Soru

Zorluk: KolayParagrafta Yardımcı Düşünceler

Deniz ekosisteminin en sıra dışı canlılarından olan mürekkep balıkları, hayatta kalma mücadelelerinde benzersiz savunma mekanizmaları kullanırlar. (I) Okyanus derinliklerinde düşmanlarından korunabilmek için olağanüstü bir uyum yeteneği geliştirmiş olan bu canlılar, bulundukları ortamın rengini hızla alabilirler. (II) Derilerinin hemen altında yer alan ve kromatofor adı verilen özel pigment hücrelerini kasıp gevşeterek saniyeler içinde çevrelerindeki zeminle görsel olarak bütünleşebilirler. (III) Bu biyolojik renk değişimi, sadece tehlikelerden gizlenmelerini sağlamakla kalmayıp kendi türleriyle karmaşık mesajlar yoluyla iletişim kurmalarına da imkân tanır. (IV) Üstelik sadece renklerini değiştirmekle yetinmeyip derilerinin fiziksel yapısını pürüzlü veya düz hâle getirerek çevredeki yosun ya da kaya dokusunu birebir taklit edebilirler.

Bu parçada numaralanmış cümleler ile bu cümlelerden çıkarılabilecek yardımcı düşüncelerin doğru eşleştirmesini yapınız.

  • I. CümleÇevreye uyum sağlama becerilerinin temelinde düşmanlardan korunma ihtiyacının yer aldığı
  • II. CümleVücutlarındaki pigmentlerin kontrolü yoluyla çok kısa sürede gizlenebildikleri
  • III. CümleGörünüm değiştirebilmenin, tür içi haberleşme işlevi de üstlendiği
  • IV. CümleKamufle olurken yalnızca renkleri değil, fiziksel yüzey özelliklerini de taklit edebildikleri

Cevap

Birinci cümle, çevreye uyum sağlama becerilerinin temelinde düşmanlardan korunma ihtiyacının yer aldığı düşüncesiyle; ikinci cümle, vücutlarındaki pigmentlerin kontrolü yoluyla çok kısa sürede gizlenebildikleri düşüncesiyle; üçüncü cümle, görünüm değiştirebilmenin tür içi haberleşme işlevi de üstlendiği düşüncesiyle; dördüncü cümle ise kamufle olurken yalnızca renkleri değil, fiziksel yüzey özelliklerini de taklit edebildikleri düşüncesiyle eşleşmektedir.
Eşleştirme, paragraftaki her bir cümlenin taşıdığı özel bilginin (yardımcı düşüncenin) doğru bir şekilde anlamca en yakın ifadeyle eşlenmesine dayanır. Birinci cümle korunma ihtiyacı ve uyum yeteneğini; ikinci cümle pigment hücreleri aracılığıyla hızlı bütünleşmeyi; üçüncü cümle tür içi mesajlaşma/iletişimi; dördüncü cümle ise fiziksel deri yapısının taklidini ifade ettiği için yapılan eşleşmeler tamamen doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci cümleyi analiz etme ve eşleştirme
Birinci cümlede 'düşmanlarından korunabilmek için olağanüstü bir uyum yeteneği' ifadesi geçmektedir. Bu ifade, uyum yeteneğinin düşmanlardan korunma amacıyla geliştirildiğini gösterdiği için birinci cümle 'Çevreye uyum sağlama becerilerinin temelinde düşmanlardan korunma ihtiyacının yer aldığı' yargısıyla eşleşir.
Paragraftaki ilk cümlenin yardımcı fikrini tespit etmek.
2
İkinci cümleyi analiz etme ve eşleştirme
İkinci cümlede 'pigment hücrelerini kasıp gevşeterek saniyeler içinde çevrelerindeki zeminle görsel olarak bütünleşebilirler' denmektedir. Bu cümle pigmentlerin kontrolüyle çok kısa sürede (saniyeler içinde) gizlenmeyi (bütünleşmeyi) ifade ettiğinden 'Vücutlarındaki pigmentlerin kontrolü yoluyla çok kısa sürede gizlenebildikleri' yargısıyla eşleşir.
Paragraftaki ikinci cümlenin yardımcı fikrini tespit etmek.
3
Üçüncü cümleyi analiz etme ve eşleştirme
Üçüncü cümledeki 'kendi türleriyle karmaşık mesajlar yoluyla iletişim kurmalarına da imkân tanır' ifadesi, renk değişiminin tür içi haberleşmeyi sağladığını gösterir. Dolayısıyla üçüncü cümle 'Görünüm değiştirebilmenin, tür içi haberleşme işlevi de üstlendiği' yargısıyla eşleşir.
Paragraftaki üçüncü cümlenin yardımcı fikrini tespit etmek.
4
Dördüncü cümleyi analiz etme ve eşleştirme
Dördüncü cümledeki 'sadece renklerini değiştirmekle yetinmeyip derilerinin fiziksel yapısını pürüzlü veya düz hâle getirerek... dokusunu taklit edebilirler' ifadesi, dokusal/fiziksel özelliklerin de taklit edildiğini anlatır. Bu nedenle dördüncü cümle 'Kamufle olurken yalnızca renkleri değil, fiziksel yüzey özelliklerini de taklit edebildikleri' yargısıyla eşleşir.
Paragraftaki dördüncü cümlenin yardımcı fikrini tespit etmek.

Anahtar Kavram

Paragrafta Yardımcı Düşünceler
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla