Examkin

Soru

Zorluk: Ortaİç Kuvvetler: Orojenez ve Epirojenez

Yer kabuğunu oluşturan tortul tabakaların sertlik derecesi, yan basınçlara maruz kaldıklarında uğrayacakları deformasyonun biçimini doğrudan belirler. Esnekliğini kaybetmemiş genç tortul tabakalar yan basınçlarla kıvrılarak yükselirken, esnekliğini kaybetmiş yaşlı ve sert tabakalar kıvrılamadığı için kırılmaya uğrar.

Buna göre, Türkiye'nin jeolojik yapısı ve dağ oluşum süreçleri dikkate alındığında, aşağıdaki dağ çiftlerinden hangisi sırasıyla kıvrılma ve kırılma mekanizmalarıyla oluşmuştur?

  1. Toros Dağları - Aydın DağlarıCevap
  2. B
    Yıldız Dağları - Kaçkar Dağları
  3. C
    Madra Dağları - Menteşe Dağları
  4. D
    Erciyes Dağı - Hasan Dağı
  5. E
    Canik Dağları - Küre Dağları

Cevap

Toros Dağları - Aydın Dağları
Doğru seçenekte verilen dağlardan ilki (Toros Dağları) esnek tortul tabakaların yan basınçlara maruz kalıp kıvrılmasıyla oluşmuş bir kıvrım dağıdır; ikincisi (Aydın Dağları) ise sert tabakaların kırılması sonucu oluşan bir horst (kırık dağ) bloğudur. Bu durum soruda belirtilen sıraya tam olarak uymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Orojenez (dağ oluşumu) mekanizmalarını ayırt etme.
Yan basınçlara maruz kalan esnek tabakalar kıvrılarak kıvrım dağlarını (antiklinal-senklinal), sert tabakalar ise kırılıp dikey yönde yer değiştirerek kırık dağlarını (horst-graben) oluşturur.
Soruda istenen sırayı (önce kıvrım, sonra kırık dağ) doğru tespit etmek için mekanizmaları bilmek gerekir.
2
Türkiye'deki da��ların oluşum kökenlerini sınıflandırma.
Toroslar ve Kuzey Anadolu Dağları kıvrım dağları; Ege Bölgesi'ndeki dağlar (Madra, Yunt, Bozdağlar, Aydın Dağları, Menteşe) kırık dağları; İç ve Doğu Anadolu'daki tek dağlar (Erciyes, Hasan vb.) ise volkanik dağlardır.
Mekanizmaların Türkiye'deki somut coğrafi karşılıklarını belirlemek için bu sınıflandırma yapılır.
3
Seçenekleri analiz ederek sırasıyla 'kıvrım' ve 'kırık' olan ikiliyi belirleme.
Toros Dağları kıvrım, Aydın Dağları kırık dağ yapısına sahip olduğu için doğru eşleşmedir.
Diğer seçeneklerde her iki dağın aynı kökene sahip olması (kıvrım-kıvrım veya kırık-kırık) veya volkanik kökenli olması elenmelerini sağlar.

Anahtar Kavram

Orojenez sürecinde tabaka esnekliğine bağlı olarak kıvrılma ve kırılma mekanizmalarıyla dağ oluşumu
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

İç Kuvvetler: Orojenez ve Epirojenez

Bu konudan daha fazla soru