Examkin

Soru

Zorluk: ZorGerçek Anlam

Türkçede bir sözcüğün zihinde uyandırdığı ilk ve temel anlama gerçek anlam denir. Sözcükler zamanla bu temel anlamlarından tamamen uzaklaşarak mecaz anlamlar kazanabileceği gibi, temel anlamla olan bağını koparmadan benzerlik ya da işlev ilişkisiyle yeni anlamlar (yan anlam) da üstlenebilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'keskin' sözcüğü gerçek anlamıyla kullanılmıştır?

  1. A
    Onun keskin zekâsı, en karmaşık mühendislik problemlerini bile saniyeler içinde çözmesini sağlıyordu.
  2. B
    Mutfaktan yükselen keskin nane kokusu, evin tüm odalarına kısa sürede yayılarak herkesi rahatsız etti.
  3. C
    Dağ yolundaki keskin virajı son anda fark eden deneyimli sürücü, soğukkanlılığını koruyarak aracı durdurdu.
  4. Tasarım atölyesindeki kumaşları düzgünce kesebilmek için masanın üzerindeki keskin makası eline aldı.Cevap
  5. E
    Yeni müdürün çalışanlara karşı takındığı keskin ve uzlaşmaz tavır, iş yerindeki huzursuzluğu artırdı.

Cevap

Tasarım atölyesindeki kumaşları düzgünce kesebilmek için masanın üzerindeki keskin makası eline aldı.
Tasarım atölyesindeki kumaşları kesmek için kullanılan makasın 'keskin' olması, sözcüğün sözlükteki ilk ve temel anlamı olan 'iyi kesen, körelmemiş' anlamını tam olarak karşılamaktadır. Bu nedenle bu cümledeki kullanım gerçek anlamdır.

Adım Adım Çözüm

1
Sözcüğün temel anlamı (gerçek anlamı) belirlenir.
'Keskin' sözcüğünün gerçek anlamı, kesici araçlar için kullanılan 'iyi kesen, körelmemiş' anlamıdır.
Sözcüğün gerçek anlamını diğer mecaz veya yan anlamlardan ayırt etmek için öncelikle ilk ve temel sözlük anlamına odaklanılması gerekir.
2
Cümlelerdeki 'keskin' sözcüklerinin bağlamları incelenir.
Zekâ, koku, viraj, makas ve tavır kelimeleriyle kurulan anlam ilişkileri değerlendirilir.
Sözcüğün cümle içinde kazandığı yeni anlamları (mecaz, yan, terim vb.) doğru sınıflandırabilmek için bağlamsal ipuçları analiz edilmelidir.
3
'Keskin' sözcüğünün temel anlamıyla doğrudan ilişkili olduğu cümle tespit edilir.
'Keskin makas' ifadesindeki makasın kesme işlevi fiziksel ve temel niteliğiyle doğrudan ilişkili olduğundan bu kullanımın gerçek anlam olduğu belirlenir. Diğer seçeneklerdeki zekâ (mecaz), koku (mecaz/duyular arası aktarım), viraj (yan anlam) ve tavır (mecaz) kullanımları elenir.
Makasın keskinliği doğrudan fiziksel ve işlevsel ilk anlama karşılık gelirken; zekâ, koku, viraj ve tavır kelimeleriyle kurulan birliktelikler yan veya mecaz anlam sınırları içindedir.

Anahtar Kavram

Sözcükte Anlam (Gerçek Anlam, Yan Anlam ve Mecaz Anlam ilişkisi)
Bu soruyu puanla

Konular

Gerçek Anlam

Bu konudan daha fazla soru