Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorToprak Yönetimi (Tımar ve Çift-Hane) ve Vakıf Sistemi

Osmanlı klasik döneminde uygulanan Çift-Hane sistemi; devletin bir köylü ailesine (hane), bir çift öküzün işleyebileceği büyüklükte miri arazi (çift) tahsis etmesi esasına dayanırdı. Bu sistemde toprak mülkiyeti devlete ait olup, köylü toprağı satamaz, devredemez veya vakfedemezdi. Toprağın vergi gelirlerini toplayan tımar sipahisi ise köylü üzerinde yargısal ve siyasi haklara sahip olmayıp sadece kanunnamelerde belirlenen vergileri toplama ve asayişi sağlama yetkisine sahipti.

Bu bilgiler doğrultusunda, Osmanlı toprak yönetiminin Avrupa'daki feodal sistemden temel farkını ve bunun devlet yapısına etkisini en doğru açıklayan yargı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Tımar sipahisinin vergi toplama yetkisi yanında köylüyü yargılama hakkına da sahip olması, yerel düzeyde adaletin daha hızlı tecelli etmesini sağlayarak merkezi yargı sistemini zayıflatmıştır.
  2. B
    Köylünün toprağı işleme hakkının miras bırakılabilmesi, zamanla sipahinin toprağın gerçek sahibi haline gelmesine ve taşrada özerk senyörlüklerin kurulmasına zemin hazırlamıştır.
  3. Toprak mülkiyetinin devlet tekelinde tutulması ve sipahinin yargı yetkisinden yoksun olması, taşrada feodal bağımsızlıkların oluşmasını engelleyerek merkezi otoritenin güçlü kalmasını sağlamıştır.Cevap
  4. D
    Miri arazilerin vakfedilmesinin yasaklanması, sosyal devlet anlayışının gelişmesini engellemiş ve halkın temel ihtiyaçlarının karşılanmasını tamamen devlet hazinesine yüklemiştir.
  5. E
    Çift-Hane sisteminde üretimin denetlenmesi ve çiftbozan vergisinin alınması, köylünün mülkiyet hakkını koruma altına alarak serfleşmeyi önlemiş ve sınıfsız bir toplum yapısı oluşturmuştur.

Cevap

Toprak mülkiyetinin devlet tekelinde tutulması ve sipahinin yargı yetkisinden yoksun olması, taşrada feodal bağımsızlıkların oluşmasını engelleyerek merkezi otoritenin güçlü kalmasını sağlamıştır.
Toprak mülkiyetinin devlet tekelinde tutulması ve sipahinin yargı yetkisinden yoksun olması, taşrada feodal bağımsızlıkların oluşmasını engelleyerek merkezi otoritenin güçlü kalmasını sağlamıştır. Metinde belirtildiği üzere, sipahinin mülkiyet ve yargı yetkisinin olmaması, onu Avrupa'daki feodal lordlardan ayıran en temel özelliktir ve bu durum merkezi yapıyı korumaya yöneliktir.

Adım Adım Çözüm

1
Metinde ve Osmanlı toprak sisteminde mülkiyetin kime ait olduğunu belirleme
Mülkiyet devlete (miri) aittir, satılamaz veya devredilemez.
Toprak mülkiyetinin devlete ait olması, taşrada bağımsız feodal güçlerin (aristokrasinin) oluşmasını engelleyen en temel unsurdur.
2
Tımar sipahisinin yetki sınırlarını ve yargı durumunu analiz etme
Sipahi köylü üzerinde yargısal veya siyasi haklara sahip değildir, sadece kanunnamelere göre vergi toplar.
Sipahinin yargı yetkisinin olmaması, onun Avrupa'daki feodal lordlar (senyörler) gibi köylü üzerinde mutlak bir egemenlik kurmasını engeller.
3
Elde edilen verileri Avrupa feodal sistemi ile karşılaştırarak merkezi otoriteye etkisini değerlendirme
Osmanlı sisteminde mülkiyetin devlette olması ve sipahinin yargı yetkisinin bulunmaması, Avrupa'dakinin aksine taşrada merkeziyetçi yapıyı korumuştur.
Avrupa'da feodal beyler hem toprağın sahibi hem de yargıcıyken, Osmanlı'da bu yetkilerin bölünmesi merkezi otoritenin zayıflamasını önlemiştir.

Anahtar Kavram

Osmanlı toprak yönetimi (Çift-Hane ve Tımar) ile Avrupa feodalizminin merkezi otorite açısından karşılaştırılması
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Toprak Yönetimi (Tımar ve Çift-Hane) ve Vakıf Sistemi