Examkin

Soru

Zorluk: ZorCümlede Duygu ve Durumlar (Sitem, Yakınma, Pişmanlık, Küçümseme vb.)

(I) Son kitabımın hazırlık sürecinde bana destek olacağını söyleyip de işler sıkışınca ortalıkta görünmeyenlerin tavrı beni şaşırtmadı değil.
(II) Keşke o dönemde gelen cazip teklifleri elimin tersiyle itmeyip bir kısmını olsun değerlendirebilseydim.
(III) Genç şairin, hece vezniyle yazdığı birkaç şiirle edebiyat dünyasında kalıcı bir iz b��rakabileceğini sanması beni oldukça güldürüyor.
(IV) Ne yazık ki son yıllarda nitelikli okur kitlesinin giderek azaldığı gerçeğine artık hepimiz alıştık, bu durumu normal karşılar olduk.
(V) Bu kadar geniş kapsamlı bir proje için bize layık görülen bu komik bütçeyle ancak bir aylık kırtasiye giderimizi karşılayabiliriz.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. I. cümlede, gerçekleşmeyen bir beklentiye yönelik kırgınlık, doğrudan muhatabına yöneltilerek sitem duygusuyla dile getirilmiştir.Cevap
  2. B
    II. cümlede, geçmişte yapılmayan veya kaçırılan bir eylemden dolayı duyulan üzüntü (hayıflanma) ifade edilmiştir.
  3. C
    III. cümlede, bir sanatçının iddiası ve yeteneği hafife alınarak küçümseme anlamı verilmiştir.
  4. D
    IV. cümlede, olumsuz bir duruma karşı duyarsızlaşma ve onu benimseme durumunu anlatan kanıksama söz konusudur.
  5. E
    V. cümlede, tahsis edilen kaynağın niceliksel olarak yetersiz bulunduğunu ifade eden azımsama yapılmıştır.

Cevap

I. cümlede, gerçekleşmeyen bir beklentiye yönelik kırgınlık, doğrudan muhatabına yöneltilerek sitem duygusuyla dile getirilmiştir.
Doğru seçenek olan yargı söylenemez çünkü birinci cümlede yazar, kırgın olduğu kişilere hitaben doğrudan konuşmamakta, onların arkasından üçüncü şahıs ifadeleriyle okuyucuya yakınmaktadır. Bir kırgınlığın doğrudan muhatabına değil de başkalarına söylenmesi 'yakınma' (şikâyet) olarak adlandırılır. Bu nedenle bu cümle sitem cümlesi değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki cümleleri ve seçeneklerde belirtilen duygu veya durumları karşılaştırarak analiz edin.
Cümlelerin içerdikleri anlam ve duygular belirlenir.
Her seçenekteki yargının doğruluğunu tespit etmek amacıyla ilk analiz adımıdır.
2
I. cümlede yer alan 'görünmeyenlerin tavrı beni şaşırtmadı değil' ifadesinin dil bilgisindeki kip/şahıs ve hitap yönünü inceleyin.
İfadenin doğrudan muhatabına söylenmediği, üçüncü şahıslardan bahsedilerek okuyucuya aktarıldığı görülür.
Sitem ile yakınma arasındaki temel farkı belirlemek için hitap edilen kişiyi saptamak gerekir.
3
Elde edilen veriler doğrultusunda I. cümlenin sitem değil, yakınma (şikâyet) cümlesi olduğunu saptayın.
İlk cümlenin açıklamasındaki bilginin yanlış olduğu, dolayısıyla bu seçeneğin doğru cevap olduğu sonucuna varılır.
Sitem duygusunun doğrudan kişinin yüzüne karşı söylenmesi gerektiği bilgisiyle cümlenin yapısı uyuşmamaktadır.

Anahtar Kavram

Cümlede Duygu ve Durumlar (Sitem - Yakınma Ayrımı)
Bu soruyu puanla

Konular

Cümlede Duygu ve Durumlar (Sitem, Yakınma, Pişmanlık, Küçümseme vb.)

Bu konudan daha fazla soru