Soru

Zorluk: OrtaFiiller (Eylemler)

Ek-fiil (ek-eylem), Türkçede iki temel işlevde kullanılır: İsim soylu sözcüklerin arkasına gelerek onları cümlede yüklem yapmak veya çekimli fiillerin üzerine gelerek birleşik zamanlı fiil oluşturmak.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde ek-fiil, diğerlerinden farklı bir işlevde kullanılmıştır?

  1. A
    Sabahtan beri aralıksız yağan yağmur, nihayet ikindiye doğru dinmişti.
  2. B
    Kitabın bu bölümünü okurken zamanın nasıl geçtiğini hiç fark etmiyordum.
  3. C
    Yarınki önemli toplantı için hazırladığı raporu nihayet tamamlamalıymış.
  4. Gruptaki herkesin tek ortak hedefi, bu zorlu süreci başarıyla atlatmaktı.Cevap
  5. E
    Eski dostlar bir araya gelince saatlerce o güzel günlerden söz ederdik.

Cevap

Gruptaki herkesin tek ortak hedefi, bu zorlu süreci başarıyla atlatmaktı cümlesinde ek-fiil isim soylu bir sözcüğü yüklem yapmıştır.
Doğru seçenekte yer alan 'atlatmaktı' sözcüğü bir isim-fiildir. Fiilimsiler isim soylu sözcükler olduğu için buradaki ek-fiil, isim soylu bir sözcüğü yüklem yapma işlevindedir. Diğer seçeneklerde ise ek-fiil çekimli fiillere gelerek birleşik zamanlı fiil oluşturmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerin yüklemlerini ve bu yüklemlerdeki ek-fiil almış sözcükleri tespit etmek.
Cümlelerin yüklemleri sırasıyla 'dinmişti', 'fark etmiyordum', 'tamamlamalıymış', 'atlatmaktı' ve 'söz ederdik' olarak belirlenmiştir.
Ek-fiilin hangi sözcüklere geldiğini belirlemek.
2
Yüklemlerdeki ek-fiil alan sözcüklerin türlerini (isim soylu veya fiil) analiz etmek.
'dinmişti' (din-mek fiil), 'fark etmiyordum' (et-mek fiil), 'tamamlamalıymış' (tamamla-mak fiil) ve 'söz ederdik' (et-mek fiil) sözcükleri fiildir. Ancak 'atlatmaktı' sözcüğündeki 'atlatmak' kelimesi isim-fiil (fiilimsi) ekini alarak isim soylu bir sözcük olmuştur.
Ek-fiilin işlevlerini ayırt etmek.
3
Ek-fiilin işlevlerini karşılaştırarak farklı olanı bulmak.
Fiil kökenli yüklemlerde ek-fiil birleşik zamanlı fiil oluştururken, 'atlatmak' isim-fiilinde ek-fiil isim soylu bir sözcüğü yüklem yapmıştır. Dolayısıyla farklı işlevdeki cümle belirlenmiştir.
Farklı olan görevi bularak doğru yanıta ulaşmak.

Anahtar Kavram

Ek-fiilin (ek-eylemin) işlevleri ve isim-fiil yüklemlerinin isim soylu kabul edilmesi.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla