Yaşayan Dinler

8 soru

Soru 1Soru

Yahudilik, temelde Tanrı ile İsrailoğulları arasında yapılan karşılıklı bir sözleşmeye ve bu sözleşmenin gereklerinin yerine getirilmesine dayanır. Bu inanca g��re İsrailoğulları, Tanrı'nın emirlerine uydukları sürece O'nun koruması altında olacak ve vaat edilen topraklara kavuşacaklardır.

Bu parçada bahsedilen ve Yahudiliğin en temel inanç esaslarından biri kabul edilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ahid

Cevap

Ahid
Yahudilik, Tanrı ile İsrailoğulları arasındaki özel sözleşmeye dayalı bir din yapısına sahiptir ve bu kurucu ilişkiyi ifade eden temel kavram 'Ahid'dir.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki anahtar ifadeleri belirleme
Parçada 'Tanrı ile İsrailoğulları arasında yapılan karşılıklı sözleşme' ifadesi yer almaktadır.
Parçadaki temel tanımlamayı belirlemek.
2
Kavramsal eşleştirme yapma
Dinler tarihi bilgilerine göre Tanrı ile yapılan bu karşılıklı sözleşmeye 'Ahid' adı verilir.
Tanımlanan olguyu doğru kavram ile eşleştirmek.
3
Diğer seçenekleri inceleyip doğru cevabı onaylama
Karma ve Nirvana Hint dinlerine, Teslis ve Vaftiz ise Hristiyanlığa aittir. Geriye kalan Ahid seçeneği Yahudilikteki karşılığıdır.
Yanlış seçenekleri eleyerek doğru yanıtı netleştirmek.

Anahtar Kavram

Yahudilikteki Ahid (Sözleşme) kavramı
Soru 2Soru

Hinduizm inancına göre insan, yaptığı iyi ve kötü davranışların karşılığını hem bu hayatında hem de sonraki bedenlenmelerinde alır. Bu inanç sisteminde, her ahlaki eylemin kaçınılmaz bir sonucu olduğunu ve ruhun sonraki hayatındaki konumunu belirlediğini savunan ahlaki nedensellik yasası aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Karma

Cevap

Karma yasası
Karma kavramı, Hinduizm'de kişinin yaptığı iyi ya da kötü tüm eylemlerin sonucunun sonraki hayatlarında karşılık bulacağını belirten ahlaki sebep-sonuç yasasını ifade eder. Soru kökünde bahsedilen 'ahlaki nedensellik yasası' tanımı doğrudan bu kavramla örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki tanımı analiz etmek.
Soruda 'ahlaki nedensellik yasası' ve 'yapılan eylemlerin sonucunun sonraki hayattaki konumu belirlemesi' özellikleri vurgulanmaktadır.
İstenen kavramın ayırt edici özelliklerini belirlemek için.
2
Seçeneklerdeki kavramları eşleştirmek.
Nirvana Budizm'e ait nihai kurtuluştur; Samsara doğum-ölüm döngüsüdür; Dharma ahlaki ve dini görevlerdir; Mokşa nihai kurtuluştur. Karma ise bu döngüdeki sebep-sonuç ve nedensellik yasasını ifade eder.
Yanlış kavramları eleyip doğru kavramı tespit etmek için.

Anahtar Kavram

Hinduizm'deki Karma inancı ve sebep-sonuç ilişkisi
Soru 3Soru

Hinduizm'de bireyin toplumsal ve dini konumunu belirleyen, babadan oğula geçen, sınıflar arası geçişe imkan tanımayan ve toplumun katı tabakalara ayrılmasına dayanan sistem aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kast sistemi

Cevap

Kast sistemi
Hinduizm'de bireylerin dini ve sosyal yaşam sınırlarını belirleyen, kastlar arası geçişi kesinlikle yasaklayan ve doğumla kazanılan katı toplumsal sınıflar bütününe kast sistemi denir.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökünde tanımı verilen Hinduizm'e özgü katı toplumsal tabakalaşma yapısı analiz edilir.
Doğumla gelen, dikey hareketliliğe izin vermeyen ve sosyal konumları belirleyen yapının Kast sistemi olduğu saptanır.
Tanımda geçen sınıflar arası geçişin olmaması ve babadan oğula geçme özellikleri Kast sistemini işaret eder.

Anahtar Kavram

Kast Sistemi
Tahmini Süre:40s
Soru 4Soru

Hinduizm inancında yer alan temel dini kavramlar ile bu kavramların açıklamaları aşağıda verilmiştir. Buna göre, sol sütunda yer alan kavramları sağ sütundaki doğru tanımlarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Karma
Samsara
Dharma
Mokşa

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Karma kavramı eylemlerin sonucunu belirleyen nedensellik yasasıyla, Samsara kavramı ruhun sürekli yeniden doğması döngüsüyle, Dharma kavramı kast içindeki ahlaki ve dini ödevlerle, Mokşa kavramı ise doğum-ölüm döngüsünden nihai kurtuluşla eşleşir.
Karma nedensellik yasasını, Samsara yeniden doğuş döngüsünü, Dharma kast sorumluluklarını, Mokşa ise bu döngüden nihai kurtuluşu ifade ettiği için eşleştirmeler bu tanımlara göre yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Karma kavramının tanımını belirlemek
Karma kavramı, eylemlerin ahlaki sonuçlarını düzenleyen nedensellik yasasını ifade eden açıklama ile eşleşir.
Hinduizm'deki sebep-sonuç ilişkisini ahlaki boyutta açıklayan temel kavram Karma'dır.
2
Samsara kavramının tanımını belirlemek
Samsara kavramı, ruhun doğum-ölüm döngüsü içinde sürekli beden değiştirmesini ifade eden açıklama ile eşleşir.
Reenkarnasyon veya tenasüh süreci Hinduizm'de Samsara olarak adlandırılır.
3
Dharma kavramının tanımını belirlemek
Dharma kavramı, kast düzeninde kişinin yerine getirmesi gereken toplumsal ve ahlaki yükümlülükleri ifade eden açıklama ile eşleşir.
Kişinin kastına uygun sorumluluklarını yerine getirmesi Dharma kavramı ile açıklanır.
4
Mokşa kavramının tanımını belirlemek
Mokşa kavramı, ruhun Samsara döngüsünden kurtularak ulaştığı nihai özgürlük durumunu ifade eden açıklama ile eşleşir.
Dünyevi döngünün sona ermesi ve nihai kurtuluşa erilmesi Mokşa olarak adlandırılır.

Anahtar Kavram

Hinduizm inancının temel dini ve felsefi kavramlarının doğru tanımlarla ilişkilendirilmesi.
Soru 5Soru

Yahudilikte inanç esasları tarih boyunca Hristiyanlıkta olduğu gibi konsiller vasıtasıyla dogmatik formüllere dönüştürülmemiş, daha çok Tanrı ile yapılan ahde sadakat ve bu ahdin yasaları olan şeriata (Halaka) bağlılık üzerinden tanımlanmıştır. Ancak Orta Çağ'da İslam kelamcılarının inanç konularını sistemli hale getirmesinden etkilenen Yahudi düşünür İbn Meymun (Maimonides), Yahudiliğin temel akidelerini korumak amacıyla 13 maddelik bir inanç sistemi önermiştir. Günümüzde Ortodoks Yahudiler tarafından kabul edilen bu esaslar arasında Tanrı'nın birliği, ahiretin varlığı, Musa'nın peygamberlerin en büyüğü olduğu ve Tevrat'ın asla değişmeyeceği gibi ilkeler yer almaktadır.

Bu parçadan hareketle Yahudilik ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İnanç esaslarının sistemleştirilmesinde dış kültürel etkileşimler rol oynamış olsa da dindarlığın merkezinde tarih boyunca ahit ve yasalara uygun eylem yer almıştır.

Cevap

İnanç esaslarının sistemleştirilmesinde dış kültürel etkileşimler rol oynamış olsa da dindarlığın merkezinde tarih boyunca ahit ve yasalara uygun eylem yer almıştır.
Doğru seçenek, parçada yer alan iki temel bilgiyi birleştirmektedir: Bunlardan birincisi Yahudilikte dindarlığın merkezinde ahde ve şeriata (yasalara) uygun eylemin yer aldığı, ikincisi ise inanç esaslarının İbn Meymun tarafından sistemleştirilmesinde Orta Çağ'da İslam kelamcılarından etkilenildiği (dış kültürel etkileşim) gerçeğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki temel vurguyu analiz etmek.
Parçada, Yahudilikte inancın dogmatik formüller yerine ahde sadakat ve yasalara (Halaka) bağlılık üzerinden şekillendiği, İbn Meymun'un 13 maddelik sistemleştirmesinin ise Orta Çağ'da İslam kelamından etkilenerek yapıldığı ifade edilmiştir.
Soru kökündeki parçanın ana fikrini ve tarihi bağlamını doğru tespit etmek gerekir.
2
Seçenekleri değerlendirerek parçayla uyuşan yargıyı bulmak.
Dindarlığın merkezinde eylemin yer aldığını ve sistemleştirilme sürecinde dış etkileşimlerin (İslam kelamı gibi) etkili olduğunu belirten seçeneğin parçada verilen bilgilerle tam olarak örtüştüğü görülür.
Doğru yargının parçadaki argümanları eksiksiz yansıtıp yansıtmadığını doğrulamak gerekir.

Anahtar Kavram

Yahudilikte Ahit, İnanç Esasları (İbn Meymun'un 13 Maddesi) ve Amel İlişkisi
Soru 6Soru

Hristiyanlık tarihinin gelişim sürecinde yaşanan aşağıdaki önemli olayları, kronolojik olarak en eskiden en yeniye doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Hristiyanlık tarihine ait olayların kronolojik olarak en eskiden en yeniye doğru doğru sıralaması: Milano Fermanı (313), I. İznik Konsili (325), Doğu-Batı Kiliselerinin Ayrılması (1054) ve Reform Hareketleri (1517) şeklindedir.
Milano Fermanı M.S. 313'te Hristiyanlığı serbest bırakmış, hemen ardından M.S. 325'te toplanan I. İznik Konsili inanç esaslarını belirlemiştir. M.S. 1054 yılındaki Büyük Bölünme ile Katolik-Ortodoks ayrımı yaşanmış, en son ise 1517'de başlayan Reform hareketleri Protestanlığın doğuşuna yol açmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Tarihsel olayların gerçekleştiği miladi dönemleri tespit etmek.
Milano Fermanı M.S. 313, I. İznik Konsili M.S. 325, Büyük Bölünme M.S. 1054, Reform hareketlerinin başlangıcı ise M.S. 1517 yılına tekabül eder.
Kronolojik sıralamanın yapılabilmesi için öncelikle olayların tarihsel takvimdeki yerlerinin belirlenmesi gerekir.
2
Roma İmparatorluğu dönemindeki erken dönem Hristiyanlık gelişmelerini kendi içinde sıralamak.
Milano Fermanı (M.S. 313) ile gelen serbestliğin ardından, inanç esaslarının kurumsallaşması adına I. İznik Konsili (M.S. 325) toplanmıştır.
Hristiyanlığın yasal olarak tanınması, kilisenin resmi konsiller toplayıp ortak doktrinler belirlemesinden önce gerçekleşmiş bir siyasi gelişmedir.
3
Orta Çağ ve Yeni Çağ'daki kurumsal/mezhepsel bölünmeleri kronolojik sıraya koymak.
Doğu ve Batı kiliselerinin teolojik ihtilaflarla kesin olarak ayrılması (M.S. 1054), Martin Luther'in Katolik Kilisesi'ne karşı başlattığı Reform hareketinden (M.S. 1517) önce gerçekleşmiştir.
Katolik-Ortodoks ayrışması Orta Çağ'ın ortalarında yaşanırken, Protestanlığın doğuşuna yol açan Reform hareketleri Yeni Çağ'ın başında gerçekleşmiştir.

Anahtar Kavram

Hristiyanlık Tarihinin Dönüm Noktaları ve Kronolojisi
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 7Soru

Hinduizm'de yer alan inanç ve kavramlar ile ilgili;

I. Bireyin ahlaki, toplumsal ve dini görevlerini ifade eden dharma, kast kurallarıyla da doğrudan ilişkilidir.
II. Ruhun beden değiştirmesini ifade eden samsara döngüsünden kurtularak ulaşılan nihai aşama nirvanadır.
III. Kişinin geçmişte yaptığı eylemlerin geleceğini belirlemesini sağlayan nedensellik yasasına karma denir.

yargılarından hangileri doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I ve III

Cevap

Birinci ve üçüncü öncüllerin doğru, ikinci öncüldeki nirvana ifadesinin ise Budizm'e ait olması sebebiyle yanlış olduğunu belirten 'I ve III' seçeneği.
Birinci öncülde belirtilen dharma kavramı, kişinin ahlaki ve toplumsal görevlerini kapsar ve kast sisteminin kurallarıyla doğrudan bağlantılıdır. Üçüncü öncüldeki karma ise kişinin eylemlerinin sonuçlarını belirleyen kozmik nedensellik yasasını doğru bir şekilde tanımlamaktadır. Dolayısıyla bu iki öncül doğrudur. İkinci öncülde bahsedilen samsara döngüsünden kurtuluş durumu olan nihai aşama ise Hinduizm'de nirvana değil, mokşa olarak adlandırılır. Nirvana Budizm'e ait bir kavramdır. Bu nedenle doğru yanıt birinci ve üçüncü öncülleri içeren seçenektir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci öncüldeki dharma kavramını ve kast sistemiyle olan ilişkisini analiz etmek.
Dharma, Hinduizm'de kişinin ahlaki, toplumsal ve dini görevlerini ifade eder ve kast kuralları dharmanın bir parçasıdır. Dolayısıyla bu öncül doğrudur.
Hinduizm'in temel toplumsal ve ahlaki yapısını anlamak.
2
İkinci öncüldeki samsara döngüsünden kurtuluş kavramını ve nirvana terimini incelemek.
Samsara döngüsünden nihai kurtuluş Hinduizm'de mokşa kavramıyla ifade edilir. Nirvana ise Budizm'e ait bir kavramdır. Dolayısıyla bu öncül yanlıştır.
Hinduizm ve Budizm arasındaki kavramsal farklılıkları ayırt etmek.
3
Üçüncü öncüldeki karma kavramını ve nedensellik yasasını değerlendirmek.
Karma, kişinin geçmişte yaptığı eylemlerin gelecekteki yaşamını şekillendirdiği kozmik nedensellik yasasıdır. Dolayısıyla bu öncül doğrudur.
Hindu inancındaki kader ve eylem anlayışını doğrulamak.

Anahtar Kavram

Hinduizm'in temel kavramları (Dharma, Karma, Samsara, Mokşa) ve bunların diğer Doğu dinlerinden (Budizm/Nirvana) ayırt edilmesi.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 8Soru

Aşağıda Konfüçyüsç��lük ve Taoizm inançlarına ait bazı temel kavramlar ve bunlara dair açıklamalar verilmiştir. Bu kavramları doğru açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Wu Wei
Junzi
Li
Yin-Yang

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Wu Wei, Taoizm'deki eylemsizlik ilkesiyle; Junzi, Konfüçyüsçülük'teki ideal insan modeliyle; Li, Konfüçyüsçülük'teki ahlak ve ritüel kurallarıyla; Yin-Yang ise Taoizm'deki evrensel zıtlıkların dengesiyle eşleşir.
Sol tarafta verilen kavramlar ait oldukları Uzak Doğu dinlerine (Konfüçyüsçülük ve Taoizm) ve doğru anlamlarına göre eşleştirilmiştir. Wu Wei (eylemsizlik) ve Yin-Yang (zıtların dengesi) Taoizm'e; Junzi (ideal erdemli insan) ve Li (toplumsal ve ritüel kurallar) ise Konfüçyüsçülük öğretisine aittir.

Adım Adım Çözüm

1
Wu Wei kavramını incelemek ve ait olduğu öğretideki anlamıyla eşleştirmek.
Wu Wei, Taoizm'de 'eylemsizlik' veya 'doğal akışa müdahale etmeme' ilkesini tanımladığı için Taoist eylemsizlik ifadesiyle eşleşir.
Kavramın kuramsal tanımını belirlemek.
2
Junzi kavramını incelemek ve ahlaki felsefedeki karşılığını bulmak.
Junzi, Konfüçyüsçülük'te samimiyet ve erdem sahibi ideal insan modelini temsil ettiğinden, Konfüçyüsçülük'ün olgun insan tanımıyla eşleşir.
İdeal insan modelinin hangi öğretiye ait olduğunu tespit etmek.
3
Li kavramının toplumsal ve dini işlevini değerlendirmek.
Li, Konfüçyüsçülük'te toplumsal düzeni sağlayan ritüel, saygı ve nezaket kurallarını içerdiğinden, toplumsal düzeni ve ritüelleri düzenleyen kurallar bütünüyle eşleşir.
Ahlaki ve toplumsal düzen kurallarının karşılığını belirlemek.
4
Yin-Yang kavramının kozmolojik yapısını analiz etmek.
Yin-Yang, Taoizm'de karşıt güçlerin birbirini tamamlayarak evrende oluşturduğu dengeyi temsil ettiğinden zıt kutupların dengesi ilkesiyle eşleşir.
Evrensel dualite ilkesini doğru eşleştirmek.

Anahtar Kavram

Konfüçyüsçülük ve Taoizm kavramlarının anlamları ve temel öğretileri
Yaşayan Dinler Alıştırma Soruları — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin