Aşağıdaki tabloda, periyodik sistemin aynı periyodunda yer alan baş grup elementleri olan … — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi)

Aşağıdaki tabloda, periyodik sistemin aynı periyodunda yer alan baş grup elementleri olan $X$ , $Y$ ve $W$ 'nin ilk dört iyonlaşma enerjisi ( $İE$ ) değerleri $\text{kJ/mol}$ cinsinden verilmiştir:

Element	$İE_1$	$İE_2$	$İE_3$	$��E_4$
$X$	496	4560	6910	9540
$Y$	738	1450	7730	10500
$W$	578	1817	2745	11577

Buna göre, $X$ , $Y$ ve $W$ elementleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A
$W$ elementinin birinci iyonlaşma enerjisinin $Y$ 'ninkinden düşük olmasının temel nedeni, $W$ 'nin atom yarıçapının $Y$ elementinin atom yarıçapından büyük olmasıdır.
B
$X$ elementinin birinci iyonlaşma enerjisi tepkimesi $X(k) + 496 \text{ kJ/mol} \rightarrow X^+(g) + e^-$ şeklindedir.
C
Elementlerin çekirdek yükleri arasındaki ilişki $Y > W > X$ şeklindedir.
$Y$ elementinin küresel simetri özelliği göstermesi, birinci iyonlaşma enerjisinin aynı periyottaki ve kendisinden daha büyük çekirdek yüküne sahip $W$ elementinden daha yüksek olmasına neden olur.Cevap
E
$Y(g)$ atomundan 2 elektron koparmak için verilmesi gereken toplam enerji $1450 \text{ kJ/mol}$ 'dür.

Cevap

Y elementinin k��resel simetri özelliği göstermesi, birinci iyonlaşma enerjisinin aynı periyottaki ve kendisinden daha büyük çekirdek yüküne sahip W elementinden daha yüksek olmasına neden olur.

Doğru olan ifade, Y elementinin küresel simetri özelliği göstermesinden dolayı birinci iyonlaşma enerjisinin aynı periyottaki ve çekirdek yükü kendisinden daha büyük olan W elementinden daha yüksek olduğunu belirtmektedir. Y elementi 2A grubunda (

ns^2

dizilimine sahip), W ise 3A grubundadır (

ns^2 np^1

dizilimine sahip). Küresel simetri gösteren 2A grubundaki Y atomu daha kararlıdır, bu yüzden Y'den elektron koparmak W'den daha fazla enerji gerektirir.

Adım Adım Çözüm

İyonlaşma enerjisi tablosundaki ani artışları inceleyerek elementlerin grup numaralarını belirleyin.

X elementinin 1. ve 2. iyonlaşma enerjisi arasındaki artış yaklaşık 9.2 kattır, bu yüzden X 1A grubundadır. Y elementinin 2. ve 3. iyonlaşma enerjileri arasındaki artış yaklaşık 5.3 kattır, bu yüzden Y 2A grubundadır. W elementinin 3. ve 4. iyonlaşma enerjileri arasındaki artış yaklaşık 4.2 kattır, bu yüzden W 3A grubundadır.

Bir atomun değerlik elektronları koptuktan sonra, bir alt katmandaki tam dolu kararlı soygaz elektron düzenine geçilir. Bu katmandan elektron koparmak çok yüksek enerji gerektirdiğinden iyonlaşma enerjisinde en az 3.5-4 katlık ani bir sıçrama gerçekleşir.

Elementlerin aynı periyotta yer aldığı bilgisini kullanarak çekirdek yüklerini (atom numaralarını) karşılaştırın.

Aynı periyotta soldan sağa doğru grup numarası arttıkça proton sayısı (çekirdek yükü) artar. X (1A), Y (2A) ve W (3A) elementlerinin çekirdek yükleri sırası

W > Y > X

şeklindedir.

Aynı periyottaki elementlerin proton sayıları soldan sağa ardışık olarak artmaktadır.

Y ve W elementlerinin birinci iyonlaşma enerjilerini karşılaştırarak aralarındaki sapmanın nedenini açıklayın.

Y'nin birinci iyonlaşma enerjisi (738 kJ/mol), kendisinden daha sağda yer alan ve çekirdek yükü daha fazla olan W'den (578 kJ/mol) büyüktür. Bu durum Y elementinin

ns^2

ile biten kararlı küresel simetrik elektron diziliminden kaynaklanır.

Küresel simetri özelliği gösteren atomlar daha kararlı olduğundan, elektron koparmak için gereken enerji periyodik trendin aksine artar.

Seçenekleri analiz ederek doğru ifadeyi belirleyin.

Y elementinin küresel simetrik olması nedeniyle birinci iyonlaşma enerjisinin W'den büyük olduğunu belirten ifade doğrudur.

Diğer seçeneklerdeki ifadelerin kimyasal olarak yanlış olduğu analiz edilerek elenir.

Anahtar Kavram

Aynı periyottaki baş grup elementlerinin iyonlaşma enerjisi değişiminde küresel simetri sapması (2A-3A sapması)

Tahmini Süre:2m 0s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru