Soru

Zorluk: OrtaYahudilik: Tarihçesi ve İnan�� Esasları

Yahudilikte inanç esasları tarih boyunca Hristiyanlıkta olduğu gibi konsiller vasıtasıyla dogmatik formüllere dönüştürülmemiş, daha çok Tanrı ile yapılan ahde sadakat ve bu ahdin yasaları olan şeriata (Halaka) bağlılık üzerinden tanımlanmıştır. Ancak Orta Çağ'da İslam kelamcılarının inanç konularını sistemli hale getirmesinden etkilenen Yahudi düşünür İbn Meymun (Maimonides), Yahudiliğin temel akidelerini korumak amacıyla 13 maddelik bir inanç sistemi önermiştir. Günümüzde Ortodoks Yahudiler tarafından kabul edilen bu esaslar arasında Tanrı'nın birliği, ahiretin varlığı, Musa'nın peygamberlerin en büyüğü olduğu ve Tevrat'ın asla değişmeyeceği gibi ilkeler yer almaktadır.

Bu parçadan hareketle Yahudilik ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

  1. A
    Yahudi inanç sistemi, Hristiyanlıkta olduğu gibi ruhani meclislerin (konsillerin) ortak kararlarıyla şekillenmiş dogmatik formüllerden oluşur.
  2. B
    İbn Meymun'un belirlediği 13 maddelik inanç esası, Yahudiliğin başlangıcından itibaren tüm Yahudi mezhepleri tarafından kabul edilen tek meşru inanç kaynağıdır.
  3. İnanç esaslarının sistemleştirilmesinde dış kültürel etkileşimler rol oynamış olsa da dindarlığın merkezinde tarih boyunca ahit ve yasalara uygun eylem yer almıştır.Cevap
  4. D
    Tevrat (Yazılı Kanun) ile Talmud (Sözlü Kanun) arasındaki temel fark, inanç esaslarının sadece Talmud'da yer alıp Tevrat'ta hiçbir şekilde bulunmamasıdır.
  5. E
    Yahudilikte kişinin dini yükümlülüklerini yerine getirmesinde kalp ile tasdik yeterli görülmüş, yasaların pratik hayatta uygulanması ikinci plana itilmiştir.

Cevap

İnanç esaslarının sistemleştirilmesinde dış kültürel etkileşimler rol oynamış olsa da dindarlığın merkezinde tarih boyunca ahit ve yasalara uygun eylem yer almıştır.
Doğru seçenek, parçada yer alan iki temel bilgiyi birleştirmektedir: Bunlardan birincisi Yahudilikte dindarlığın merkezinde ahde ve şeriata (yasalara) uygun eylemin yer aldığı, ikincisi ise inanç esaslarının İbn Meymun tarafından sistemleştirilmesinde Orta Çağ'da İslam kelamcılarından etkilenildiği (dış kültürel etkileşim) gerçeğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki temel vurguyu analiz etmek.
Parçada, Yahudilikte inancın dogmatik formüller yerine ahde sadakat ve yasalara (Halaka) bağlılık üzerinden şekillendiği, İbn Meymun'un 13 maddelik sistemleştirmesinin ise Orta Çağ'da İslam kelamından etkilenerek yapıldığı ifade edilmiştir.
Soru kökündeki parçanın ana fikrini ve tarihi bağlamını doğru tespit etmek gerekir.
2
Seçenekleri değerlendirerek parçayla uyuşan yargıyı bulmak.
Dindarlığın merkezinde eylemin yer aldığını ve sistemleştirilme sürecinde dış etkileşimlerin (İslam kelamı gibi) etkili olduğunu belirten seçeneğin parçada verilen bilgilerle tam olarak örtüştüğü görülür.
Doğru yargının parçadaki argümanları eksiksiz yansıtıp yansıtmadığını doğrulamak gerekir.

Anahtar Kavram

Yahudilikte Ahit, İnanç Esasları (İbn Meymun'un 13 Maddesi) ve Amel İlişkisi
Bu soruyu puanla