Examkin

Soru

Zorluk: ZorAskeri Teşkilat: Eyalet Ordusu ve Kapıkulu Sistemi

Osmanlı Devleti, askerî teşkilatını kurarken tek bir güç odağına bağımlı kalmamayı temel bir ilke edinmiştir. Merkezde doğrudan padişaha bağlı, devşirme kökenli ve hazineden üç ayda bir 'ulufe' adı verilen maaş alan Kapıkulu askerleri bulunurken; taşrada ise dirlik (tımar) sistemi çerçevesinde toprağa bağlı olarak yetiştirilen ve hazineye nakdi yük getirmeyen Tımarlı Sipahiler yer almıştır. Tarihsel süreçte bu iki askerî yapı, hem padişahın merkezî otoritesini korumuş hem de taşra ile merkez arasındaki askerî güç dengesini sağlamıştır. Buna göre, Osmanlı askerî teşkilatının yapısı ve işleyişi dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

  1. Askerî gücün farklı toplumsal ve ekonomik temellere dayandırılmasının, merkezî otoritenin güvence altına alınmasında bir denge mekanizması oluşturduğunaCevap
  2. B
    Tımar sisteminin temel işlevinin, taşrada Avrupalı tarzda feodal toprak sahipleri yaratarak merkezî yönetimin bölgedeki yükünü hafifletmek olduğuna
  3. C
    Hem Kapıkulu askerlerinin hem de Tımarlı Sipahilerin devlet hazinesinden doğrudan nakit maaş alan profesyonel ordular olarak yapılandırıldığına
  4. D
    Osmanlı Devleti'nin kuruluşundan önce de var olan devşirme ve kapıkulu uygulamalarının, doğrudan Bizans askerî teşkilatından kopyalandığına
  5. E
    Eyalet ordusunun temelini oluşturan Tımarlı Sipahilerin, tarımsal üretime katkı sağlamayan ve yalnızca askerî eğitimle ilgilenen bağımsız yerel topluluklar olduğuna

Cevap

Askerî gücün farklı toplumsal ve ekonomik temellere dayandırılmasının, merkezî otoritenin güvence altına alınmasında bir denge mekanizması oluşturduğu yargısına ulaşılabilir.
Askerî gücün farklı toplumsal ve ekonomik temellere dayandırılmasının merkezî otoriteyi koruyan bir denge mekanizması oluşturduğunu belirten yargı doğrudur. Metinde Kapıkulu sisteminin padişaha bağlı maaşlı yapısı ile Tımarlı Sipahilerin taşradaki toprağa bağlı yapısının birlikte var olarak güç dengesi sağladığı doğrudan ifade edilmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki Kapıkulu ordusu ve Tımarlı Sipahiler ile ilgili bilgilerin analiz edilmesi.
Kapıkulu ordusunun merkezde devşirme kökenli ve maaşlı olduğu, Tımarlı Sipahilerin ise taşrada toprağa bağlı ve hazineye yük getirmeyen askerler olduğu belirlenir.
İki farklı askerî yapının yapısal ve finansal farklarını anlamak.
2
Bu iki yapının birlikte var olma amacının ve merkezî otoriteyle ilişkisinin değerlendirilmesi.
Bu iki yapının birbirine karşı bir askerî güç dengesi sağlayarak padişahın merkezî otoritesini koruduğu sonucuna ulaşılır.
Sistemin siyasi amacını belirlemek.
3
Seçeneklerin analiz edilerek doğru yargının bulunması ve yanlışların elenmesi.
Farklı toplumsal ve ekonomik temellere dayanan bu iki yapının denge mekanizması oluşturduğu yargısı doğrulanır; diğer seçeneklerdeki kavramsal ve kronolojik hatalar tespit edilir.
Soruyu nihai olarak çözümlemek.

Anahtar Kavram

Osmanlı askerî teşkilatında Kapıkulu ve Eyalet askerlerinin kurumsal özellikleri ve merkezî otoriteyi korumadaki dengeli rolleri.
Bu soruyu puanla

Konular

Askeri Teşkilat: Eyalet Ordusu ve Kapıkulu Sistemi