Soru

Zorluk: OrtaCümle Tamamlama ve Cümle Oluşturma

Aşağıdaki numaralanmış sözleri anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak biçimde sıralayınız.

  1. 1geçmişin izlerini sürerken karşılaştığı
  2. 2belgelerin güvenirliğini sorgulamaktan
  3. 3ve olayları kendi döneminin koşullarıyla değerlendirmekten
  4. 4kaçınan
  5. 5bir tarihçi
  6. 6nesnel bir senteze ulaşamaz.

Cevap

geçmişin izlerini sürerken karşılaştığı belgelerin güvenirliğini sorgulamaktan ve olayları kendi döneminin koşullarıyla değerlendirmekten kaçınan bir tarihçi nesnel bir senteze ulaşamaz.
Tüm ögeler dil bilgisi kurallarına ve anlamsal ilişkilere göre bir araya getirildiğinde, zaman bildiren öbeğin başta yer aldığı, eş görevli yan cümleciklerin bağlaçla bağlandığı, niteleyici sıfat-fiilin öznenin önünde yer bulduğu ve yüklemin sonda olduğu 'geçmişin izlerini sürerken karşılaştığı belgelerin güvenirliğini sorgulamaktan ve olayları kendi döneminin koşullarıyla değerlendirmekten kaçınan bir tarihçi nesnel bir senteze ulaşamaz.' cümlesi kurulmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Yüklemin ve temel yargının belirlenmesi
Cümlenin çekimli eylemi olan 'nesnel bir senteze ulaşamaz' ifadesi yüklemdir ve kurallı cümle yapısında en sonda yer almalıdır.
Türkçe söz diziminde kurallı bir cümlenin kurulabilmesi için yüklemin sonda bulunması zorunludur.
2
Yükleme bağlı öznenin tespit edilmesi
Yükleme sorulan 'Ulaşamayan kimdir?' sorusunun cevabı 'bir tarihçi' öbeğidir. Bu öbek cümlenin öznesidir.
Özne, eylemi gerçekleştiren veya yargıya konu olan temel ögedir.
3
Özneyi niteleyen sıfat-fiil grubunun bulunması
'kaçınan' sıfat-fiili 'bir tarihçi' ismini nitelediği için hemen ondan önce yer almalıdır.
Türkçede sıfatlar ve sıfat-fiiller niteledikleri veya belirttikleri isimlerin önünde bulunur.
4
Sıfat-fiile bağlanan eş görevli ögelerin belirlenmesi
'sorgulamaktan' ve 'değerlendirmekten' eylemsileri, aralarındaki 've' bağlacıyla birbirine bağlanarak 'kaçınan' sıfat-fiilinin dolaylı tümleci olurlar.
Eş görevli ögeler bağlaçlar yardımıyla birbirine bağlanarak ortak bir öge grubu oluştururlar.
5
İlk sıfat-fiil grubunun ilişkili olduğu ismin önüne getirilmesi
'geçmişin izlerini sürerken karşılaştığı' sıfat-fiil grubu 'belgelerin' tamlayanıyla başlayan isim grubunu nitelediği için cümlenin en başına yerleştirilir.
Sıfat-fiil grubu nitelediği isim tamlamasının önüne gelerek anlamca en uygun bağı kurar.

Anahtar Kavram

Cümle Oluşturmada Öge İlişkileri ve Eylemsi Grupları
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla