekanik dalgalar enerjiyi iletmek için ortamdaki moleküllerin titreşimine ihtiyaç duyarlar; bu yüzden ses boşlukta yayılamaz.

Anahtar Kavram

Ses dalgalarının temel özellikleri (frekans/yükseklik, genlik/şiddet, tını) ve yayılma özellikleri (mekanik ve boyuna dalga yapısı)
Bu soruyu puanla