Aşağıda Türkiye'nin farklı coğrafi yörelerinde görülen kır yerleşmesi örnekleri ile bu yerleşmelerin coğrafi nitelikleri ve sınıflandırmaları verilmiştir. Sol sütundaki yerleşme örneklerini, sağ sütundaki doğru coğrafi nitelik ve sınıflandırmalarla eşleştiriniz.
- Menteşe Yöresi'nde yaygın olan ve karstik engebelerin bulunduğu alanlarda küçük çaplı tarım ve hayvancılık amacıyla kurulan 'Dam' yerleşmeleriKarstik arazinin ve engebeli yapının etkisiyle genellikle ailelerin geçici olarak konakladığı, tarım ve hayvancılık yapılan geçici köy altı yerleşmesi
- Doğu Karadeniz'in dik yamaçlarında, tarım arazilerinin küçük ve parçalı olduğu alanlarda görülen yerleşme dokusuYer şekillerinin engebeli, su kaynaklarının ise bol ve yaygın olmasının bir sonucu olarak ortaya çıkan dağınık dokulu yerleşme
- Güneydoğu Anadolu'da (Şanlıurfa çevresi) düzlük alanlarda, tarım topraklarının geniş yer kapladığı sahalarda görülen yerleşme dokusuSu kaynaklarının kısıtlı olması nedeniyle yerleşmelerin su kaynağı (kuyu, çeşme) etrafında toplandığı, düz yer şekillerine sahip toplu dokulu yerleşme
- Batı Karadeniz'de (Bolu ve Kastamonu çevresi) birkaç mahallenin bir idari birim altında birleşmesiyle oluşan kalıcı yerleşme tipiYer şekillerinin ve tarım arazilerinin parçalı yapısı nedeniyle ortaya çıkan, sosyo-ekonomik ve idari ihtiyaçlarla şekillenmiş kalıcı köy altı yerle��mesi
Cevap
Eşleştirme şu şekildedir: Menteşe Yöresi'ndeki Dam yerleşmeleri geçici köy altı yerleşmesi niteliği taşır; Doğu Karadeniz'deki yerleşmeler engebeli arazi ve bol su nedeniyle dağınık dokuludur; Güneydoğu Anadolu'daki ova köyleri düz arazi ve yetersiz su nedeniyle toplu dokuludur; Batı Karadeniz'deki Divan yerleşmeleri ise kalıcı köy altı yerleşmesi özelliğindedir.
Doğru eşleştirmede; Menteşe Yöresi Dam yerleşmesi geçici köy altı yerleşmesiyle, Doğu Karadeniz dağınık dokulu yerleşmeyle, Güneydoğu Anadolu toplu dokulu yerleşmeyle, Batı Karadeniz Divan yerleşmesi ise kalıcı köy altı yerleşmesiyle eşleşir. Bu eşleştirme Türkiye'nin fiziki (su ve yer şekilleri) ve beşeri (ekonomik faaliyet, idari yapı) coğrafya özellikleriyle tam uyumludur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Türkiye'de kır yerleşmelerinin dokusal (dağınık, toplu) ve idari/fonksiyonel (geçici, kalıcı köy altı yerleşmeleri) açıdan dağılışını belirleyen fiziki ve beşeri coğrafya faktörleri.