Soru

Zorluk: Çok zorParagrafta Yardımcı Düşünceler

Biyo-sanat; canlı dokuları, organizmaları ve bakterileri doğrudan sanatsal bir mecra olarak kullanan, çağdaş sanatın sınır uçlarındaki bir akımdır. Klasik sanatın doğayı taklit ya da temsil etme (mimesis) kaygısının aksine biyo-sanat, canlılığın kendisini doğrudan sanatsal sürecin merkezine konumlandırır. Genetik mühendisliği tekniklerini kullanan öncüler, canlıların DNA dizilimlerine müdahale ederek yaratıcılık ile biyolojik mühendislik arasındaki ontolojik ayrımı flulaştırırlar. Bu müdahale, sanat eserinin 'biricikliği' ve 'sanatçının yaratıcı otoritesi' gibi geleneksel estetik kategorileri sarsarken, izleyiciyi de yeni bir etik konumlanmaya zorlar. Zira laboratuvar ortamında biçimlendirilen bu yapılar, yalnızca seyirlik birer estetik nesne olmaktan çıkıp ahlaki sorumluluk alanımıza dâhil olan yeni yaşam formlarına dönüşür.

Bu parçadan biyo-sanatla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

  1. A
    Klasik sanatın doğayı yansıtma odaklı mimesis anlayışından farklı olarak doğanın kendisini doğrudan yapıtın öznesi kıldığına
  2. B
    Bilimsel ve teknolojik yöntemlerin kullanımıyla sanatsal yaratıcılık ile biyolojik mühendislik arasındaki varoluşsal sınırları belirsizleştirdiğine
  3. C
    Sanat eserinin tekliği ve sanatçının yaratıcı kimliği gibi yerleşik estetik kuramların sorgulanmasına yol açtığına
  4. Sanatsal üretimi laboratuvar süreçlerine bağımlı kılarak, bilimsel kuralların estetik yaratım özgürlüğünün önüne geçmesini hedeflediğineCevap
  5. E
    Estetik nesne konumuna getirilen canlı yap��ların, alımlayıcıyı estetik hazzın ötesinde ahlaki bir değerlendirme yapmaya sevk ettiğine

Cevap

Sanatsal üretimi laboratuvar süreçlerine bağımlı kılarak, bilimsel kuralların estetik yaratım özgürlüğünün önüne ge��mesini hedeflediğine
Doğru yanıt, sanatsal üretimi laboratuvar süreçlerine bağımlı kılarak bilimsel kuralların estetik yaratım özgürlüğünün önüne geçmesini hedeflediğini iddia eden seçenektir. Parçada biyo-sanatın genetik mühendisliği tekniklerini kullandığı, laboratuvar ortamında biçimlendirildiği ve bazı geleneksel kategorileri sarstığı belirtilmektedir. Ancak tüm bunların amacının estetik yaratım özgürlüğünü kısıtlamak veya sanatı bilimsel kuralların egemenliğine sokmak olduğuna dair hiçbir bilgi veya yönlendirme yoktur. Dolayısıyla bu yargı parçadan çıkarılamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Metnin ilk ve ikinci cümleleri anlamsal olarak çözümlenir.
Biyo-sanatın mimesis (temsil/taklit) kaygısının aksine doğayı ve canlılığı doğrudan merkeze aldığı saptanır.
Klasik sanatın doğayı yansıtma odaklı mimesis anlayışından farklı olarak doğanın kendisini doğrudan yapıtın öznesi kıldığı yargısının doğruluğunu kontrol etmek.
2
Metnin üçüncü cümlesindeki 'ontolojik ayrımı flulaştırma' ifadesi incelenir.
Yaratıcılık ile biyolojik mühendislik arasındaki varoluşsal (ontolojik) sınırların belirsizleştiği anlaşılır.
Bilimsel yöntemlerin kullanımıyla yaratıcılık ve biyolojik mühendislik sınırlarının belirsizleştiği yargısının parçada bulunup bulunmadığını doğrulamak.
3
Metnin dördüncü cümlesindeki geleneksel estetik kategorilerin sarsılması ifadesi değerlendirilir.
Eserin 'biricikliği' (tekliği) ve sanatçının 'yaratıcı otoritesi' (yaratıcı kimliği) gibi kavramların sarsıldığı görülür.
Sanat eserinin tekliği ve yaratıcı kimliği gibi estetik kuramların sorgulanmasına zemin hazırlandığı yargısına ulaşılıp ulaşılamayacağını belirlemek.
4
Metnin son iki cümlesindeki alımlayıcı (izleyici) ve ahlaki sorumluluk ilişkisi analiz edilir.
Canlı yapıların seyirlik olmaktan çıkıp etik konumlanma ve ahlaki sorumluluk gerektirdiği sonucuna varılır.
Alımlayıcının estetik hazzın ötesinde ahlaki bir değerlendirme yapmaya sevk edildiği yargısının doğruluğunu test etmek.
5
Metinde verilmeyen veya metinle çelişen yargı tespit edilir.
Metinde biyolojik müdahalenin estetik özgürlüğü kısıtlama veya bilimsel kuralları öncelikli kılma gibi bir 'hedef' taşıdığına dair hiçbir bilgi bulunmadığı görülür.
Ulaşılamayacak olan doğru seçeneği netleştirmek.

Anahtar Kavram

Paragrafta Yardımcı Düşünceleri Belirleme
Bu soruyu puanla